İçeriğe atla

Rote Fabrik

Rote Fabrik
Zürih gölünden görünümü

Rote Fabrik (Türkçesi Kırmızı Fabrika) Zürih Wollishofen'da bir zamanlar fabrika binası, şimdi ise kültür merkezi olan bina kompleksi. Binanın yapımında kullanılan kırmızı tuğlalardan dolayı bu adı almıştır. Sol partilerin yürüttüğü bir kampanya sonrasında kültür merkezine dönüştürüldü.

Tarihçe

Rote Fabrik 1892 yılında mimar Carl Arnold Séquin tarafından ipek firması "Henneberg" için yapıldı. 1899 yılında "Seidenwebereien Stünzi Söhne" firmasına geçen fabrika, 1940'ta "ITT-Tochter Standard Telephon & Radio AG" tarafından devralındı. Fabrika 1972 yılında şehir yönetimine (Stadt Zürich) satıldı. Şehir yönetimi, önce binaları yıkıp Seestrasse'deki caddeyi genişletmeyi ve sahil şeridinin devamı haline getirmeyi planladı.[1]

1974'te Sosyaldemokrat Parti (SP) fabrikanın bir kültür merkezine dönüştürülmesi için halk inisiyatifi sundu. Ancak Gemeinderat'ların yaptıkları bir karşı öneriden sonra SP inisiyatifini geri çekti. 1977 yılında yapılan referandumda fabrikanın bir kültür merkezine dönüştürülmesi kabul edildi.[1]

Referandumun sonucuna rağmen başlangıçta Rote Fabrik için çok az şey yapıldı. Bazı sanatçılara atelyeler kiralandı, iki defa "Thearena" gerçekleştirildi. Ancak binalar kompleksinin çoğu boş kaldı ve Opernhaus ve diğer bazı kuruluşların deposu olarak kullanıldı. 1980'de kurulan "Interessengemeinschaft Rote Fabrik" merkezi gençlere dönük Rock konserleri olarak kullanmaya başladı, ancak binanın bu şekilde "Aktionshalle" olarak kullanımı için izin alınmamıştı. Arkasından yine izinsiz yapılması kararlaştırılan "Leben in die tote Fabrik" (Ölü Fabrika'da yaşam - Almanca Rote ve tote sözcükleriyle yapılan bir kelime oyunu) ile şehir yönetiminde fabrikanın işgal edileceği korkusu oluşmaya başladı. Etkinlikten üç gün önce şehir yönetimi "tolere ederiz, ama kabul etmeyiz" şeklinde bir karar aldı. 17 ve 18 Mayıs 1980'de yapılan etkinliğe 2000 civarında katılım oldu ve katılımcılar canlı bir tartışma başlattılar. Şehir yetkililerinin 1977'deki referandum sonucuna rağmen konuya ilgisizliği yoğun eleştiri konusu oldu.[2]

30 Mayıs 1980'de şehir yönetiminin bir kutlama için Opernhau'a 61 milyon Frank ödenek ayırması, "Opernhauskrawallen" adı verilen gösterilere ve çatışmalara neden oldu. Dönemin şehir meclisi başkanı Sigi Widmer, basın açıklaması yaparak, Rock müziğin bir kültür olmadığını ve bu yüzden şehir yönetimi tarafından desteklenemeyeceğini söyledi. Eylemci gençler şehir yönetiminden alternatif gençlik kültürü için alanlar sağlamasını ve Rock müziğin marjinalleştirilmemesini talep ediyordu, somut olarak da Wollishofen'daki Rote Fabrik'in otonom bir gençlik merkezine çevrilmesi isteniyordu.[1]

Kültür Merkezi

25 Ekim 1980'de Rote Fabrik Kültür Merkezi açıldı. Müzik ve Tiyatro merkezin ağırlık noktasını oluşturuyordu, ayrıca otonom bir bisiklet tamir merkezi oluşturuldu.

Fabrika 1981'de tarihî eser kapsamına alındı.1985 yılında Ziegel oh Lac (Zürih'in lüks restoranı Hotel Baur de Lac'a yapılan bir anıştırma) restoranı kuruldu. 1987 yılında kültür merkezini yönetecek olan Stedhalle vakfı oluşturuldu. Aynı yıl yapılan bir halk oylamasında Rote Fabrik'in alternatif bir kültür merkezi olması ve finansal destek verilmesi kabul edildi. O zamandan beri İsviçre'nin en büyük sanat ve heykel okulu olan "F+F Schule für Kunst und Design"a ait boyama atelyeleri Rote Fabrik'tedir.

1990'ların başında merkez tadilattan geçirildi. 2002'de 2.3 milyon şehir subvensiyonu ile yılda 300'den fazla etkinliğin yapıldığı bir merkez oldu. 2010 yılında 30. yıl kutlamaları yapıldı ve hala kolektif bir yönetimi bulunmakta.

