İçeriğe atla

Raif Denktaş

Raif Denktaş
Kişisel bilgiler
Doğum 26 Ocak 1951(1951-01-26)
Lefkoşa, Britanya Kıbrısı
Ölüm 26 Aralık 1985 (34 yaşında)
Ankara, Türkiye
Partisi Sosyal Demokrat Parti
Evlilik(ler)
Mesude Denktaş (e. 1973–1985)
Akraba(lar) Serdar Denktaş (Kardeşi)
Bitirdiği okul Ortadoğu Teknik Üniversitesi

Oxford Üniversitesi

Mesleği Müzisyen, yazar, siyasetçi

Raif Denktaş (Raif Rauf Denktaş olarak da bilinir) (26 Ocak 1951 - 26 Aralık 1985) Kıbrıslı Türk besteci, siyasetçi, akademisyen, gazeteci ve yazardı. Arabasının askeri bir araçla çarpıştığı tartışmalı [1] bir araba kazasında hayatını kaybetti.

İlk yılları

Raif Denktaş, 26 Ocak 1951'de Lefkoşa'da, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurucusu ve eski Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın ve Aydın Denktaş'ın çocuğu olarak dünyaya geldi. 1963 yılında Kıbrıslı Türkler ve Kıbrıslı Rumlar arasındaki toplumlararası şiddet olayları sırasında ilkokul öğretmeninin ölümü üzerine sonradan adı Şehit Tuncer İlkokulu olarak değiştirilen Köşklüçiftlik İlkokuluna devam etti. ortaöğreniminin bir bölümünü TED Ankara Koleji'nde ve babasının Türkiye'deki sürgünü sırasında Kadıköy Maarif Koleji'nde okudu.1969'da Türk Maarif Koleji'nden mezun oldu.[2]

Denktaş, 1963 olaylarında 12 yaşındayken savaşa katıldı. Ayrıca 1968'den 1969'a kadar lise öğrencisi olarak 22. Bölük'te askerlik yaptı.

Eğitim hayatı

Ağustos 1983'te Raif Denktaş

Raif Denktaş, lisans derecesini Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde kamu yönetimi alanında tamamlamış, ardından Oxford Üniversitesi'nde siyaset bilimi alanında yüksek lisans derecesini almıştır. Denktaş, 1982 yılında siyaset sosyolojisi alanında doktorasını tamamlaması için Oxford'dan bir teklif aldı, ancak Kıbrıs'a dönmeyi ve siyasi kariyer yapmayı seçti.

Eylül 1985'ten Aralık 1985'te ölümüne kadar Doğu Akdeniz Üniversitesi'nde ders verdi [3]

Siyasi kariyer

1976 Genel Seçimlerinde Federe Meclis'e Ulusal Birlik Partisi'nden milletvekili seçildi.[4] Genel Sekreter olarak görev yapmasına rağmen 1981'de görüş ayrılığı nedeniyle UBP'den istifa etti. 1982'de Yurtsever Aydınlar Birliği'ni ve 30 Aralık 1982'de Sosyal Demokrat Parti'yi kurdu [2]

Sosyal Demokrat Parti'nin kurulmasından 11 ay sonra, 1983 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından partisini Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kurucu Meclis'inde milletvekili olarak temsil etti. Denktaş, Sosyal Demokrasi Grubu ile olan bağlarını geliştirse de daha sonra yasal zorluklar nedeniyle bundan vazgeçmek zorunda kaldı.

Denktaş, babası Rauf Raif Denktaş'a karşı sert bir eleştirmen olarak biliniyordu. Buna rağmen babası tarafından 1985 yılında Cumhurbaşkanı Siyasi Danışmanı olarak atanmıştır.[2] Anayasa hazırlıkları sırasında da hükûmete ve Ulusal Birlik Partisi'ne şiddetle karşı çıktı.[5] Bir Kemalist olarak, Mustafa Kemal Atatürk'ün fikirleri [3] üzerine birçok makale yazdı, ancak Türkiye'nin olası bir ilhakına karşı bağımsızlığı şiddetle destekledi.[6]

Kıbrıs barış sürecini desteklemesiyle de tanınıyordu. 1984'te Toplumcu Kurtuluş Partisi lideri İsmail Bozkurt ve Cumhuriyetçi Türk Partisi Genel Sekreteri Naci Talat Usar ile birlikte Kıbrıs'ın güneyine yaptığı ziyaret, 1974'teki yerinden edilmelerinden bu yana Kıbrıslı Türkler tarafından yapılan ilk ziyaret olarak bildirildi.[7] Bu ziyaret milliyetçiler tarafından ağır eleştirildi ve Birlik gazetesi ziyaretçileri "hain" olarak nitelendirdi.[8]

