İçeriğe atla

Raymond Lyttleton

Raymond Lyttleton
Doğum7 Mayıs 1911(1911-05-07)
Warley Woods
Ölüm16 Mayıs 1995 (84 yaşında)
Milliyetİngiliz
ÖdüllerKraliyet Madalyası (1965)
Kraliyet Astronomi Topluluğu Altın Madalyası (1959)
Tyson Madalyası (1933)
Kariyeri
Dalıastronomi

Raymond Arthur Lyttleton FRS[1] (7 Mayıs 1911-16 Mayıs 1995) İngiliz bir matematikçi ve teorik astronomdu.

Birmingham'da Warley Woods yakınlarında doğdu ve eğitimini Birmingham'daki King Edward VI Five Ways okulunda aldı. Matematik okumak üzere Clare College, Cambridge'e gitti ve 1933 yılında mezun oldu. 1937 yılında St John's College üyesi seçildi ve aynı yıl matematik dersleri vermeye başladı (1959 yılına kadar). İyi bir amatör kriket oyuncusuydu ve 1946-1949 yılları arasında Cambridgeshire için küçükler liginde kriket oynayarak on beş maça çıktı.[2] 1959'dan 1969'a kadar teorik astronomi alanında Reader olarak görev yaptı ve ardından bu alanda özel olarak oluşturulmuş bir profesörlük pozisyonuna atandı.[3]

1955'te Royal Society Üyesi seçildi.[1] Başvuru önergesinde şu ifadeler yer aldı: "Astronomi alanındaki çalışmalarıyla tanınmıştır. Güneş Sistemi'nin kökeni ve erken dönemi üzerine çok sayıda makalenin yazarıdır, özellikle çarpışma teorisine uyguladığı değişikliklerle tanınır. Cartan'ın çalışmalarından gezegenlerin dönme yoluyla parçalanmasının iki bağımsız cisim oluşturacağını ve bu nedenle ikili yıldızların parçalanma teorisinin geçersiz olduğunu göstermiştir (The Stability of Rotating Liquid Masses, 1953). Yığılmanın astronomik etkileri üzerine F. Hoyle ile birlikte birçok makale yazmıştır ve H. Bondi ile birlikte gelgitlerin sürtünme momentinin Dünya'nın çekirdeğine iletilmesi ve çekirdeğin ekinoks döngüleri sırasında davranışı üzerine iki makale yazmıştır. Kuyruklu yıldızların kökeni üzerine çarpıcı bir yeni teori geliştirmiştir (The Comets and their Origin, 1953)."[4]

1965'te Kraliyet Derneği Kraliyet Madalyası'nı kazandı. Bu ödül, "özellikle galaksilerin dinamiksel stabilitesi üzerine yaptığı çalışmalar vesilesiyle astronomiye olan önemli katkılarından dolayı verilmiştir".

Lyttleton astronomiyle ilgili birkaç kitabın yazarıdır: he Comets and Their Origin (1953), The Stability of Rotating Liquid Masses (1953),[5] The Modern Universe {1956}, Rival Theories of Cosmology {1960}, Man's View of the Universe (1961), Mysteries of the Solar System (1968), The Earth and its Mountains (1982), The Gold Effect (1990). 1956 yılında BBC'de "The Modern Universe" başlıklı 5 bölümlük bir televizyon dizisi sundu.

Kaynakça

  1. ^ a b Bondi, Hermann; Hoyle, Fred (1997). "Raymond Arthur Lyttleton. 7 May 1911--16 May 1995. Elected F.R.S. 1955". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. Cilt 43. ss. 305-319. doi:10.1098/rsbm.1997.0017. 
  2. ^ "Minor Counties Championship Matches played by Raymond Lyttleton"Ücretli abonelik gerekli. CricketArchive. Erişim tarihi: 17 Nisan 2020. 
  3. ^ "Obituary in the Independent". 9 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2024. 
  4. ^ Library and Archive catalogue[]
  5. ^ Friedman, Bernard (1954). "Review: The stability of rotating liquid masses, by R. A. Lyttleton" (PDF). Bull. Amer. Math. Soc. 60 (5). ss. 497-500. doi:10.1090/s0002-9904-1954-09847-6. 20 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Eylül 2024. 

