İçeriğe atla

Reftar Kalfa

Reftar Kalfa (d.?-ö. 1700?), 17. yüzyılda yaşamış Müslüman kadın bestekâr.

Osmanlı İmparatorluğu'nun bilinen ilk kadın bestekârıdır. Saba Peşrev adlı eseri, Osmanlı İmparatorluğu kayıtlarında bir kadın besteciye ait, tespit edilmiş en eski musiki eserdir.[1]

Yaşamı

Doğum tarihi ve yaşamı hakkında fazla bilgi yoktur. 1648-1687 yılları arasında hüküm süren Osmanlı Sultanı IV. Mehmet zamanında yaşadığı bilinir.[2] 17. yüzyıl sonlarına doğru ya da 18. yüzyıl başında öldüğü tahmin edilir.[3] "Kalfalık” sıfatından anlaşıldığına göre Osmanlı sarayı hareminde yaşamıştır.[1] Ancak günümüze ulaşan belgelerde "Kalfa" sıfatı ile anılmadığından kalfa olup olmadığı kesin değildir.

Saz eserlerindeki uslûbu nedeniyle Tanbur çaldığı düşünülür ve bazı kaynaklarda Tamburi Reftar Kalfa olarak anılır.

Eserleri

TRT Ankara Radyosu'ndaki İsmail Hakkı Bey koleksiyonunda ve Dr. Nazmi Özalp'ın kitabında Reftâr Kalfa'nın adına kayıtlı saz eserleri yer almaktadır.[4]

Reftar Kalfa'ya ait kayıtlı eserler arasında Rast, Hicaz, Nigar, Şehnazbuselik, Muhayyer Sünbüle, Arazbar Zemzeme, Zirgüle makamlarında peşrevler ve saz semaileri ile Saba Peşrev ve Eve buselik saz semaisi bulunmaktadır.[5] Saba Peşrev adlı eser, Osmanlı İmparatorluğu kayıtlarında bir kadın besteciye ait, tespit edilmiş en eski musiki eserdir.[1]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b c "İstanbul Kadın Müzesi - Reftar Kalfa". www.istanbulkadinmuzesi.org. 11 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2023. 
  2. ^ Karlikli, Semen (30 Haziran 2019). "Osmanlı Dönemi Musiki Hayatı ve Dönemin Kadın Tanburileri Üzerine bir Değerlendirme". Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi. 6 (6): 390-398. ISSN 2148-9963. 
  3. ^ EKSD (28 Haziran 2017). "Reftar Kalfa ( XVll.yy )". Esendere Kültür ve Sanat Derneği. 20 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2023. 
  4. ^ Torunoğlu, Nigar (2016). "On yedinci yüzyıldan günümüze Türk müziğindeki kadın bestekarlara ait eserlerin tespiti ve tahlili". Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü yüksek lisans tezi. 
  5. ^ Türk, Yazar: Piyano (21 Eylül 2016). "Osmanlı Besteci Kadınlar – Kadın Müzisyenler". Türkiye'nin İlk ve Tek Piyano Pianist Müzik Haber Bilgi Sitesi. 2 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hamparsum Limonciyan</span>

Hamparsum Limonciyan veya Baba Hampartsum, Osmanlı Ermenisi bestekâr ve müzik hocası.

<span class="mw-page-title-main">II. Gazi Giray</span>

II. Gazi Giray veya Bora Gazi Giray 16. yüzyıl sonlarında iki kez Kırım Hanlığı tahtına oturdu.

<span class="mw-page-title-main">Leylâ Saz</span> Türk şair

Leyla Saz, Türk besteci, yazar, şair.

<span class="mw-page-title-main">Alâeddin Yavaşca</span>

Mehmet Alaettin Yavaşca, Türk tıp doktoru ve Klasik Türk müziği sanatçısı.

<span class="mw-page-title-main">Klasik Türk müziği</span> müzik türü

Klasik Türk müziği, klasik Türk mûsıkîsi, Osmanlı'daki adıyla mûsıkî veya günümüzde kullanılan adıyla Türk sanat müziği; Türk kültürüne has makamlı bir müzik türü. Klasik batı müziği ve Hint müziği ile beraber dünya üzerinde süreklilik ve gelenek oluşturma bakımından mevcut birkaç klasik müzikten birisi olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Tatyos Efendi</span> Ermeni asıllı Osmanlı keman sanatçısı ve besteci (1855-1913)

Tateos Ekserciyan, , Osmanlı Ermenisi müzisyen ve bestekar.

<span class="mw-page-title-main">Abdülkadir Meragi</span>

Abdülkadir Meragi, Fars veya Türk kökenli besteci ve müzik bilginidir.

Hasan Ferit Alnar, Türk bestecidir. Türk Beşleri arasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Buhûrîzâde Mustafa Itrî</span>

Buhûrîzâde Mustafa Itrî, Türk bestekâr, şair ve hattat. Bestelediği 400 civarında eser arasından günümüze sadece yirmi kadarı gelebilmiş olsa da, Klasik Türk Musikisi’nin en büyük bestekârlarından biri olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Yivli Minare</span> Antalyadaki Anadolu Selçuklu devri camisi

Yivli Minare, Antalya'daki ilk İslamî yapılarındandır. 13. yüzyıla ait bir Selçuklu eseridir.

<span class="mw-page-title-main">Neveser Kökdeş</span> Türk besteci

Neveser Kökdeş, Türk besteci, güfteci, tanburidir.

Benli Hasan Ağa, 17. yüzyılda yaşamış Klasik Türk müziği bestekârı. Darb-ı fetih usulünde bestelenen peşrev-saz semaisi bûselik makamının Klasik Türk müziğinde bilinen ilk temsilcisidir.

Abdi Efendi Klasik Türk musikisinin önemli bestekârlarından biridir. On sekizinci yüzyılın ilk yarısında İstanbul'da yaşadığı ve 1750 yılı civarında öldüğü tahmin edilmektedir. Enderun'da yetişmiş olan Abdi Efendi saz eserleri ve din dışı sözlü eserler bestelemiştir. Dini eser ve din dışı küçük formda eser bestelediği bilinmiyor. Günümüze kadar gelen ve Tulum Abdi Efendi'ye ait olduğu kabul edilebilecek bestelerin sayısı sekizdir.

<span class="mw-page-title-main">Müfide Kadri</span> Türk ressam

Müfide Kadri Türk ressam, besteci.

Mısırlı İbrahim Efendi, Klasik Türk müziği'nin ünlü udisi ve bestecisidir.

Tanburi İsak Efendi, Klasik Türk müziği'nin ünlü tanburisi ve bestecisidir.

Münire Sultan, Osmanlı padişahı Abdülmecid'in kızı.

Ali Rıza Şengel yahut Eyyubî Ali Rıza Bey, Klasik Türk müziği bestekârı ve hocası, nevbezen.

Dilhayat Kalfa, 18. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşamış Müslüman bir kadın bestecidir. Hakkında çok az bilgi olmakla birlikte, günümüze kadar gelen 13 bestesi vardır. Aynı zamanda tambur çaldığı da bilinmektedir. Bazı Osmanlı kaynaklarında yüze yakın bestesi olduğu belirtilmektedir. Kalfa lakabından dolayı sarayda bu lakabı kazanmasını sağlayacak bir görevde olduğu düşünülmektedir.

Leon Hanciyan/Hancıyan, Osmanlı Ermenisi klasik Türk müziği sanatçısı ve bestekar. Eserlerinin çoğunun unutulmasına rağmen bir peşrev, üç saz semaisi, bir aksak semai ile onbeş kadar şarkısı bilinmektedir.