İçeriğe atla

Roy Harrisville

Roy Harrisville
Harrisville 2021'de
DoğumRoy Alvin Harrisville II
22 Nisan 1922(1922-04-22)
Saint Paul, Minnesota, ABD
Ölüm25 Temmuz 2023 (101 yaşında)
Princeton, New Jersey, ABD
EğitimPrinceton Üniversitesi
Tübingen Üniversitesi
Meslekİlahiyatçı ve yazar
Tanınma nedeniYeni Ahit'in yorumlanması

Roy Alvin Harrisville II (22 Nisan 1922 - 25 Temmuz 2023), Yeni Ahit'in yorumlanması üzerine kapsamlı yazılar yazan Amerikalı Lutherci ilahiyatçı ve yazar.

Hayatı

Harrisville, 22 Nisan 1922'de Saint Paul, Minnesota'da doğdu. 1947'de Luther İlahiyat Semineri'nden (Saint Paul, Minnesota), 1953'te Princeton İlahiyat Semineri'nden (Princeton, New Jersey) ve Tübingen Üniversitesi'nden (Almanya) mezun oldu. Luther İlahiyat Semineri fakültesine Yeni Ahit profesörü olarak katılmadan önce (1958-1992) Mason City, Iowa'da papaz olarak görev yaptı. Aynı zamanda Diyalog, İlahiyat Dergisi 'nin kurucu ortağı ve İncil Edebiyatı ve Yeni Ahit Çalışmaları Derneği 'nin daimi üyesiydi.[1]

Harrisville'in kutsal yazıların doğası insan yazarlar ile Kutsal Ruh arasındaki etkileşim hakkındaki görüşü 40 yılı aşkın süredir Kuzey Amerika'daki Luthercilerin konuşmalarının ve dini görüşlerinin şekillenmesine yardımcı olmuştur. En bilinen eserleri arasında; The Bible in Modern Culture: Baruch Spinoza to Brevard Childs with Walter Sundberg[2] ve Fracture: The Cross as Irreconcilable in the Language and Thought of the Biblical Writers yer almaktadır.[3] Dr. Harrisville, tarihsel eleştirel yöntemin Müjde'nin hizmetinde kullanılabileceğine inanıyordu. Ernst Kasemann ile uzun süreli dostluğu, Kasemann'ın çalışmalarının çeşitli çevirilerine ve incelemelerine yol açtı. Dr. Harrisville, "Das Bultman Handbuch"ta listelenmiştir (Mohr-Siebeck, 2017). Harrisville-Kasemann yazışmaları Tübingen Üniversitesi Kütüphanesi'nde ve Luther Ruhban Okulu Arşivleri'nde bulunabilir.

Ölümü

Harrisville, 25 Temmuz 2023'te Princeton, New Jersey'de 101 yaşında vefat etmiştir.[4]