Müzik kariyeri

Raif Denktaş, iki arkadaşının de çaldığı TED Ankara Koleji okul bandosunda bas gitar çalıyordu. Kıbrıs'a dönüşünde 1968 yılında Bayrak Kuartet'e katıldı. Ordu personelinin de desteğini alan grup, Raif'in konuşlandığı 22. Bölük karargahının bodrum katında prova yapıyordu.[3]

1969 yılında Sıla 4, Raif Denktaş, Ferahzat Gürsoy, Erdinç Gündüz ve Aydın Kalfaoğlu tarafından kuruldu. Raif, grupta şarkı söyledi ve bas gitar çaldı. Sıla 4, halk ezgileri ile güfteleri bir araya getirip çağdaş bağlama oturtarak Kıbrıs Türk müziğini şekillendiren en etkili müzik grubu olarak kabul edilmektedir.[9]

Raif Denktaş, Gariban ve Ayrılık başta olmak üzere sadece Kıbrıs'ta değil Türkiye'de de popüler olan birçok farklı şarkı besteledi.[10]

Ölümü

1985 yılında Raif Denktaş, hem Türk hem de Kıbrıs Türk basını tarafından birçok eleştiriye ve iftiraya maruz kaldı. Raif'in bir Türk suikastçısı olan Hüseyin Kocabaş'ı evinde sakladığı ve Kıbrıs'ta uyuşturucu kaçakçılığı yaptığı iddiaları da dahil olmak üzere uydurmalardan oluşan birçok farklı haber yayınlanıyordu. Türkiye Milli İstihbarat Teşkilatı daha sonra bu hikâyelerin kendi ajanları tarafından uydurulduğunu kabul etti ve ajanlar kovuldu. Raif'in babası Rauf Denktaş, o dönemde Türkiye'nin siyasi taleplerini kabul etmediği için saldırıya uğradığını iddia etti.[8]

Uyuşturucu kaçakçılığı iddialarının yayınlanmasından iki hafta sonra, 24 Aralık 1985'te Doğu Akdeniz Üniversitesi'nde ders verdiği dönemde Gazimağusa'dan dönerken Cihangir yakınlarında trafik kazası geçirerek ölümcül şekilde yaralandı. Askeri bir araç, Raif'in kullandığı otomobille çarpıştı.[11]

Tedavi için Ankara'ya götürüldü ancak 26 Aralık 1985'te hayatını kaybetti.[12]

Kaynakça

  1. ^ "Oğlum MİT yüzünden öldü - GAZETE VATAN". 23 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ a b c "Raif R. Denktaş: "Ricayla yaşama düzenine son!"(1951-1985)". 19 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  3. ^ a b c "Cesur yürek". 27 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ 16 Ağustos 1960-Mart 2006 Yılları Arasında Kıbrıs Türklerini Yöneten Eğitim Kökenli Yöneticileri İle Eğitim Kökenli Olmayan Yöneticilerin Karşılaştırmalı Analizi Cilt II (Ekler) (PDF). Lefkoşa: Near East University. 2006. 7 Şubat 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2018. 
  5. ^ "Raif Denktaş'ı nasıl öldürdük?". 28 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  6. ^ "Yine Raif... Bu Nasıl Bir Öngörüdür... - Havadis Gazetesi - Kıbrıs Haber". 6 Ekim 2017. 27 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ "Kıbrıslı Türklerin barış taarruzu". Milliyet Gazetesi. 29 Aralık 1984. 24 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2023. 
  8. ^ a b "Denktaşların trajedisi..." 24 Mart 2013. 2 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ "Music from North Cyprus - Raif Denktaş (1951-1985)". www.cypnet.co.uk. 14 Mayıs 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  10. ^ "Sıla4 Yeniden - En güzel şarkıları ile birlikte geri döndüler ." 24 Aralık 2017. 24 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  11. ^ "Denktaşların dramı". 30 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  12. ^ "Raif Denktash Dies in Crash; Son of Turkish Cypriot Chief". New York Times. Associated Press. 29 Aralık 1985. 26 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2018. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Rauf Denktaş</span> Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin ilk cumhurbaşkanı

Rauf Raif Denktaş, Kıbrıs Türkü siyasetçi ve yazardır. Denktaş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanıdır. 1983'ten 2005'e kadar toplamda 21 yıl 5 ay 9 gün cumhurbaşkanlığı yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Fazıl Küçük</span> Kıbrıs Türklerinin önderi ve Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Fazıl Küçük, Kıbrıs Türkü siyasetçi, gazeteci ve köşe yazarı. 1959 sonunda Kıbrıs Türkleri ile Kıbrıs Rumlarının ortak kurduğu Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı yardımcısı. Kıbrıs Türklerinin, Rauf Denktaş'tan önceki önderi.