Konuyla ilgili yayınlar

  • Lyttleton, Raymond Arthur (1968) Mysteries of the Solar System, Clarendon, Oxford.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Astronomi</span> kökenleri, evrimleri, fiziksel ve kimyasal özellikleri ile gök cisimlerini açıklamaya çalışmak üzere gözleyen bilim dalı

Astronomi, gök bilimi ya da gökbilim gök cisimlerinin kökenlerini, evrimlerini, fiziksel ve kimyasal özelliklerini açıklamaya çalışan doğa bilimi dalıdır. Astronominin sınırlı ve özel bir alanı olan gök mekaniği ile karıştırılmaması gerekir. Astronomi daha açık bir deyişle, yörüngesel cisimleri ve Dünya atmosferinin dışında gerçekleşen, yıldızlar, gezegenler, kuyrukluyıldızlar, kutup ışıkları, gökadalar ve kozmik mikrodalga arkaalan ışınımı gibi gözlemlenebilir tüm olay ve olguları inceleyen bilim dalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Arthur C. Clarke</span> İngiliz mucit ve bilim kurgu yazarı

Arthur Charles Clarke, Britanya İmparatorluk Nişanı'na sahip İngiliz mucit ve bilimkurgu yazarı. Aynı zamanda Mysterious World adlı İngiliz televizyon serisinin yapımcılığını ve sunuculuğunu da yapmıştır. Clarke, Robert A. Heinlein ve Isaac Asimov'la birlikte, bilimkurgunun "üç büyük yazar"ından biri olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Asteroit kuşağı</span>

Asteroit kuşağı, Güneş Sistemi'nde Güneş merkezli ve kabaca Jüpiter ile Mars gezegenlerinin yörüngeleri arasındaki uzayı kaplayan torus şeklinde bir bölgedir. Bu bölgede asteroit veya küçük gezegen olarak adlandırılan çok sayıda katı ve düzensiz şekillerde gök cisimleri bulunur. Tanımlanan nesneler çok farklı boyutlarda olabilir, fakat gezegenlerden çok daha küçüklerdir ve birbirlerinden ortalama olarak bir milyon kilometre uzaklıklarda bulunurlar. Bu asteroit kuşağı, Güneş Sistemi'ndeki diğer asteroit popülasyonlarından ayırt edilebilmesi için ana asteroit kuşağı veya ana kuşak olarak da adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">John Lennard-Jones</span> İngiliz matematikçi ve fizikiçi

Sör John Edward Lennard-Jones İngiliz bir matematikçi ve Bristol Üniversitesi'nde teorik fizik ve ardından Cambridge Üniversitesi'nde teorik bilim profesörü idi. Modern hesaplamalı kimyanın, günümüz sayısal kimya alanının kurucusu olarak kabul edilebilir.

<span class="mw-page-title-main">William Fowler</span> Amerikalı nükleer fizikçi

William Alfred "Willie" Fowler, Amerikalı bir astrofizikçidir.

<span class="mw-page-title-main">William Herschel</span> Alman asıllı İngiliz astronom ve besteci (1738-1822)

Sir William Herschel, KH, FRS, Almanca: Friedrich Wilhelm Herschel Almanya doğumlu, İngiliz astronom, teleskop üreticisi ve bestecidir. Hannover, Almanya'da doğmuştur. On dokuz yaşında İngiltere'ye göç edene kadar, Hanover Askeri Bandosu bünyesinde çalışmıştır. Güneş Sistemindeki 7. gezegen olan Uranüs'ü, Uranüs'ün iki büyük uydusu Titania ve Oberon'u ve Satürn'ün iki uydusu olan Enceladus ve Mimas'ı, kızılötesi radyasyonu keşfetmesi ve yazdığı 24 adet senfoni sayesinde ünlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Steven Weinberg</span> Amerikalı teorik fizikçi (1933 – 2021)

Steven Weinberg Amerikalı teorik fizikçi. 1979'da Abdus Salam ve Sheldon Glashow ile birlikte zayıf etkileşim ile elektromanyetik etkileşimin birleştirilmesine ve temel parçacıklar arasındaki elektromanyetik etkileşime katkılarından dolayı Nobel Fizik Ödülüne layık görülmüştür

<span class="mw-page-title-main">Arthur Stanley Eddington</span> İngiliz astrofizikçi (1882-1944)

Arthur Stanley Eddington, OM, FRS, 20. yüzyıl başlarında yaptığı çalışmalarla tanınan astrofizikçi. Eddington aydınlatma gücü ve yıldızların aydınlatma gücünün doğal sınırı, adını kendisinden alır.

<span class="mw-page-title-main">George Darwin</span>

Sir George Howard Darwin, İngiliz gökbilimci ve matematikçi.