Kitapları

  1. Eski Ahit'teki "Işık" ve "Karanlık" Kavramlarının Kutsal Yazılardaki Önemi. Luther İlahiyat Okulu Tezi (yayınlanmamış, 1947).
  2. God Incognito: St. John'a göre Tutku Üzerine Bir dizi Lenten Vaazları (Minneapolis: Augsburg, 1956).
  3. Yeni Ahit'te Yenilik Kavramı (Minneapolis: Augsburg, 1960).
  4. Kerygma ve Tarih: Rudolf Bultmann'ın Teolojisi Üzerine Bir Sempozyum. Carl E. Braaten ve Roy A. Harrisville tarafından seçildi, çevrildi ve düzenlendi (Nashville: Abingdon, 1962).
  5. Tarihsel İsa ve Kerigmatik Mesih: Tarihsel İsa'nın Yeni Arayışı Üzerine Denemeler. Çeviren ve düzenleyen Carl E. Braaten ve Roy A. Harrisville (Nashville: Abingdon, 1964).
  6. Gizli Lütfu: İncil Eleştirisinin Kökenleri, Görevi ve Tanığı (Nashville: Abingdon, 1965).
  7. Mark Mucizesi: İncil'de Bir Araştırma (Minneapolis: Augsburg, 1967).
  8. Trompetinizi Alın (Minneapolis: Augsburg, 1970).
  9. Arpınızı Çalın: İncil Temaları Üzerine Meditasyonlar (Minneapolis: Augsburg, 1975).
  10. Frank Chamberlain Porter: Amerikan İncil Yorumunda Öncü (Missoula: Alimler Basımevi, 1976).
  11. Benjamin Wisner Bacon: Amerikan İncil Eleştirisinde Öncü (Missoula: Alimler Basımevi, 1976).
  12. Romalılar: Yeni Ahit Üzerine Augsburg Yorumu (Minneapolis: Augsburg, 1980).
  13. Kutsal Hafta: Bildiri 2, Seri B: Kilise Yılı Derslerini Yorumlamaya Yönelik Yardımlar, Charles D. Hackett ile (Philadelphia: Fortress, 1981).
  14. Kutsal Hafta: Bildiri 3, Seri C (Philadelphia: Fortress, 1984).
  15. Birinci Korintliler: Yeni Ahit Üzerine Augsburg Yorumu (Minneapolis: Augsburg, 1987).
  16. Bakanlık krizde (Minneapolis: Augsburg, 1987).
  17. İncil ve Modern Kültür, Walter Sundberg ile (Eerdmans: 1995).
  18. İncil ve Modern Kültür, çev. Korece.
  19. Yeni Bildiri, Seri A, 1999, Augsburg-Fortress.
  20. İkinci Baskı, İncil ve Modern Kültür, Eerdmans: 2002.
  21. Kırıklık, İncil Yazarlarının Dilinde ve Düşüncesinde Uzlaşmaz Olarak Haç, Eerdmans, 2006
  22. Pandora'nın Kutusu Açıldı, Eerdmans, 2014.
  23. Bu Bana Hatırlatıyor: Bir Anı . MN: Eclipse Basımevi, 2020 (Kindle Yayınları).
  24. İsa'nın Hikâyesi: Bir Mozaik, Eugene, OR: Wipf & Stock, 2020.
  25. Toplumda Tanrı'yı Konuşmak "İncil Yorumu ve Doğal Fenomenlerin Yorumu", Peter Lampe için Festskrift, ed. Ute E. Eisen ve Heidrun E. Mader, Cilt I, 91-112, Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 2020.
  26. Dağda Anlat: Bir Vaaz Koleksiyonu, St. Paul, MN: Eclipse Basımevi, 2021 (Kindle Yayınları).
  27. Yeni Ahit Yorumu İçin Kısa Bir Kılavuz: Tarih, Yöntemler ve Pratik Örnekler. Eugene, OR: Wipf & Stock, 2022.

Çeviriler:

  1. "İşte, Her Şeyi Yeni Yapıyorum!" Peter Stuhlmacher, Lutheran World tarafından. 15 (1968): 3-15.
  2. Evangelist Mark: İncil'in Redaksiyon Tarihi Üzerine Çalışmalar, yazan Willi Marxsen. James Boyce, Donald Juel ve William Poehlmann ile çevrildi (Nashville: Abingdon, 1969).
  3. İlkel Hristiyanlıkta Mucize Sorunu, Anton Fridrichsen. John S. Hanson ile çevrilmiştir (Minneapolis: Augsburg, 1972).
  4. "Ekümenik Tartışmada Kadıköy Kristolojisi", Edmund Schlink, Dialog. 2 (Bahar, 1963).
  5. Edmund Schlink, Dialog'dan "Vatikan Konseyi Şeması 'De Ecclesia'ya Protestan Bir Bakış". 3 (Bahar 1964).
  6. Kutsal Yazıların Tarihsel Eleştirisi ve Teolojik Yorumu, yazan Peter Stuhlmacher (Philadelphia: Forgress, 1977).
  7. Kutsal Ruh'un Etkisi: Apostolik Çağın Popüler Görüşü ve Havari Pavlus'un Öğretisi, Hermann Gunkel. (Philadelphia: Kale, 1979).
  8. "Bir Havarinin İşaretleri: Pavlus'un Mucizeleri;" "Luka'daki Kutsal Yazıların Merkezi;" "Sünnetli Mesih;" Jacob Jervell'in yazdığı "İbrahim'in Kızları: Elçilerin İşlerinde Kadınlar" Bilinmeyen Paul, (Minneapolis: Augsburg, 1984).
  9. Tanrı'nın Aylak İnsanları, Ernst Käsemann. Irving L. Sandberg ile birlikte çevrilmiştir (Minneapolis: Augsburg, 1984).
  10. Korintoslulara İkinci Mektup, yazan Rudolf Bultmann (Minneapolis: Augsburg, 1985).
  11. Bir Hristiyanın Özgürlüğü, yazan Eberhard Jüngel (Minneapolis: Augsburg, 1988).
  12. Rudolf Bultmann, Teoloji Nedir, Fortress 1998.
  13. Käsemann'ın 1937 vaazının çevirisi (1999 yayınlanmamış).
  14. Käsemann'ın Rückblick for Dialog, Vol. 38, İlkbahar 1999.
  15. Bernard Lohse, Luther'in Teolojisi, Kale. 2000.
  16. Udo Snelle makalesinin çevirisi
  17. Käsemann'ın Çarmıha Gerilen Nasıralı'nın Öğrencisi Olmak Üzerine adlı kitabının çevirisi, Eerdmans.
  18. Eerdmans'tan Johann Georg Hamann'dan Mark Mattes ile çeviri. Şubat 2011
  19. Oswald Bayer makalesinin çevirisi (2011 yayınlanmamış).
  20. Käsemann'ın Kirchliche Konflikte çevirisi, Baker Kitap Evi, 2021.

Kaynakça

  1. ^ Harrisville, Roy A. (1980). Romans. Fortress Press. s. 263. ISBN 978-0-8066-8864-0. 
  2. ^ De Groot, Christiana; Marion Ann Taylor (2007). Recovering nineteenth-century women interpreters of the Bible. Society of Biblical Lit. s. 9. ISBN 978-1-58983-220-6. 
  3. ^ Lang, Bernhard (2007). Revue internationale des études bibliques, Volume 52; Volumes 2005-2006. BRILL. s. 457. ISBN 978-90-04-15583-1. 
  4. ^ "Roy Alvin Harrisville of St. Paul, Minnesota | 1922-2023". Holcomb-Henry-Boom-Purcell Funeral Homes. 27 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2023. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İncil</span> Nasıralı İsanın yaşamını, öğretilerini, ölümünü ve dirilişini anlatan biyografi metinleri

İncil, İsa'nın yaşamını, öğretilerini, ölümünü ve dirilişini anlatan her bir biyografidir. Matta, Markos, Luka ve Yuhanna tarafından kaleme alınmış olan ve yazarlarının adlarıyla anılan dört incil, Yeni Ahit'in ilk dört bölümünü teşkil eder. İncil sözcüğü Türkçe konuşan kimseler arasında sıklıkla Yeni Ahit anlamında kullanılır. Bu kullanıma –hatalı olsa dahi– Türkçe Hristiyan kaynaklarda da rastlanabilir. Bu kaynaklarda Müjde sözcüğü de Yeni Ahit anlamında kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Eski Ahit</span> Kitâb-ı Mukaddesin ilk kısmı

Eski Ahit veya Eski Antlaşma, Kutsal Kitap'ın İbranice kaleme alınmış olan ilk kısmına Hristiyanların verdiği isimdir. Yahudilerin Tanah ve Müslümanların Tevrat ve Zebur olarak kabul ettikleri kitapları içinde barındırır. Kutsal Kitap'ın birinci yüzyılda Grekçe kaleme alınan yazılarına "Yeni Ahit" adı verildi. İnançlı Yahudilerce "Yeni Ahit" kabul edilmez. Toplam 39 bölümden oluşur. Eski Ahit; Tevrat, Tarihsel Kitaplar, Şiirsel Kitaplar, Peygamberlik Kitapları olarak 4 temel bölüme ayrılır.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Ahit</span> Kitâb-ı Mukaddesin ikinci kısmı