2012'de kültür merkezinde bir yangın çıktı. İtfaiye tarafından birkaç saat sonra söndürülen yangın can kaybına yol açmadı, ancak çok sayıda sanat eserinin zarar görmesine neden oldu.[3]

Kaynakça

  1. ^ a b c IG Rote Fabrik 24 Temmuz 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., resmi web sitesi
  2. ^ Heinz Nigg (Hrsg.). Wir wollen alles, und zwar subito! Die Achtziger Jugendunruhen in der Schweiz und ihre Folgen. Zürich 2001.
  3. ^ Lucienne-Camille Vaudan, Pia Wertheimer: Rote Fabrik: Feuer nach Stunden unter Kontrolle. 24 Temmuz 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. In: Tages-Anzeiger. 13. Juni 2012, abgerufen am 22. November 2013.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Millî Mensucat</span>

Millî Mensucat, Adana'daki tarihi dokuma fabrikası.

<span class="mw-page-title-main">Zürih</span> İsviçrenin Zürih kantonunun başkenti; finans merkezi

Zürih, İsviçre'nin en büyük kentidir. 2018 yılında Zürih Belediyesinde nüfus 415.367, çevre ilçeleriyle birlikte nüfusu 1,39 milyon kişidir. Zürih şehri Zürih Kantonu'nun başkentidir. İsviçre'nin ekonomik ve Almanca konuşulan bölgesinin kültürel merkezidir. FIFA merkezi Zürih’te bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span> Devlet

Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, 1917 Ekim Devrimi ile kurulan SSCB'yi oluşturan 15 birlik cumhuriyetinden biri. Kuzeyde ve doğuda Rusya SFSC, güneyde Azak Denizi ve Karadeniz, güneybatıda Moldova SSC ve Romanya, batıda Macaristan, Çekoslovakya ve Polonya, kuzeybatıda da Belarus SSC ile çevrilidir.

Antalya İplikli ve Pamuklu Dokuma Fabrikası, 1950'li yıllarda Antalya’daki işsizlik sorununu çözmek için kurulmuş, 2003'te üretimi durdurulmuş tarihi bir sanayi tesisidir. Antalya Dokuma, Sümer Holding'e bağlı bir tesisti. Antalya'nın Dokuma Mahallesi'ne adını vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Opera Meydanı</span> Ankarada bir meydan

Opera Meydanı; Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan bir kent meydanı. Atatürk Bulvarı üzerinde, Sıhhiye ve Ulus Meydanlarına eşit mesafede bulunur. Eskiden ev sahipliği yaptığı pek çok fabrika, atölye ve üretim tesisi sayesinde bir dönem şehrin sanayi merkezlerinden birisi olan meydan; son yıllarda daha çok Gençlik Parkı, PTT Pul Müzesi, Melike Hatun Camii ve diğer tarihi binalarıyla şehrin turistik noktalarından biri haline gelmiştir. Ayrıca; birçok ulaşım arterinin de kesişme noktasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Strängnäs</span>

Strängnäs, İsveç'in orta-güney kuşağındaki Mälaren Gölü'nün kıyısında yer alan eski bir katedral kentidir.

<span class="mw-page-title-main">İjevsk</span>

İjevsk (İngilizce: Izhevsk), Rusya'ya bağlı Udmurtya Cumhuriyeti'nin başkentidir. Özellikle şehirde, taşıt ve silah sanayisi çok gelişmiştir. Izhmash'nin merkez binası ve fabrikası bu şehirdedir.

<span class="mw-page-title-main">João Pessoa</span> Brezilyada belediye ve Paraíba eyaletinin başkenti

João Pessoa, Brezilya’nın en doğusunda yer alan şehirdir. Bazen “güneşin ilk yükseldiği şehir” olarak da isimlendirilmektedir. Şehrin yerlileri şehrin en doğu noktasına Ponta do Seixas ismini vermektedirler.

<span class="mw-page-title-main">Oscar Niemeyer Uluslararası Kültür Merkezi</span>

Uluslararası Oscar Niemeyer Kültür Merkezi veya Niemeyer Merkezi, Brezilyalı mimari Oscar Niemeyer tarafından tasarlanmış; İspanya devleti ve Asturias özerk bölge yönetimi tarafından finanse edilen ve de Avilés şehrinde yer alan bir kültür merkezidir.

