İçeriğe atla

Ruben (Yakub'un oğlu)

Antik İsrail

Tekvin'e göre Ruben, Ruven İslam geleneğinde Rubil[1] (İbraniceרְאוּבֵן), Yakup ve eşi Lea'nın ilk oğlu. Reuben kabilesinin kurucusudur.

Etimoloji

Reuben isminin anlamı için iki fikir ortaya atılmıştır. Yakup Lea'yı diğer eşi Rahel gibi sevmiyordu ve Lea bu duruma üzülüyordu. Bu sebeple ilk görüşe göre Reuben ismi "O (Tanrı) çilemi gördü" anlamına gelen raa beonyi'den gelir; diğer bir görüşe göre ise Lea'nın bir oğul doğurması Yakup'un sevgisini kazanması için bir araç olacağından "O (Yakup) beni sevecek" anlamına gelen yeehabani'den türemiştir. Klasik rabinik edebiyata göre ise kökeni "Gör, oğul" anlamına gelen ra'a ben'dir. Bazı uzmanlara göre, isminin son harfi "n" yerine "l" olabileceği olasılıklar arasındadır. Josephus'un Reuben hakkındaki yazılarında bu isim için Reubel yazdığı görülür; bu da Arapçada Ra'abil olan "kurt" anlamına gelebileceğini belirtir.[2]

Tora'da kaynaklar

Tora'da kısaca Reuben'in Rahel'in hizmetçisi Bila'yla cinsel ilişkiye girdiği yazılıdır.[3] Babası Yakup da Bila'yla yatıp ondan iki çocuk (Dan ve Naftali) sahibi olduğu için rabinik kaynaklarca bu olay ensest ilişki olarak kabul edilir.[4] Geleneksel olarak Yahudilik'te ilk doğan erkek çocukların (behor) özel bir yeri vardır ve bu çocuk baba tarafından kutsanır. Rabinik kaynaklara göre Reuben'in Bila ile olan olayı Yakup'u kızdırdığından behorluk hakkını Yosef'e verdi; krallar Yehuda'dan ve rahipler Levi'den geldi.[5] Bazı kaynaklar ise Reuben'in Bila ile yatmadığını, annesi Lea'yı korumak için Bila'ya zarar verdiğini, bu olayın da Yakup'u kızdırdığını savunur. Yine aynı kaynaklarca olayın gelişimi şöyledir: Yakup, en sevdiği karısı Rahel ölünce, cariyesi Bila'nın yatağını kendi yatağının yanına çekti ve Reuben bu yatağı uzaklaştırdı.[5] Klasik rabinik metinlerde Rebuen'in pişmanlık duyduğu, et ve şaraptan vazgeçip meditasyon yoluyla tövbe ettiği yazılıdır; ayrıca bu Tora'ya göre ilk "tövbe" hareketidir.[5] Tövbe ile birlikte Tanrı Reuben'i ödüllendirip soyundan Hoşea'yı ona armağan etmiştir.[5] Ayrıca, Reuben kardeşi Yosef'in hayatını kurtardığı için ilk sığınak şehirleri onun topraklarında kurulmuştur.[4]

Yosef'e yapılan düzmecede Reuben onun öldürülmesine karşı çıkıp hayatını kurtardı,[6] Yosef'e yapılan bu düzmece sonunda Yosef'in Mısır'da kardeşlerinin karşısına çıkması ilahi bir cezaydı.[7] Rabinik yazıtlarda Reuben'in sorumluluk sahibi olduğu ve kardeşleri Yosef'i İsmailoğullarına sattığı için kızgın olduğunu dile getirir.[8]

Reuben 9 Kislev'de doğup 125 yıl yaşadı.[4] Sefer haYaşar kitabında Reuben'in cesedinin bir tabuta konup sonradan İsrail'e götürülüp gömüldüğü anlatılır.[5]

Hipotez

Bazı dinbilimcilerce Reuben sembolik bir kişiliktir. Bu tezi savunanlara göre Lea ve Rahel'den gelenler orijinal İsrailoğullarını ve hizmetçilerden (Bila ve Zilpa) gelenler ise İsrailoğullarına sonradan katılan halkları belirtmektedir.[9] Reuben, Lea'dan geldiği için orijinal İsrailoğullarındandır.[5] Antik Ma'in bulgularında ise r-b-n (ünlü harfler yazılmamıştır) isimli bir Arap kavmi bulunduğu belirtilmektedir.[10][11]

Reuben'in oğulları

Tora'da Reuben'in oğulları Hanok, Pallu, Hesron ve Karmi olarak belirtilirken[12] eşlerinin adları verilmemiştir.