Yeni Ahit veya Yeni Antlaşma, Kitab-ı Mukaddes'in Eski Ahit'in ardından gelen ve Grekçe kaleme alınmış olan ikinci kısmına Hristiyanların verdiği isimdir. İnançlı Yahudilerce "Yeni Ahit" kabul edilmez. Hristiyanlarca kutsal kabul edilen 27 kitapçıktan oluşan bir kitap bütünüdür.

<span class="mw-page-title-main">İsa</span> Yahudi vaiz ve dinî lider, Hristiyanlığın merkezî figürü

İsa, 1. yüzyılda yaşamış olan bir Yahudi vaiz ve dinî lider. Günümüzde en çok mensuba sahip din olan Hristiyanlığın merkezî figürüdür. Hristiyanlar, Yeşua'nın Eski Ahit'te kehanet edilen ve beklenen Mesih, Tanrı'nın Oğlu ve Tanrı'nın enkarnasyonu olduğuna inanırlar. Yeşua'nın, Yeni Ahit'e göre Yosef (Yusuf) adında dünyevi bir babası olduğu için Yeşua, mensubu olduğu Yahudi toplumunda "Yosef'in oğlu Yeşua" olarak anılırdı.

<span class="mw-page-title-main">Hristiyanlık</span> tek tanrılı İbrahimî bir din

Hristiyanlık, Nasıralı İsa'nın yaşamına, öğretilerine ve vaazlarına dayanan, tek Tanrılı İbrahimî bir dindir. Günümüzde Hristiyanlık, dünya nüfusunun yaklaşık %30,1'ini oluşturmaktadır ve 2,4 milyarı aşkın takipçisi ile dünyanın en kalabalık dinidir. Takipçilerine, "Mesihçi" anlamına gelen Hristiyan veya Nasıralı İsa'ya ithafen İsevi veya Nasrani denir. Kitâb-ı Mukaddes'e inanan takipçileri, Yahudi metni olan Tanah'ta kehanet edilen İsa'nın Mesih olarak gelişinin bir Yeni Ahit olduğuna inanırlar.

<span class="mw-page-title-main">Kitâb-ı Mukaddes</span> Yahudiliğin ve Hristiyanlığın kutsal metinlerini oluşturan kitapların kanonik bir koleksiyonu

Kitâb-ı Mukaddes, Mukaddes Kitap veya Kutsal Kitap, Eski Ahit ve Yeni Ahit'i kapsayan, Hristiyan inanışının temelini oluşturan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan kitaptır.

<span class="mw-page-title-main">Teslis</span> Baba, Oğul ve Kutsal Ruh üçlüsün­den oluşan Tanrı inancını ifâde eden kavram

Teslis, Kutsal Üçleme ya da Üçlü Birlik, tek olan Tanrı'nın Kutsal Kitap'ta kendisini bildirdiği her biri eşit yücelikte, özünde tek, ezeli ve ebedi olan üç benliğini konu edinen ve Hristiyan kiliselerinin çoğunluğu tarafından inanılan ana akım Hristiyan dininin merkezindeki inanç esasıdır. Baba Tanrı, Oğul Tanrı ve Kutsal Ruh üç farklı benlik (hipostaz) olarak aynı özü paylaşmaktadırlar (Homoousia). Tek öz Tanrı'nın birliğini üç benlik ise Tanrı'nın kimliğini anlatmaktadır ve benliklerin hem birbirinden farklılıklarını hem de özde çözülmez birliklerini ifade eder. Böylece tüm yaratım ve lütuf süreci Tanrı'nın üç ilahi benliğinin ortak eylemi olarak görülür. Her benlik, Üçlü Birlik'te kendilerine özgü nitelikleri tezahür ettirir ve böylece her şeyin "Baba'dan çıkıp gelmiş" "Oğul aracılığıyla" ve "Kutsal Ruh'un gücüyle" gerçekleştiğini kanıtlar.

