İçeriğe atla

Rosa Welt-Straus

Rosa Welt-Straus
Rosa Welt-Straus, 1893
DoğumAvusturya, 1856
Ölüm1938
Cenevre, İsviçre
MilliyetAvusturyalı
MeslekGöz doktoru, Süfrajet

Rosa Welt-Straus (1856– 15 Aralık 1938), süfrajet ve feminist olan Avusturyalı bir göz doktorudur.[1] Avusturya'da doğmuştur, bu ülkede liseden mezun olan ilk kadındır ve medikal bir diploma kazanan ilk Avusturyalı kadındır, aynı zamanda Avrupa'daki ilk kadın göz doktorudur.[2][3] Medikal diplomasını Bern Üniversitesi'nde 1878'de kazanmıştır.[2][3] Üç kız kardeşe sahipti, Ida, Leonora ve Sara.[2] Kız kardeşlerinden birinin Amerika'ya gelmesini sağladıktan sonra, göz hastanesinde ve New York'daki Kadınlar Hastanesi'nde göz cerrahı olarak çalışmıştır. İş adamı Louis Straus ile evlendi ve bir kızı oldu, Nellie Straus-Mochenson.[1] 1904'te ilk Uluslararası Kadın Birliği'nin ilk kongresine Amerika delegesi olarak katıldı.[1] Katılımına bir süre bu sıfatla devam etti, daha sonra bu meclislerde İsrail Eretz'deki Eşit Haklar için İbrani Kadınlar Birliği'ni temsil etmeye başladı.[1]

1919'da Yeni Yişuv'da ilk ulus çapındaki kadınlar partisi (İsrail Eretz'deki Eşit Haklar için İbrani Kadınlar Birliği) kuruldu ve oraya aynı yıl göç etmiş olan Well-Straus partinin başına geçirildi, ölümüne kadar bu göreve devam etti.[1][2][4][5] Haziran 1920'de Uluslararası Kadın Siyonist Organizasyonu'nun (WIZO) kurulduğu toplantıya katılmak için Londra'ya gitti, aynı yıl Cenevre'deki Uluslararası Kadın Birliği'nde İsrail Eretz'deki Eşit Haklar için İbrani Kadınlar Birliği'ni temsil etti. Uluslararası Kadın Birliği'ni uluslararsı komitelerde temsil etti, tüm kongrelerine katıldı ve sıklıkla kongreleri düzenleyen ülkelerin başbakanlarının delegasyonlarına katıldı.[1]

1926'da olası bir halk oylamasıyla yüzleşmek istemeyen Harediler Yishuv Temsilciler Meclisini terk ettiler, aynı yıl yayınlanan bir bildiriyle (1927'de manda hükûmeti tarafından tasdik edilmiş) "Yishuv'daki yaşamın her alanında -sivil, politik, ekonomik- kadınlar için eşit haklar" onaylandı.[6] Welt-Straus Cenevre'de 1938'de öldü.[1]

Konuyla ilgili yayınlar

Hama'avak al Ha'kol: Leidato shel Feminism Ivri [translation: Battle for the Vote: The Birth of Hebrew Feminism], by Prof. Margalit Shilo of Bar-Ilan University.[2]

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g "Welt-Straus, Rosa | Jewish Women's Archive". Jwa.org. 11 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2013. 
  2. ^ a b c d e Hasson, Nir (19 Nisan 2013). "Searching for the banner of the Hebrew woman - Week's End Israel News". Haaretz. 20 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2013. 
  3. ^ a b "Higher Education in Central Europe | Jewish Women's Archive". Jwa.org. 1 Mart 2009. 8 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2013. 
  4. ^ Kark, Ruth; Shilo, Margalit; Hasan-Rokem, Galit (15 Mart 2009). Jewish Women in Pre-State Israel: Life History, Politics, and Culture. ISBN 9781584658085. 13 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2013. 
  5. ^ "Second Aliyah: Women's Experience and Their Role in the Yishuv | Jewish Women's Archive". Jwa.org. 11 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2013. 
  6. ^ Bernstein, Deborah (January 1992). Pioneers and Homemakers: Jewish Women in Pre-State Israel. ISBN 9780791409053. 13 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2013. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Feminizm</span> İdeoloji

Feminizm, kadınların haklarını tanıyarak bu hakların korunması amacıyla eşitsizliklerin ortadan kaldırılmasına yönelik çeşitli ideolojiler, toplumsal hareketler ve kitle örgütlerinden oluşan hareket. Sözcüğün köken olarak Latince "femina" ve onun Fransızca türevi olan "féminisme" sözcüğünden geldiği ve Türkçe eş anlamlısının hatunculuk olduğu belirtilmektedir. Kadın hareketi doğrudan kadınları ilgilendiren ve dolaylı olarak kültürü ilgilendiren konularda bilinç uyandırır. Feminizmin temel amaçları; eğitim, iş, çocuk bakımı, yönetim gibi konularda eşit haklara sahip olmaktan, yasal kürtaj hakkından, kadın sağlığı konusunda ilerlemelere, tacizin ve tecavüzün engellenmesinden lezbiyen haklarına kadar uzanır.