<span class="mw-page-title-main">Alan Guth</span>

Alan Harvey Guth, Amerikalı teorik fizikçi ve kozmolog. Temel parçacık teorisi üzerine araştırma yapmış ve bu teorinin evrenin ilk aşamalarına nasıl uygulanabileceğini incelemiştir. Günümüzde Massachusetts Teknoloji Enstitüsü fizik bölümünde profesörlük yapan Guth, kozmik enflasyon teorisinin yaratıcısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Viktor Ambartsumyan</span> Sovyet astrofizikçi (1908-1996)

Victor Ambartsumyan, Sovyet-Ermeni bilim insanı ve teorik astrofiziğin kurucularından birisidir. Fiziğin; yıldızlar, bulutsular, yıldız astronomisi, yıldız sistemi dinamiği ve galaksilerin kozmogonisi gibi pek çok alanda çalışmaları vardır. Matematiksel fiziğe de katkıda bulunmuştur. Ambartsumyan, 1961’den 1964’e kadar Uluslararası Astronomi Birliği’nin başkanıydı. İki kere uluslararası Bilimsel Birlik Konseyi başkanı seçildi (1966-1972). SSCB Bilimler Akademisi ve Kraliyet Topluluğu içerisinde de, ABD Ulusal Akademi ve Kızılderili Akademi Bilimleri içerisinde de bulunmuştur. Birçok ödülü arasında; Stalin Ödülü(1946,1950), Sosyalist İşçi Kahramanı(1968,1978), Rus Federasyonu Devlet Ödülü, Kraliyet Astronomi Topluluğu Altın Madalyası, Pasifik Astronomi Topluluğu Altın Bruce Madalyası ve Ermeni Ulusal Kahramanı gibi ödüller yer almaktadır. Ambartsumyan Gözlemevi’nin de kurucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Fred Hoyle</span>

Sir Fred Hoyle FRS, bir İngiliz astronom öncelikle yıldız nükleosentez teorisi ile fark edilmiştir ve genellikle diğer kozmolojik ve bilimsel konularda tartışmalı duruşa sahiptir özellikle "The Big Bang" teorisini reddi, bu terim BBC radyoda kendisi tarafından icat edilmiştir. Bir astronom olarak yaptığı çalışmalara ek olarak, Hoyle oğlu Geoffrey Hoyle ile birlikte sayısız kitaba sahip bir bilimkurgu yazarıdır. Hoyle Cambridge Astronomi Enstitüsü'nde çalışma hayatının çoğunu geçirdi ve birkaç yıl yönetici olarak görev yaptı. Geçirdiği felç sonrasında, Bournemouth, İngiltere'de öldü.

<span class="mw-page-title-main">Nükleosentez</span> Başta proton ve nötronlar olmak üzere önceden var olan nükleonlardan yeni atom çekirdekleri yaratan süreç

Nükleosentez, daha önceden var olan çekirdek parçacıklarından, esasen proton ve nötronlardan, yeni atomik çekirdeklerin yaratılması sürecidir. İlk atomik çekirdekler, Büyük Patlama'dan yaklaşık üç dakika sonra, Büyük Patlama nükleosentezi olarak bilinen sürecin sonunda oluşmuştur. Hidrojen ve helyumun ilk yıldızların bileşenlerini oluşturması ve kainatın bugünkü hidrojen/helyum oranı o zamanlara dayanır.

<span class="mw-page-title-main">Yıldızlararası nesne</span> yıldızlararası boşlukta bulunan kuyruklu yıldız türü

Yıldızlararası cisimler yıldızlararası boşlukta bulunan ve yerçekimsel olarak bir yıldıza bağlı olmayan bir kuyruklu yıldızdır. Bilinen Güneş Sistemi’ndeki veya Güneş dışı kuyruklu yıldızlar, dışında, bir yıldıza yerçekimsel olarak bağlı olmayan bir yıldızlararası kuyruklu yıldız bulunmamıştır. Yine de bu kuyruklu yıldızların var olduğu varsayılmaktadır: gezegen ve yıldızlardan kaynaklanan yerçekimsel dağıtma, pek çok Oort Bulutu kuyruklu yıldızını fırlatmıştır ve benzeri süreçlerin güneşdışı gezegen sistemlerde de gerçekleşme olasılığının yüksekliği, büyük miktarda bağımsız kuyruklu yıldızın varlığına işaret etmektedir. Günümüzde, yıldızlarası kuyuklu yıldızlar yalnızca Güneş Sistemi’nden geçerlerse fark edilebilir ve Oort Bulutu kuyruklu yıldızlarından, Güneş’e yerçekimsel olarak bağlı olmadıklarına işaret eden, sert hiperbolik yörüngeleri sayesinde ayırt edilirler. Zayıf hiperbolik yörüngelere sahip kuyruklu yıldızlar da gözlemlenmiştir; ancak bunların yörüngelerine bakıldığında, Oort Bulutu'ndan serbest kalmış gibi durdukları ve bir yıldızlararası boşluk kökenine işaret etmedikleri görülmüştür. Bilinen en dış merkezli olan(eccentric) kuyruklu yıldız, C/1980 E1, yalnızca 1.057 dış merkezliliğe sahiptir, ki bu da bir yıldızlararası kuyruklu yıldızdan beklenene göre, pek dış merkezli değildir.