<span class="mw-page-title-main">Kutsal Ruh</span>

Kutsal Ruh, Yahudilikte Tanrı'nın evren veya yaratıkları üzerindeki ilahi gücü, kalitesi ve etkisine atıfta bulunur. İznik Hristiyanlığı'nda Kutsal Ruh, Üçlü Birliğin üçüncü kişisidir. İslam'da Kutsal Ruh, ilahi eylemin veya iletişimin bir aracısı olarak hareket eder.

<span class="mw-page-title-main">Yuhanna İncili</span> Yeni Ahitin dördüncü bölümü

Yuhanna İncili, Kutsal Kitap dizisine ait olan bir kitaptır. Yunanca Kutsal Yazıların ya da Yeni Ahdin dört kanonik incillerden sonuncusudur. Bu incilin Yuhanna adlı bir adam tarafından yazıldığı genellikle kabul edilir.

Anglikanizm, İngiltere'nin resmî kilisesi olan İngiltere Kilisesi'ne has ilke, doktrin ve kurumlar. İngiltere Kralı VIII. Henry'nin kurduğu bir Hristiyan mezhebidir. İngiliz Reformu, Katoliklik ve Protestanlık arasında bir orta yol olarak görüldüğü için Latince Via Media olarak adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Andreas Karlstadt</span> Alman ilahiyatçı (1486-1541)

Andreas Rudolph Bodenstein von Karlstadt, Andreas Karlstadt ya da Andreas Carlstadt ya da Karolostadt olarak bilinir. Protestan Reform'u döneminde yaşamış, Alman Teolog, Wittenberg Üniversitesi'nin rektörü, Martin Luther'in çağdaşı ve radikal reformcu.

Tarihler kitabı Tanah'ın bir parçasıdır. Masoretik metinde Ketuvim'in ilk veya son kitabı olarak yer alır; Ketuvim'in son kitabı olarak kullanıldığında bütün Tanah'ın da son kitabı haline gelir. Tarihler kitabı büyük ölçüde Samuel ve Krallar kitaplarındaki David hikâyeleriyle paralellik gösterir. Hristiyanlıkta 1 ve 2. Tarihler olmak üzere ikiye bölünmüştür; 1 & 2 Samuel ve 1 & 2 Krallar'dan sonra yer alır. Hristiyanlıkta kitapların bu dizilişi, Yunanca tercüme olan Septuagint'ten baz alınarak gerçekleşmiştir.

Yoel kitabı, Eski Ahit'in bir parçasıdır. Küçük peygamberler ya da kısaca Onikiler olarak bilinen on iki kehanet kitabından biridir. "Küçük" denmesinin sebebi, öneminin az olması değil, metnin kısalığıdır.

Amos kitabı, Tanah'ın Nevi'im kitabındaki Küçük Peygamberler kitaplarından biridir. Hoşea ve Yeşaya'nın büyüklerinden olan Amos, II. Yarovam dönemine denk gelen ~MÖ 750'lerde aktif rol oynamış olup Kutsal Kitap'ın ilk peygamber kitabı olan Amos kitabını yaratmıştır. Amos, Yehuda Krallığı'nda yaşadı fakat vaazlarını kuzeydeki İsrail Krallığı'nda verdi. Amos'un ana temaları sosyal adalet, Tanrı'nın mutlak kadri ve ilahi yargı konularını içerir.

<span class="mw-page-title-main">Muratori Kanonu</span> Yeni Ahit kitaplarının listelendiği antik bir metin

Muratori Kanonu Yeni Ahit'e ait olan kitapların en eski bir Hristiyan listesidir. Bu kodeksin başlangıç ve son sayfaları kaybolduğu için Muratori Fragmanı adı altında da tanınır. Muhtemelen 8. yüzyılda Latince yazılmış olan bu rehber, adını keşfeden arşivci Lodovico Antonio Muratori'den almıştır. Fragman bugün Milano'daki Ambrosiana Kütüphanesinde saklanır.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Ahit'te Tanrı'nın ismi</span>

Yehova İbranice Kutsal Yazılarda geçen Tanrı'nın ismidir. İbranice metinde 6.828 kez geçer. Bu ifade genelde Tetragrammaton ya da Tetragram olarak adlandırılır. Birçok dilbilimcilere göre tanrısal isim „Yehova“ yerine „Yahve“ telaffuz edilmeli.

