İçeriğe atla

Regillus Gölü Muharebesi

Regillus Gölü Muharebesi
Roma-Latin savaşları

Muharebenin tasviri
TarihMÖ 496
Bölge
Frascati yakınları
Sonuç

Roma zaferi

  • Tarquinius'un Roma tahtını geri alma girişimleri sona erdi
Taraflar
Roma CumhuriyetiLatin Birliği
Komutanlar ve liderler
Aulus Postumius Albus
Titus Aebutius Helva
Octavius Mamilius (ölü)
Tarquinius Superbus
Güçler
24,700[1] 43,000[1]


Muharebeye adını veren Regillus Gölü'nün bir gravürü.
Muharebenin yapıldığı Prataporci sitesinin Monte Porzio Catone'den görünüşü.

Regillus Gölü Muharebesi, Birinci Latin Savaşlarında bir safha, yeni kurulmuş Roma Cumhuriyeti'nin Latin Birliği'ne karşı zafer kazandığı efsanevî bir muharebe. Latinleri, MÖ 509'da Roma'dan kovulan eski ve son Roma kralı Lucius Tarquinius Superbus ve damadı, Tusculum diktatörü Octavius Mamilius idare ve sevk etmiştir. Muharebe, Tarquinus'ların Roma tahtını yeniden elde etmek için yaptıkları son hamle olarak değerlendirilir. Roma efsanelerinde Castor ve Pollux'un da Roma saflarında savaştığına inanılır.[2]

Arka planı

Roma'nın eski müttefiklerince işgal edilmesi tehlikesine karşı Aulus Postumius Albus diktatör ilan edilir.

Muharebenin hangi yıllarda yapıldığı antikçağdan beri muammadır. Titus Livius muharebeyi MÖ 499 yılına tarihlese de, bazı kaynaklarının da bu tarihlemeyi Postumius'un konsüllüğüne (MÖ 496) yaptığını belirtir.[3][4] Bu tarihî dönemin bir diğer önemli kaynağı olan Halikarnassos'lu Dionysios da[5] MÖ 496'yı işaret eder.[6] Günümüzde M.Ö. 493[2][7] ve MÖ 489 tarihlerini öne sürenler de vardır.[4]

Regillus Gölü, Roma ile Tusculum arasındaki bir yanardağ krateri kalıntısına lokalize edilir. Gölün MÖ 4. yüzyılda kuruduğu düşünülmektedir.

Livius'a göre Latium'un güney komşusu Volsci, Latinlere yardım etmek için bir ordu teşkil etmişse de bu ordu muharebeye zamanında yetişememiştir.[8]

Muharebe

Roma piyadesini Postumius, atlı birlikleri ise Titus Aebutius Elva sevk ve idare etmiştir. Tarquinus'un yanında ise en büyük ve hayattaki tek oğlu Titus vardı.

Muharebenin erken safhalarında Postumius'a karşı saldırıya geçen kral yaralanır. Süvari başı Elva, Mamilius'a saldırır ve kendisi kolundan yaralanırken Mamilius göğsünden yaralanır, böylece süvari başı, muharebe meydanından çekilerek uzaktan idareye mecbur olur. Kralın birçoğu sürülmüş olan Romalılardan müteşekkil ordusu, Cumhuriyet ordularına karşı üstünlük kurmuştur ve M.Ö. 505 konsülü Marcus Valerius Volusus da öldürülünce Roma iyiden iyiye zor durumda kalmıştır. En sonunda Postumius'un kendi muhafız alayını taze kuvvet olarak öne sürmesiyle vaziyet düzelmiştir.

Bu esnada, daha önce Horatius Cocles'in yanında Sublicius Köprüsü'nde (Pons Sublicius) savaşmış olan Titus Herminius Aquilinus, Mamilius'a hücum eder ve onu öldürür. Öldürdüğü düşmanını soyup üzerindekileri savaş ganimeti olarak almaya çalıştığı sırada uzaktan atılan bir kargıyla kendisi de ölür. Muharebenin son safhasında vuku bulanlar müphem olmakla birlikte Postumius, süvarilerine atlarını bırakıp yerde savaşmalarını emretmiş, Latinleri geri çekilmeye zorlamış ve Latin karargahını da düşürmüştür. Tarquinius ve Latin ordusu meydanı terk etmiştir ve Roma mutlak bir zafer kazanmıştır. Postumius ordusuyla birlikte Roma'ya dönmüş ve şehre triumphus'la (zafer alayı) girmiştir.[9][10]

Bu muharebeyle ilgili Roma'da efsaneler yayılmıştır ve bunların en bilineni Dioscuri adıyla bilinen Castor ve Pollux kardeşlerin Roma süvarileri arasında bulunup Roma safında savaşmış olduğudur. Postumius da Forum'da, atların su içtiği yerde bu kardeşler adına bir tapınak inşa ettirmiştir.