<span class="mw-page-title-main">Güneş Sistemi'nin oluşumu ve evrimi hipotezleri tarihi</span>

Güneş Sistemi'nin oluşumu ve evrimi hakkındaki bilimsel düşüncenin tarihi Kopernik Devrimi ile başlamıştır. "Güneş Sistemi" teriminin kayıtlara geçen ilk kullanımı 1704 yılına dayanmaktadır. On yedinci yüzyıldan beri filozoflar ve bilim insanları Güneş Sistemi ve Ay'ın kökenine ilişkin hipotezler oluşturmakta ve Güneş Sistemi'nin gelecekte nasıl değişeceğini tahmin etmeye çalışmaktadır. René Descartes, Güneş Sistemi'nin başlangıcı üzerine ilk hipotezi ortaya atan kişidir ancak on sekizinci yüzyılda tartışmaya daha fazla bilim insanı katılmış ve konuyla ilgili daha sonraki hipotezlerin temelini oluşturmuştur. Daha sonra özellikle yirminci yüzyılda, günümüzde yaygın olarak kabul edilen bulutsu hipotezi de dahil olmak üzere çeşitli hipotezler oluşmaya başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Margaret Geller</span> Amerikalı gökbilimci

Margaret J. Geller, Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi'nde Amerikalı bir astrofizikçidir. Çalışmaları, yakın evrenin öncü haritalarını, galaksiler ve çevreleri arasındaki ilişkiyi araştırmayı ve evrendeki maddenin dağılımını ölçmek için yöntemlerin geliştirilmesini ve uygulanmasını içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Jayant Narlikar</span>

Jayant Vishnu Narlikar, Üniversiteler Arası Astronomi ve Astrofizik Merkezi'nde (IUCAA) çalışmış Hint astrofizikçi ve emekli profesördür. Sir Fred Hoyle ile birlikte Hoyle-Narlikar teorisi olarak bilinen konformal yerçekimi teorisini geliştirdi. Albert Einstein'ın görelilik teorisini ve Mach prensibini benisemiştir. Bir parçacığın eylemsizlik kütlesinin, kozmik devrin bir fonksiyonu olan bağlantı sabiti ile çarpılan diğer tüm parçacıkların kütlelerinin bir fonksiyonu olduğunu öne sürer.

<span class="mw-page-title-main">David Deutsch</span>

David Elieser Deutsch FRS Oxford Üniversitesi'nde çalışan bir İngiliz fizikçidir. Oxford Üniversitesi Clarendon Laboratuvarı'ndaki Kuantum Hesaplama Merkezi'nde (CQC) Atom ve Lazer Fiziği Bölümü'nde Misafir Profesör olarak görev yapmaktadır. Kuantum Turing makinesi için bir tanım formüle ederek ve bir kuantum bilgisayarda çalışmak üzere tasarlanmış bir algoritma belirleyerek kuantum hesaplama alanına öncülük etmiştir. Ayrıca kuantum anahtar dağıtımı için dolaşık durumların ve Bell teoreminin kullanılmasını önermiştir ve kuantum mekaniğinin birçok dünya yorumunun bir savunucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Ayyub Guliyev</span>

Eyyub Salah oğlu Guliyev astronomi, kuyruklu yıldızlar ve küçük cisimler alanlarında çalışmalar yapan Azerbaycanlı araştırmacıdır. Fizik ve matematik bilimleri doktoru ve profesörü, Azerbaycan Ulusal Bilimler Akademisi'nin (ANAS) üyesi ve Şamahı Astrofizik Gözlemevi'nin eski direktörüdür. Uluslararası Astronomi Birliği ve Avrupa Astronomi Topluluğu üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Carlos Frenk</span>

Carlos Silvestre Frenk, Meksikalı-İngiliz bir kozmologdur. Frenk, Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi ve Cambridge Üniversitesi'nden mezun oldu ve Birleşik Krallık'a kalıcı olarak yerleşmeden önce araştırma kariyerinin ilk yıllarını Amerika Birleşik Devletleri'nde geçirdi. 1986'da Durham Üniversitesi Fizik Bölümü'ne katıldı ve 2001'den beri Durham Üniversitesi'nde Ogden Temel Fizik Profesörü olarak görev yapıyor.