İçeriğe atla

Robert Wiene

Robert Wiene
Doğum27 Nisan 1873(1873-04-27)
Breslau, Silesia, Alman İmparatorluğu
Ölüm17 Temmuz 1938 (65 yaşında)
Paris, Fransa
Ölüm sebebiKanser
MeslekFilm yönetmeni; Senarist
Etkin yıllar1913–1938

Robert Wiene (d. 27 Nisan 1873, Breslau - ö. 16 Haziran 1938, Paris), Alman sessiz sinemasında bir yönetmendi.

Hayatı

Robert Wiene Breslau'da (o dönem Alman Silezya, hâlen Wroclaw, Polonya) doğmuştur. Babası döneminin başarılı bir tiyatrocu olan Carl Wiene'dır. Yine küçük erkek kardeşi Conrad bir aktör olmuştur. Robert Wiene ilk olarak Berlin Üniversitesinde hukuk alanında eğitim görmüştür. 1908'den sonra da Robert Wiene, aktörlük eğitimi almaya başlamıştır ve ilk sahne gösterisine o yıl çıkmıştır. İlk deneysel film girişimi 1912'de gerçekleşen Die Waffen der Jugend'dır[1].

En unutulmaz filmleri ise 1920 yapımı korku filmi olan Dr. Caligari'nin Muayenehanesi ve Dostoyevski'nin eserinin uyarlaması olan Suç ve Ceza (1923) olmuştur. Bu iki film de o günkü Alman sineması üzerinde derin etkilere sebep olmuştur.

Hitler, Almanya'da kontrolü ele geçirince, Robert Wiene Berlin'den ayrıldı ve Budapeşte'ye yerleşti. Burada One Night in Venice (Venedik'te br gece) (1934) filmini yönetti. Daha sonra Londra'ya; en sonunda da Paris'e yerleşti.

Robert Wiene, bir casus filmi olan Ültimatom filminin bitirilmesine on gün kala kanserden hayata gözlerini yummuştur. Film, arkadaşı Robert Siodmak tarafından tamamlanmıştır.

Filmleri

  • 1919 (1920'de yayımlanmıştır) The Cabinet of Dr. Caligari
  • 1920 Genuine
  • 1923 Raskolnikow
  • 1923 I.N.R.I.
  • 1924 The Hands of Orlac
  • 1926 Der Rosenkavalier
  • 1928 Unfug der Liebe
  • 1930 Der Andere
  • 1931 Der Liebesexpress
  • 1934 One Night in Venice
  • 1938 Ultimatum

Kaynakça

  1. ^ Palfy, Isabella (1993). "Kino und Film in der ersten österreichischen Republik. Die Filmpublizistik der Tonfilmzeit von 1929-1938". Fakultät für Grund- und Integrativwissenschaften, 77. Universität Wien. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Fritz Lang</span> Avusturyalı film yönetmeni (1890 – 1976)

Friedrich Anton Christian Lang Avusturyalı yönetmen, senaryo yazarı, film yapımcısı. Sinema tarihinin önemli filmlerinden biri olan Metropolis en önemli yapıtıdır.

<span class="mw-page-title-main">Dışavurumculuk</span> Duyguların ve iç dünyanın ön plana çıkarıldığı 20. yüzyıl sanat akımı

Dışa vurumculuk (ekspresyonizm), doğanın olduğu gibi temsili yerine duyguların ve iç dünyanın ön plana çıkarıldığı 20. yüzyıl sanat akımı. Politik istikrarsızlık ve ekonomik çöküntü ortamında Almanya'da pozitivizm, naturalizm ve empresyonizm akımlarına karşı olarak ortaya çıkmıştır. 19. yüzyıl gerçekçilik ve idealizmine karşıt anti-natüralist öznelliğe sahip bir bakış açısı içerir. Ayrıca kuzeyli, Cermen halk sanatı biçimleri ve kabile sanatları da etkilendiği diğer kaynaklardır. Dışa vurumcu sanatın amacı, sanatçının duyguları ve iç dünyasını renk, çizgi, düzlem ve kütle aracılığıyla dışa vurmasıdır. Bu duyguları daha iyi yansıtabilmek için sanatçı geleneksel kuralların dışına çıkarak gerçeğin biçimini bozma yöntemini kullanır ve sanatçının öznel duygularına dayanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Gerhart Hauptmann</span> Alman yazar (1862-1946)

Gerhart Johann Robert Hauptmann,, Alman oyun yazarı ve yazar. Doğalcı bir yaklaşımla ele aldığı oyunlarıyla çağdaş Alman tiyatrosunu hazırlayan öncü yazarlardandır. Natüralizm akımının en önemli Alman temsilcisi olarak bilinir. Ancak çalışmalarında başka tarzlarla da bütünleşmiştir. Kendisinin muhtelif Avrupa ve ABD üniversitelerinde onursal doktora unvanları bulunuyor. Üç tane Grillparzer, bir tane Goethe ve 1912 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne lâyık görülmüştür.

<i>Dr. Caligarinin Muayenehanesi</i>

Dr. Caligari'nin Muayenehanesi, Robert Wiene'nin yönettiği 1920 yapımı Alman dışavurumcu film. Sessiz sinema döneminden çekilmesine ve siyah beyaz olmasına karşın tarihte sanatsal olarak en çok etki uyandıran filmlerden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Ferdinand Tönnies</span> Alman sosyolog, ekonomist ve filozof

Ferdinand Tönnies, Alman sosyologdur. En bilinen eseri Gemeinschaft und Gesellschaft'tır. Toplumcu bakış açısına sahiptir. Toplumu hastalıklardan korumanın önemini vurgular.