Thomas Macaulay'in "Lays of Ancient Rome" (Antik Roma Şarkıları) adlı eserinde bu muharebe yâd edilmiştir.

Kaynakça

  1. ^ a b Dionysius, vi. 5.
  2. ^ a b Grant, The History of Rome, p. 37
  3. ^ Livy, Ab urbe condita, 2.19-21
  4. ^ a b Sinnigen, William G and Boak, Arthur E R, A History of Rome to AD 565, 6th ed,1977, p. 46
  5. ^ Dion.
  6. ^ Cornell, The Beginnings of Rome, p. 216
  7. ^ Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, William Smith, Editor
  8. ^ Livy, Ab urbe condita, 2.22
  9. ^ Livy, Ab Urbe Condita 2.19-20
  10. ^ Fasti Triumphales

Kaynakça

Birincil kaynaklar

İkincil kaynaklar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Titus Livius</span> Romalı tarihçi ve yazar.

Titus Livius, İngilizcede daha çok Livy olarak tanınan tarihçi, yazardır. Roma tarihi ile ilgili ünlü bir eser olan Ab Urbe Condita adlı yapıtı yazmıştır. Eserde Roma'nın kuruluşundan Augustus'un krallığı boyunca Roma tarihi ele alınmıştır. Livius, Kuzey İtalya'daki Padova'nın yerlisiydi.

<span class="mw-page-title-main">Latium</span> Antik Romada tarihi bir bölge

Latium Batı İtalya'da bulunan, Antik Roma'ya başkentlik yapmış olan Roma'nın kurulduğu bölge. Latium ilkin verimli volkanik topraklardan oluşan küçük bir araziydi. Bölgeyi Latinler iskan etmiştir. Tiber Nehri'nin sol şeridinde, kuzeyde Anio Nehri'ne ve güneydoğusu boyunca Pomptina Palus'a, en güneyde ise Circeius Dağı'na uzanan bölgede lokalizasyonu yapılmıştır. Tiber'in sağ şeridi Etrüsk şehri Veii ve diğer sınırlar da diğer İtalik kavimerce çevrelenmiştir. Roma sırasıyla önce Veii'yi ve onun İtalik komşularını mağlup ederek sınırlarını kuzeydoğuda Apenninus Dağlarına kadar, güneydoğuda ise Pomptina'ya kadar genişletmiştir. Günümüzdeki ardılı Lazio hala büyük bir şehir olsa da antik Latium'un yarısı kadar dahi değildir.

<span class="mw-page-title-main">Ab Urbe Condita (kitap)</span>

MÖ 1. yüzyılda yaşamış Romalı tarihçi Titus Livius'un Roma'nın tarihiyle ilgili yazmış olduğu kitap. Türkçe "Kentin Kuruluşundan İtibaren" demek olan bu eserin 142 cilt olduğu düşünülmektedir, bugüne sadece 35 cildi ulaşabilmiştir.

Alba Longa Merkezi İtalya'da bulunan, Roma'nın 19 km güneydoğusundaki Alba Tepeleri'nde konumlanmış bir Latin şehriydi. Latin Ligi'nin kurucusu olan ve başını çeken bu şehir, Roma Krallığı tarafından MÖ 7. yüzyılda yok edilmiş ve sakinleri Roma'ya yerleşmeye zorlanmıştır. Efsaneye göre, Romulus ve Remus, Roma'nın kurucuları, Alba Longa'nın kraliyet soyundan gelmektedir. Virgil'in Aeneis'ine göre bu ikili, Aeneas'ın, yani Venüs'ün oğlunun soyundan gelmektedirler.

<span class="mw-page-title-main">Ancus Marcius</span>

Ancus Marcius, Tullus Hostilius'tan sonta tahta çıkan 4. Roma Kralıdır.

<span class="mw-page-title-main">Castor ve Pollux Tapınağı</span> Romada tapınak

Castor ve Pollux Tapınağı, Roma Forumu'nda yer alan ve ilk olarak MÖ 484 yılında yapılan Regillus Gölü savaşında elde edilen zafere şükretmek için inşa edilmiş olan Roma tapınağı. Castor ve Pollux, Yunan mitolojisinde Zeus'un Leda'dan olan ikiz çocuklarıdır. Bu tanrılara ait tapınım kültü Yunanistan'dan Magna Graecia ve Güney İtalya'daki Yunan kültürü yoluyla Roma'ya geçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Trasumennus Gölü Muharebesi</span>

Trasumennus Gölü Muharebesi İkinci Pön Savaşı'nın başlıca muharebelerinden birisiydi. Hannibal komutasındaki Kartacalılar, Konsül Gaius Flaminius komutasındaki Romalıları mağlup ettiler. Muharebe askeri tarih alanının en geniş ve en başarılı pusularından birisi olarak kabul edilir.