<span class="mw-page-title-main">Tarihî İsa</span> Tarihsel bir kişilik olarak İsa

Tarihî İsa, Kristolojik tanımların ve İsa'nın diğer Hristiyan anlatımlarının aksine, İsa'nın yaşamının ve öğretilerinin eleştirel tarihsel yöntemlerle yeniden inşasıdır. Ayrıca İsa'nın yaşadığı tarihsel ve kültürel bağlamları da göz önünde bulundurur. Tarihî İsa veya Nasıralı İsa, MÖ 4-7 arasında, muhtemelen Nasıra'da doğmuş; MS 30-31'de Kudüs'te yaşamış bir Yahudi gezgin vaizdi. 28 yılından itibaren Celile ve Yahudiye'de halka vaaz vermeye başladı. Aradan geçen iki ila üç yıl sonra, Roma valisi Pontius Pilatus'un emriyle Roma askerleri tarafından çarmıha gerildi. Yeni Ahit, Hristiyanlık inancının ilk belgesi olarak, İsa hakkında yapılan tarihi araştırmaların en önemli kaynağıdır. İsa, havarilerini topladı ve Yahudilere Tanrı’nın Krallığı’nda krallığını ilan etti, bu nedenle halkını tövbe etmeye çağırdı. Havarileri, ölümünden sonra onu İsa Mesih, Mesih ve Tanrı'nın Oğlu olarak ilan ettiler. Bu olayın sonrasında, yeni bir dünya dini olan Hristiyanlık doğdu. İsa, Hristiyanlığın dışında da önemli hale geldi.

<span class="mw-page-title-main">Andreas J. Köstenberger</span>

Andreas Johannes Köstenberger Yeni Ahit ve Kitab-ı Mukaddes alanlarında araştırma profesörü ve Ortabatı Baptist İlahiyat Yüksekokulu'nda Kitab-ı Mukaddes Çalışmaları Merkezi'nin kurucu yöneticisidir. O, incil uzmanı, yazar ve Kitab-ı Mukaddes Temelleri'nin kurucusudur. Bu kuruluş, evde, kilisede ve toplumda Kitab-ı Mukaddes'i temel alan yaşam biçimine geri dönüşü teşvik etmektedir. Köstenberger'in araştırma yaptığı başlıca alanlar Yuhanna İncili, Kitab-ı Mukaddes ilahiyatı ve yorumsamacılıktır.

<i>Yahudiler ve Yalanları Üzerine</i> Martin Lutherin antisemitik kitabı

Yahudiler ve Yalanları Üzerine, Alman Reform lideri Martin Luther (1483-1546) tarafından 1543'te yazılmış 65.000 kelimelik Yahudi karşıtı ve antisemitik bir incelemedir.

<span class="mw-page-title-main">Luther Kutsal Kitabı</span> Almancaya ilk çevirilen Kutsal Kitap nüshası

Luther Kutsal Kitabı veya Luther Kitâb-ı Mukaddesi Protestan reformcu Martin Luther'in Almanca Kutsal Kitap çevirisidir. Luther Yeni Ahit çevirisi ilk olarak Eylül 1522'de yayınlandı ve 1534'te Apokrif ile Eski ve Yeni Ahit'in bir çevirisini içeren tamamlanmış Kutsal Kitap yayımlandı. Luther, 1545 yılına kadar metinde iyileştirmeler yapmaya devam etti. Sadece Latince Vulgate çevirilerini değil ayrıca Yunanca metinleri de kullanan Kutsal Kitap'ın Almancaya ilk tam çevirisidir.