 
 
 
 
 
 
 
Reuven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Enoh
 
Palu
 
Hetsron
 
Karmi
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Eliav
 
 
 
 
 
Ahar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Nemuel
 
Datan
 
Aviram
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Rubil". Nişanyan Sözlük. 23 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023. 
  2. ^ Cheyne and Black, Encyclopedia Biblica
  3. ^ "Yaratılış 35:21". 18 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2010. 
  4. ^ a b c Jewish Encyclopedia
  5. ^ a b c d e f ibid
  6. ^ "Yaratılış 35:20-22". 18 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2010. 
  7. ^ "Yaratılış 42:22". 21 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2010. 
  8. ^ "Yaratılış 37:28a". 18 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2010. 
  9. ^ Peake's commentary on the Bible
  10. ^ Cheyne and Black, Encyclopedia Biblica
  11. ^ The inscription is Glaser 302, from Hadakan
  12. ^ "Yaratılış 46:9". 21 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2010. 
Sırasıyla Yakup'un eşleri ve oğulları (K = Kız çocuğu)
LeaReuben (1) Şimon (2) Levi (3) Yehuda (4) İssakar (9) Zebulun (10) Dina (K)
RahelYosef (11)Benyamin (12)
Bila (Rahel'in hizmetçisi)Dan (5)Naftali (6)
Zilpa (Lea'nın hizmetçisi)Gad (7) Aşer (8)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yusuf</span> İbrani din büyüğü, Yakup ve Rahelin oğlu

Yusuf, Yosef veya Batıdaki ismiyle Joseph, Yakup'un oğlu olan İbrani din büyüğü ve atasıydı. Tevrat'a göre İsrailoğulları'nı meydana getiren on iki boydan birinin başıdır. Kur'an'da adı geçen yirmi beş peygamberden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Yakub</span> İbrani din büyüğü ve atası, İsrailoğullarının babası

Yakub, Yakov veya İsrail, İsrailoğullarının üç önemli büyüğünden biri olan İbrani din büyüğü ve atasıydı. İbrahim'in torunu ve İshak'ın oğlu olan İsrail, özellikle Yahudilikte çok yüksek bir manevî konuma sahiptir. Hristiyanlıkta önemli bir din büyüğü olarak; İslam'da ise bir peygamber olarak görülür.

<span class="mw-page-title-main">Efraim kabilesi</span>

Efraim kabilesi, Tora'da adı geçen On İki İsrail Kabilesi'nden biridir. Menaşe kabilesi ile birlikte Yosef Hanedanlığını oluştururlar.

<span class="mw-page-title-main">Menaşe kabilesi</span>

Menaşe kabilesi, Tora'da adı geçen On İki İsrail Kabilesi'nden biridir. Efraim kabilesi ile birlikte Yosef Hanedanlığını oluştururlar.

<span class="mw-page-title-main">İssakar kabilesi</span>

İssakar kabilesi, Tora'da adı geçen On İki İsrail Kabilesi'nden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Gad kabilesi</span> Torada adı geçen On İki İsrail Kabilesinden biri

Gad kabilesi, Tora'da adı geçen On İki İsrail Kabilesi'nden biridir.

İsrail'in On İki Kabilesi İbrani Kutsal Kitabı'na göre, İncil patriği Yakup'un torunlarıdır. Yakup, Yakup'un eşleri Leah ve Rachel, Yakup'un cariyeleri Bilhah ve Zilpah ve Yakup'un on iki oğlu toplu olarak İsrail ulusunu oluştururlar. Modern bilimde 12 sayısının, kuruluş mitinin sembolik bir parçasını ifade etmesi daha muhtemel olduğu düşünülerek, on iki İsrailli kabilenin var olup olmadığı konusunda şüpheler vardır.

<span class="mw-page-title-main">Şimon (Yakub'un oğlu)</span>

Tora'nın Tekvin kitabına göre Şimon Yakup'la Lea'nın ikinci oğlu ve Şimon kabilesinin kurucusudur. Bazı dinbilimcilerce Şimon sembolik bir kişiliktir. Bu tezi savunanlara göre Lea ve Rahel'den gelenler orijinal İsrailoğullarını ve hizmetçilerden gelenler ise İsrailoğullarına sonradan katılan halkları belirtmektedir. Şimon, Lea'dan geldiği için orijinal İsrailoğullarındandır. Buna rağmen Debora'nın Ezgisi'nde kabileler listelenirken Şimon'un ismi verilmemektedir bunun için bazı dinbilimciler Şimon'un belirgin bir kabile olmadığını savunurlar.

<span class="mw-page-title-main">İssakar</span>

İssakar Tekvin'e göre Yakup'un dokuzuncu Lea'nın beşinci oğlu ve İssakar kabilesinin kurucusudur. Bazı dinbilimcilerce İssakar sembolik bir kişiliktir. Bu tezi savunanlara göre Lea ve Rahel'den gelenler orijinal İsrailoğullarını ve hizmetçilerden gelenler ise İsrailoğullarına sonradan katılan halkları belirtmektedir. İsminin anlamı konusunda iki ana fikir vardır. İlk görüşe göre Lea Yakup'u adam otu karşılığında Yakup ile yattığı için kiralık adam anlamına gelen iş sakar'dan türemiştir. Bir diğer görüşe göre ise Lea hizmetçisi Zilpa'yı Yakup'a cariye olarak verdiği için Tanrı onu ödüllendirmiştir; bu sebeple ismi ödül var anlamına gelen yeş sakar'dan gelmiştir. Dinbilimcilere göre ilk açıklama bir kabilenin ismi olma açısında daha mantıklıdır fakat buna rağmen bazı dinbilimciler üçüncü bir açıklama getirmiştir; buna göre kabile mensupları bir Mısır tanrısı olan Seker'e taptıklarından Seker adamı anlamına gelen iş seker'den türemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Zevulun</span> Yakupun oğlu (Yaratılış 46:14-15)