<span class="mw-page-title-main">Arnold Zweig</span>

Arnold Zweig, Alman yazar ve savaş karşıtı eylemcisidir.

Walter Ruttmann, bir Alman Yönetmen ve Hans Richter ve Viking Eggeling ile deneysel film'in öncülerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Karl Freund</span> Alman film ve görüntü yönetmeni (1890 – 1969)

Karl Freund, Oscar ödüllü Alman görüntü yönetmeni ve yönetmen.

<span class="mw-page-title-main">Werner Sombart</span>

Werner Sombart, Alman ekonomist ve sosyolog. 20. yy'ın ilk çeyreğinde Kıta Avrupası'nın önde gelen sosyal bilimcilerindendir. Alman genç tarihçi okulu içinde yer almıştır. Ekonominin tarihsel bir süreç olduğunu ve bu nedenle evrensel ekonomi yasalarının olamayacağını savunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Erich Wolfgang Korngold</span> Amerikalı besteci (1897 – 1957)

Erich Wolfgang Korngold Avusturya-Macaristan İmparatorluğu asıllı ve sonra ABD vatandaşlığına geçmiş müzisyen ve besteci. Özellikle romantik müzik ve sinema film müziği besteleri ile tanınmıştır. Max Steiner ve Alfred Newman gibi bestecilerle birlikte Amerikan Hollywood film endüstrisi için film müziğini ortaya çıkartan ve geliştiren bestecidir. Yaşamının sonuna doğru uzmanlaştığı beste akımı ve katkı yaptığı müzik janrı pek değerli olarak görülmemekteydi. Fakat son yıllarda müziksel katkıları tekrar değerlendirilmiş ve eserlerine yeniden yakın bir ilgi doğmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hugo von Hofmannsthal</span> Avusturyalı deneme yazarı ve şair (1874-1929)

Hugo von Hofmannsthal, Avusturyalı roman yazarı, opera libretto yazarı, şair, oyun yazarı, anlatıcı ve deneme yazarı.

Nasyonal sosyalizm döneminde tehdit altındaki yüzlerce kişi Nazi Almanyası'ndan Türkiye'ye sığınmacı olarak geldi. Naziler tarafından yurttaşlıktan atılanlar veya başka nedenlerle vatansız olanların pasaportlarına kısmen "heimatlos" damgası vuruldu. Bu da sığınmacı statüsüyle eş anlamlıydı ve Türkçeye "haymatlos" terimi olarak girdi.

<span class="mw-page-title-main">Hans Fallada</span> Alman yazar (1893-1947)

Hans Fallada Alman yazar.

<span class="mw-page-title-main">Alfred Hermann Fried</span> Avusturyalı gazeteci ve yazar; Nobel Barış Ödülü sahibi (1864-1921)

Alfred Hermann Fried, Avusturyalı Yahudi pasifist, yayıncı, gazeteci ve Alman Barış Hareketi'nin kurucularındandır. 1911 yılında Tobias Asser ile birlikte Nobel Barış Ödülü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Karl Valentin</span> Bavyeralı komedyen, kabare oyuncusu, palyaço, yazar ve film yapımcısı

Karl Valentin [] Bavyera'lı komedyen, kabare oyuncusu, palyaço, yazar ve film yapımcısı.

<span class="mw-page-title-main">Albert Neisser</span>

Albert Ludwig Sigesmund Neisser, bel soğukluğunun etkenini bulan Alman doktordur.

<span class="mw-page-title-main">Inge Keller</span>

Ingeborg 'Inge' Keller, Alman aktris. Oyunculuk kariyerine tiyatro ile başlamış, 7 yıl sahne aldıktan sonra sinemaya geçiş yapmıştır. Almanya'nın uzun yıllar iyi performans gösteren oyuncularından birisi olmuştur. Keller'in rol aldığı yapımlar arasında; Aimée & Jaguar, Der Rat der Götter, Lola und Bilidikid, Karla, Die Verlobte ve Ärztinnen sayılabilir. Alman oyuncu Lola und Bilidikid filmindeki rolüyle 1999 Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ödülü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Avusturya İç Savaşı</span> Savaş

Avusturya İç Savaşı ya da Şubat Ayaklanması, Avusturya'da 12 Şubat ve 16 Şubat 1934 arasında sosyalistler ve Avusturya ordusu arasında dört gün süren çatışmalar için kullanılan bir terimdir. Çatışmalar Linz'de başladı ve esas olarak Viyana, Graz, Bruck an der Mur, Judenburg, Wiener Neustadt ve Steyr kentleriyle aynı zamanda Doğu ve Orta Avusturya'nın bazı diğer sanayi kentlerinde gerçekleşti.

<span class="mw-page-title-main">Biedermeier</span> 1815-1848 arasında Almanya ve Avusturyada egemen olan sanatsal üslup

Biedermeier, Viyana Kongresi sonu, 1815 ile 1848 yılları arasında Alman Konfederasyonu topraklarında gelişen bir sanat akımı. Temelde burjuva zevk ve sanat anlayışına uyum gösteren biedermeier, bilhassa mobilya ve resim alanında kendisini göstermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Rudolf Nissen</span>

Rudolf Nissen, Alman cerrah. Berlin’de dünyada ilk kez pnömonektomi ameliyatını yapan, fundoplikasyon işlemini dünyada ilk kez İstanbul'da gerçekleştiren cerrah.