Sümerbank Merinos Yünlü Sanayi Dokuma Fabrikası, Türkiye'nin ilk sanayileşme atılımları çerçevesinde 1938'de Bursa'da hizmete girmiş tekstil fabrikasıdır. Önceleri sadece iplik üretirken 1944'te dokuma, 1946'da apre tesisleri ilave edilmiş; böylece Ortadoğu ve Balkanlar'ın en büyük entegre yünlü kumaş fabrikası olmuştur. Cumhuriyet tarihinin sembol işletmelerinden birisidir. 1960'larda Bursa şehrinin ekonomisine en önemli katkıyı sağlayan kurum haline gelen fabrika, 2004 yılında kapatıldı ve arazisi Bursa Büyükşehir Belediyesi'ne bedelsiz devredildi.

<span class="mw-page-title-main">Stoke-on-Trent</span>

Stoke-on-Trent, Birleşik Krallık'ın İngiltere ülkesinin Batı Midlands bölgesinde ve törensel Staffordshire kontluğunda bulunan ama 1997'den itibaren Tek-Seviyeli Yerel İdare olarak idare edilen ve 1925'te krallık beratı ile şehir olma statüsü de kazanan bir yerleşke ve idare merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Wollishofen</span> İsviçrede belediye

Wollishofen, İsviçre'nin Zürih kentinin 2. Bölge'sinin bir alt bölgesidir. Ayrı bir belediye iken 1893'te Zürih kentine katılmıştır. Bugün Enge ve Leimbach ile birlikte 2. bölgeyi oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Albisrieden</span> İsviçrede belediye

Albisrieden İsviçre Zürih kentinin 9. Bölge'sinin bir alt bölgesidir. Ayrı bir belediye iken 1934'te Altstetten ile birlikte Zürih kentine katılmıştır. Bu iki bölge birlikte 9. bölgeyi oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Schanzengraben</span>

Schanzengraben Zürih şehrinin üçüncü seviye tahkimatı olarak surların dışına yapılmış olan su hendeği. Günümüzde yayalar için bir gezinti yolu haline getirilmiştir. Schanzengraben, Zürih gölü kıyısında General-Guisan-Quai'den başlayıp, eski botanik bahçesinin yanından geçerek Sihl nehrine bağlandığı Gessnerbrücke'ye kadar uzanır.

<span class="mw-page-title-main">Lindenhof tepesi</span>

Lindenhof tepesi, Zürih'in tarihî merkezinde yer alan bir tepe ve Zürih'teki en eski açık yeşil alan. Roma döneminde ve Karolenjler döneminde şehir bu tepenin etrafında gelişmiştir. Tepenin merkezi konumu ve ağaçların gölgesinde güzel bir manzara izleme şansı, tepeyi oldukça cazip bir dinlenme yeri haline getirir. Tepeye Orta Çağ'dan kalma dar sokaklardan sadece yürüyerek ulaşılabilir. Adını tepedeki ıhlamur ağaçlarından (''Linden'') alır.

<span class="mw-page-title-main">Bürkliplatz Zürich</span>

Bürkliplatz Zürih şehrinin Zürih Gölü kenarında bulunan bir meydan. Limmat nehrinin batı yakasında bulunur ve Quaibrücke köprüsü ile Bellevue'ye bağlanır. Meydana Zürih'in önemli planlamacısı Arnold Bürkli'nin adı verilmiştir. Meydan bulunduğu konum nedeniyle toplu taşım açısından da önemli bir düğüm noktasıdır.

İsviçre Kuzeydoğu Demiryolu Şirketi, 1853 ile 1902 yılları arasında İsviçre'de etkin olan demiryolu işletmesi. Aynı zamanda Konstanz Gölü ve Zürih Gölünde de gemi taşımacılığı yaptı. Batı İsviçre'deki demiryolu şirketlerinin 1903 yılında Jura-Simplon-Bahn adı altında bir araya gelmelerine kadar İsviçre'nin en büyük demiryolu şirketi idi.

Kiev Bolşevik Ayaklanması Rusya Geçici Hükümeti'nin Ekim Devrimi yüzünden yıkılmasının ardından Kiev'in kontrolü için yaşanan askeri olaylardır. Bolşevik Parti'nin Kiev Komitesi ve Ukrayna Merkez Konseyi'nin zaferi ile sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">Opernhaus Çatışması</span>

Opernhaus çatışması (Opernhauskrawalle), 1980 yılı 30/31 Mayıs tarihlerinde İsviçre Zürih'te yaşanan gençlik protestoları. Züri brännt adıyla da anılan olaylar 1980'lerde İsviçre'deki "Hippi hareketi"nin geri dönüşü olarak nitelendi.

Paşabahçe Cam Fabrikası, Mustafa Kemal Atatürk'ün verdiği talimat ile kurulan, Türkiye'nin ilk cam üretim tesis yapısıdır. Fabrika ve tesisin temeli Başvekil İsmet İnönü ve İktisat Vekili Celal Bayar'ın katılımıyla 1934 yılında Beykoz Paşabahçe'de atılmıştır.