Zebulun Tekvin ve Sayılar kitabına göre Yakup'un onuncu Lea'nın altıncı oğlu ve Zebulun kabilesinin kurucusudur. Bazı dinbilimcilerce Zebulun sembolik bir kişiliktir. Bu tezi savunanlara göre Lea ve Rahel'den gelenler orijinal İsrailoğullarını ve hizmetçilerden gelenler ise İsrailoğullarına sonradan katılan halkları belirtmektedir. Zebulun, Lea'dan geldiği için orijinal İsrailoğullarındandır.

<span class="mw-page-title-main">Dan (Beni İsrail)</span> Yakupun beşinci ve cariyesi Bilanın ilk oğlu, Dan kabilesinin kurucusu

Tekvin'e göre Dan, Yakup'un beşinci ve cariyesi Bila'nın ilk oğludur; Dan kabilesinin kurucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Naftali (Yakub'un oğlu)</span>

Tekvin'e göre Naftali, Yakup'un altıncı ve cariyesi Bila'nın ikinci oğludur; Naftali kabilesinin kurucusudur. Bazı görüşe göre Naftali kabilesi orijinal İsrailoğulları'ndan olmayıp sonradan katılmıştır ve bu sebeple bir "cariye"den doğmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Gad (Yakub'un oğlu)</span>

Gad Tekvin'e göre Yakup'un yedinci ve cariyesi Zilpa'nın ilk oğlu; Gad kabilesinin kurucusu. Zilpa'nın cariye oluşu bazı dinadamlarınca Gad'ın İsrailoğulları'nın orijinal kabilelerinden olmayışına dair bir metafordur. Tora, Gad'ın anlamının "bölme/payda" kökünden geldiğini ve "şans/uğur" anlamına geldiğini anlatır. Fakat bazı dinbilimcilere göre Gad ismini, kabilenin ibadet ettiği semitik bir şans tanrısı olan Gad'dan almıştır. Yeşaya kitabına göre M.Ö. 6. yüzyılda bazı İbranilerin kısmet tanrısına taptığı anlatılır.

<span class="mw-page-title-main">Dina</span>

Dina, Tora'ya göre, İsrailoğullarının atalarından Yakup'un ilk karısı Lea'dan olan kızıdır. Kenanlı prensin Dina'yı kaçırıp ırzına geçmesi ve bunun akabinde Dina'nın abileri Şimon ile Levi'nin kardeşlerinin intikamını almaları olayı "Dina tecavüzü" olarak bilinir ve Yaratılış kitabında anlatılır.

Bilhah, Yaratılış Kitabına göre Rahel'in hizmetçisi ve Yakup'tan Dan ve Naftali isimleri çocukları dünyaya getiren İbrani kadındır.

Zilpah, Lea'ın hizmetçisi ve Yakup'a Gad ve Aşer'i doğuran cariyedir. Leah'ın babası Lavan, Zilpah'ı kızına hizmetçi olarak verdi. Bazı yorumculara göre Bila ve Zilpa Lavan'ın genç kızları, Rahel ve Lea'nın farklı annelerden yarı kardeşleridir.

Lea, İbrani din büyüğü Yakup'un iki eşinden ilki olup Tekvine göre On İki İsrail Kabilesinden altısının ve ayrıca bir de kızın annesidir. Lea, Lavan'ın kızı ve Yakup'un en çok sevip de evlenmek istediği Rahel'in ablasıdır. Lavan, Yakup'un annesi Rebeka'nn kardeşidir; dolayısıyla Lea Yakup'un kuzenidir.

<span class="mw-page-title-main">Rahel</span> Yakupun eşi ve kuzeni

Rahel ; İbranice: רחל; Anlam: dişi koyun, Mecazi anlam: Saf ve temiz olan kişi) Tevrat'ta anlatıldığına göre Yakup'un en sevdiği karısı, Yusuf ile Benyamin'in annesi, Lavan'ın kızı, Lea'nın kardeşi maderşahidir.

<span class="mw-page-title-main">Aşer</span>

Aşer, Tekvin'e göre Yakup ile Zilpa'nın ikinci oğulları ve Aşer kabilesinin kurucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Benyamin (Yakub'un oğlu)</span> Kutsal Kitapta adı geçen kişi

Benyamin, Tekvin'e göre Yakup'un on iki oğlunun sonucusu ve Rahel'in iki oğlunun sonuncusudur. Benyamin kabilesinin kurucusudur. Eski Ahit'te anlatılana göre, Rahel'in büyük oğlu Yusuf'un aksine Benyamin Kenan topraklarında doğmuştur. MÖ 1443 yılında, İbrani takvimine göre aynı zamanda doğum günü olan 11 Heşvan'da 111 yaşında öldü. Kur'an'da Benyamin için, abileri Yusuf'a tuzak kurarken onun yanında kaldığı için dürüst genç evlat denir.