İslami feminizm, modern düşün hayatında yer bulmaya başlayan melez ideolojilerin bir örneği. İslami paradigma içinde dile getirilen feminist söylem ve uygulamalar bütününe verilen adlandırma. Modern İnsan Hakları bildirgelerinde tüm insanların eşit olduğu söylenirken, İslam dünyasında, gündelik yaşamda geleneksel inanışlar ve dini inanca dayalı, konjonktür ile uyuşmayan kadın-erkek ayrımı ve erkeklerin üstünlüğü söylemine karşı, kadınların eşitliği ve/veya üstünlüğünü savunan bir düşünce sistemiyle İslam düşüncesini harmanlamaya itmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İbranice</span> Afro-Asyatik dil ailesinin Kenan koluna bağlı bir dil

İbranice (עִבְרִית‎,

<span class="mw-page-title-main">Siyonizm</span> Yahudilerin ana vatanına dönüş projesi

Siyonizm, tarihî İsrail Toprakları olarak tanımlanan topraklarda bir Yahudi devletinin asırlar sonra yeniden kurulmasını destekleyen, savunan ve Yahudi milliyetçiliğini temel alan ideolojik fikir hareketidir. Modern Siyonizm, 19. yüzyılın sonlarında Orta ve Doğu Avrupa'da ulusal bir canlanma hareketi olarak hem şiddetlenen antisemitizm dalgalarına tepki olarak hem de "Yahudi Aydınlanması" olarak da bilinen Haskala'ya bir cevap olarak ortaya çıktı. Kuruluşundan çok kısa bir süre sonra varlıklı Yahudi soyluların ilgisini çeken hareket, Osmanlı İmparatorluğu'nun kontrol ettiği Filistin'de sürdürülebilir bir Yahudi devletini, 1900 yıl sonra tekrar yaratmayı amaçlıyordu.

<span class="mw-page-title-main">İsrailoğulları</span> Demir Çağında Kenanda yaşamış Semitik halk

İsrailoğulları, İshak'ın oğlu İsrail'in 12 oğlunun yarattığı, kabile ve monarşik olarak bir dönem Kenan'ın bir bölümünde hâkimiyet kurmuş bir İbrani konfederasyonuydu. Arkeolojik delillere göre İsrailoğulları, antik Transürdün ve Filistin'in yerlileri olan Kenanlılardan farklı bir topluluktu. Sümer kökenli İbranilerin, Sümerin dağılışından sonra kabileler halinde Verimli Hilal'e dağıldığı, önce Haran'a sonra ise Güney Kenan'a göç ettiği ve bölgeyi zorla ele geçirmediği arkeolojik açıdan doğrulanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İsrail</span> Batı Asyada bulunan bir ülke

İsrail, resmî adıyla İsrail Devleti (İbranice: מְדִינַת יִשְׂרָאֵל‎,

<span class="mw-page-title-main">Golda Meir</span> 4. İsrail başbakanı

Golda Meir, İsrailli öğretmen, kibbutznik, devlet kadını, politikacı ve İsrail'in dördüncü başbakanıydı.

"Ding Dong", İsrailli pop şarkıcısı Dana International tarafından yazılan ve seslendirilen şarkıdır. Söz konusu şarkı, Kdam Eurovision 2011 isimli İsrail ulusal finalinde birinci gelmiş ve Düsseldorf, Almanya'da gerçekleştirilen 2011 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İsrail'i temsil etmeye hak kazanmıştır. Şarkı, 12 Mayıs 2011 tarihinde gerçekleştirilen yarışmanın ikinci yarı finalinde 38 puan toplayarak on beşinci olmuş, yarışma kuralları gereği yarı finalde ilk ona giremediğinden finale yükselememiştir.

Filistin Futbol Federasyonu, Filistin Ulusal Yönetimi'nin futboldan sorumlu organıdır. Filistin millî futbol takımının ve Filistin kadın millî futbol takımının yönetimini de elinde bulunduran federasyon, bugünkü İsrail Futbol Federasyonu'nun eski adıdır. İsrail Futbol Federasyonu ve sonraki Filistin Futbol Federasyonu kayıtlarında 1934-1940 yılları arasında Filistin / Eretz İsrail Futbol Federasyonu tarafından oynanan 5 uluslararası maçı vardır. 1962 yılında kurulmuştur.