Marcus Valerius Volusus MÖ 505 yılında, Publius Postumius Tubertus ile birlikte, konsül.

Lucius Valerius Potitus  erken dönem Roma Cumhuriyeti konsülü.

Titus Lucretius Tricipitinus, Roma Cumhuriyeti'nin erken döneminde askeri lider ve politikacı. MÖ 504 ve 508 yıllarının her ikisinde de Publius Valerius Poplicola ile birlikte konsüllük yaptı. İlk konsüllüğü boyunca Lars Porsenna'ya karşı galip geldi. Titus Livius'a göre Titus MÖ 504 yılındaki Sabinelere karşı savaşta Roma ordusunu Valerius ile birlikte yönetti. Her ikisi de ödüllendirildi fakat Fasti Triumphales sadece Titus'un ödüllendirildiğinden bahseder.

Lucius Cincius Alimentus, ünlü Roma hukukçusu ve annales yazarı, emrindeki iki lejyonla beraber MÖ 209 yılı Sicilya praetoru. Ekseriyetle Yunanca yazmıştır. Fabius Pictor ile birlikte ilk iki Romalı tarihçiden biri olarak addedilir. Bununla beraber bu iki yazar da eserlerini, belli bir edebî geleneği olan Yunancayla vermişlerdir. Hukuk hizmetleri karşılığında ücret alınmasını yasaklayan Lex Cincia, adını bu yasayı öneren Lucius Cincius Alimentus'tan almıştır.

Latin Birliği Latium'da bulunan otuz civarında şehir devleti ve kabilenin bir araya gelerek oluşturdukları, savunma alanında ortak hareket etmeyi öngören konfederasyon. İsmi modern tarihçiler tarafından yakıştırlmış olup Klasik Latincede belirli bir karşılığı yoktur.

Birinci Latin Savaşı, Roma Cumhuriyeti ile Latin Birliği arasında MÖ 498 ilâ MÖ 493 yılları arasında meydana gelmiş bir dizi muharebenin genel adı.

Roma'da monarşinin devrilmesi, Antik Roma'da MÖ 509'da gerçekleşen politik bir devrimdir. Devrim sonucunda son Roma kralı Lucius Tarquinius Superbus devrilmiş ve Roma Cumhuriyeti kurulmuştur.

Ferentina, Latium, Ferentino şehrinin koruyucu tanrıçasıdır. Latin devletinin koruyucusuydu. Ayrıca Roma İmparatorluğu ile yakından ilişkiliydi.

<span class="mw-page-title-main">Tiberinus Silvius</span>

Tiberinus Titus Livius'un aktardığı geleneksel Roma tarihine göre Alba Longa'nın dokuzuncu kralıydı. Alba Longa'nın sekizinci kralı Capetus'un varisi ve muhtemelen oğlu idi. Alban kralları Aeneas'ın soyundan geldiklerini iddia etti. Aeneas, Truva'nın yağmalanmasının ardından Truva halkından kaçabilenlerle İtalya'ya geldi ve Latium'a yerleşti. Alba soyu, Aeneas ve Lavinia'nın oğlu ve Alba kraliyet soyunun kurucusu Ascanius'tan gelmektedir. Tiberinus dahil Alban kralları, ormanda doğduğu söylenen Ascanius'un oğlundan sonra Silvius cognomen'ini taşıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Hernikler</span>

Hernikler veya Hernici; Antik İtalya'da, güney sınırlarında Volski ve kuzey sınırlarında Ekler (Aequi) ile Marsi olmak üzere Fucine Gölü ve Sacco Nehri (Trerus) arasındaki Latium'da yaşamış olan bir İtalik kabileydi.

Spurius Carvilius Maximus Ruga, MÖ 234 ve 228'de Roma konsülüydü. Öğretmen Spurius Carvilius Ruga, onun azat edilmiş kölesiydi.

Sidikinler veya Sidicini, Antik İtalya'nın İtalik halklarından biriydi. Toprakları; başkentleri Teanum Sidicinum'dan kuzeye doğru, Liri Nehri vadisi boyunca Fregellae'ye kadar uzanıyordu ve toplamda yaklaşık 3,000 km² alanı kaplıyordu. Samnitler ve Kampanların komşuları, Ausonlar ve Aurunkların müttefikleriydiler. Dilleri Osko-Umbriya dil grubuna mensuptur.

<span class="mw-page-title-main">Aulus Postumius Albus Regillensis (MÖ 496)</span>

Aulus Postumius Albus Regillensis, Titus Livius'a göre MÖ 498 veya 496'da Roma Cumhuriyeti diktatörü olan ve Regillus Gölü Muharebesi'nda Latinleri yenen ve ardından Roma zaferi kutlaması yapan Romalıdır.