İsrail, Fransa'nın başkenti Paris'te gerçekleştirilen 1978 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılan yirmi ülkeden birisi idi. İsrail'i temsil eden sanatçılar, şarkıcı İzhar Kohen ve müzik grubu Alphabeta, İbrani Şarkı ve Koro Festivali isimli ulusal finalin galibi olarak "A-Ba-Ni-Bi" isimli şarkıyı yarışmada İsrail adına söylemeye hak kazanmışlardı. Yarışma finalinde 157 puan toplayan sanatçılar, yarışmaya katılan diğer on dokuz ülkeyi arkalarında bırakarak birinci gelmişlerdi. Bu, İsrail'in yarışma tarihinde aldığı ilk birinciliği idi.

İsrail, İrlanda'nın başkenti Dublin'de gerçekleştirilen 1981 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılan yirmi ülkeden biri idi. İsrail'i temsil eden müzik grubu, Hakol Over Habibi, ülkenin kamusal yayın kuruluşu İsrail Yayın Kurumu (IBA) tarafından henüz birincisi düzenlenen Kdam Eurovision isimli İsrail ulusal finalinin galibi oldu; böylece "Halayla" isimli şarkıyı yarışmada İsrail adına söylemeye hak kazandı. Grup, yarışmayı 56 puan ile yedinci sırada tamamladı.

Uluslararası Demokratik Kadınlar Federasyonu (UDKF) kadınlara eşit haklar sağlanması adına faaliyette bulunan uluslararası bir kuruluş olarak 1945 yılında Paris'te kurulmuştur. Soğuk savaş yılları boyunca Sovyet destekli komünist bir organizasyon olarak tanımlanmıştır. Paris'te Fransa hükûmetince faaliyetten men edilmesi üzerine genel merkezi Doğu Berlin'e taşınmıştır.

Geri Dönüş Kanunu, 5 Temmuz 1950 tarihinde geçen, Yahudilere İsrail’e dönme ve İsrail vatandaşı olma hakkını tanıyan İsrail kanunudur. Geri Dönüş Kanunu’nun ilk bölümünde şu deklarasyon vardır:

"Her Yahudi, bu ülkeye oleh (göçmen) olarak gelme hakkına sahiptir."
<span class="mw-page-title-main">Sarah Schenirer</span>

Sarah Schenrirer yaptığı girişimler ile Yahudi kız çocukları ve kadınlar için yüksek eğitimin öncüsü olmuştur. Kadınların, Ortodoks Yahudiliğini algılama biçimi değiştirmiştir. 1917 yılında Polonya, Kraków'da kurduğu Bais Yaakov okul ağı, isminin duyulmasına yol açmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ruth Gavison</span> İsrailli hukukçu

Ruth Gavison, İsrailli hukukçu ve akademisyen. İsrail'de bulunan Kudüs İbrani Üniversitesi'nde hukuk profesörü olarak çalıştı.

<span class="mw-page-title-main">İsrail Diyarı</span>

İsrail Diyarı, Kenan bölgesinde bulunan ve sınırları kesin olarak belli olmayan coğrafî bölgeye Yahudiler tarafından verilen bir isimdir. Tanah metinleri dini ve tarihi terimleri, Kenan Diyarı, Vaadedilmiş Topraklar, Kutsal Topraklar ve Filistin'i içeriyor. Bu bölgenin sınırlarının tanımları, İbrani Kutsal Kitabı'ndaki pasajlar arasında değişiklik gösterir ve Yaratılış 15, Çıkış 23, Sayı 34 ve Hezekiel 47'de özel olarak bahseder. Kutsal Kitap'ın başka yerlerinde dokuz kez, yerleşik topraklar "Dan'dan Beerşeba'ya" ve üç kez "Hamat'ın girişinden Mısır çayına kadar" olarak anılır.

<span class="mw-page-title-main">Ruth Kark</span>

Ruth Kark, Kudüs İbrani Üniversitesinde coğrafya profesörü ve İsrailli bir tarih coğrafyacısıdır.

Mizrahi feminizmi, İsrail feminizmi içinde Mizrahi kadınlarını Mizrahi-Aşkenaz Yahudileri ve erkek-kadın ikili kategorilerinden çıkarmaya çalışan bir harekettir.

Feminizm tarihi, kadınlara eşit hakların sağlanmasını amaçlayan hareketlerin ve ideolojilerin kronolojik veya tematik anlatılarını içerir. Dünyanın dört bir yanındaki feministlerin sebepleri, hedefleri ve niyetleri ; zamana, kültüre ve ülkeye bağlı olarak değişmiş olsa da çoğu Batılı feminist tarihçi, kadın haklarını elde etmek için çalışan tüm hareketlerin, feminizm terimini kendilerine uygulamamış olsalar bile feminist hareket olarak değerlendirilmeleri gerektiğini iddia ediyorlar. Diğer bazı tarihçiler "feminist" terimini modern feminist hareket ve onun devamıyla sınırlandırır ve daha önceki hareketleri tanımlamak için "protofeminist" etiketini kullanır.

<span class="mw-page-title-main">Amnon Rubinstein</span>

Amnon Rubinstein, İsrailli hukukçu, siyasetçi ve köşe yazarı.