<span class="mw-page-title-main">Türk Mukavemet Teşkilatı</span> EOKA örgütüne karşı mücadele etmek için kurulan silahlı örgüt

Türk Mukavemet Teşkilatı ya da Türk Direniş Örgütü, Kıbrıs Türk toplumunun taksim hedefini gerçekleştirmek için faaliyet gösteren silahlı örgüttür. Kıbrıslı Rumların EOKA örgütüne karşı faaliyet göstermek üzere 1957'de kurulan TMT, 1958'de fiilî olarak faaliyet göstermeye başladı. Daha sonraları Millî Muhafız Ordusu, Akritas örgütü ve EOKA-B ile mücadele etti. 1 Ağustos 1976 tarihinde Kıbrıs Türk Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı'na dönüştürüldü. Üyelerine "mücahit" denmekteydi. Kıbrıs Harekâtı'nın başladığı 20 Temmuz 1974 tarihinde TMT üyesi 17.151 mücahit bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Cumhuriyetçi Türk Partisi</span> Kuzey Kıbrısta bir siyasi parti

Cumhuriyetçi Türk Partisi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki bir siyasi partidir. Ahmet Mithat Berberoğlu'nun kurduğu ve Tufan Erhürman'ın yürüttüğü parti mecliste 18 milletvekili ile temsil edilmektedir.

Ulusal Birlik Partisi, genel başkanı Ünal Üstel olan, 11 Ekim 1975 tarihinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti eski cumhurbaşkanı Rauf Denktaş tarafından kurulan siyasi partidir. Partinin merkezi Lefkoşa'dadır. Parti, kuruluşundan 2003 seçimlerine kadar 1994-1996 yılları dışında iktidardaydı.

Osman Nejat Konuk, Kıbrıs Türkü siyasetçi. Kuzey Kıbrıs'ın 2. Başbakanı.

<span class="mw-page-title-main">Kıbrıs Türk Genel Komitesi</span>

Kıbrıs Türk Genel Komitesi, Kıbrıslı Türkler tarafından 21 Aralık 1963'ten 27 Aralık 1967'de Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi'nin kurulmasına kadar, Kıbrıs adasında bulunan Türk yönetimi.

<span class="mw-page-title-main">2005 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı seçimi</span> KKTCnin 2. cumhurbaşkanını belirleyen seçim

2005 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı seçimi, sadece Türkiye tarafından tanınan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde 17 Nisan 2005 tarihinde gerçekleşen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı seçimleridir.

1975 Nüfus Mübadelesi Antlaşması, 1975-1976 tarihinde Viyana Görüşmeleri sonucunda Kıbrıs üzerinde karşılıklı olarak mübadele kararını öngören antlaşma.

<span class="mw-page-title-main">1993 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti genel seçimleri</span> Cumhuriyet Meclisi 3. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

1993 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti genel seçimleri, sadece Türkiye tarafından tanınan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde 12 Aralık 1993 tarihinde gerçekleşen parlamento seçimleridir.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Akıncı</span> 4. KKTC cumhurbaşkanı

Mustafa Akıncı, Kıbrıs Türkü siyasetçi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin 4. Cumhurbaşkanı. 2015'ten 2020'ye kadar cumhurbaşkanlığı görevini yaptı. 2015 cumhurbaşkanlığı seçiminde %60,6 oy oranıyla ikinci turda Cumhurbaşkanı seçilen Akıncı, Cumhurbaşkanlığı süresince Nikos Anastasiadis'le görüşerek Kıbrıs sorununa iki toplumlu, iki bölgeli bir federasyon çerçevesinde çözüm bulmaya çalıştı, çözüm süreci 2017 yılında çöktü. 2020 seçimine bağımsız aday olarak katılmış ve seçimi ikinci turda kaybetmiştir. Son seçimden sonra aktif siyaseti bıraktığını açıklamıştır.

Faiz Kaymak, Kıbrıs Türkü siyasetçi, gazeteci, eğitimci ve köşe yazarı. Kıbrıs Türk millî örgütlenmesinin ilk dönemlerinde Fazıl Küçük ile birlikte toplum lideri konumundaydı.

Türk Maarif Koleji, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin en eski koleji olup, ortaokul ve lise düzeyinde eğitim veren köklü bir kurumudur. Okula giriş ilkokul sonrası yapılan Kolej Giriş Sınavı'yla yapılır.

Sıla 4, 1964 yılında Erdinç Gündüz, Raif Denktaş, Aydın Kalfaoğlu ve Ferahzad Gürsoy tarafından kurulan Kıbrıs Türk folk rock müzik grubu. Kıbrıs Türk müziğinde yer edinen grup 1969 sonrasında çalışmalarını yoğunlaştırdı. Modern hale getirdikleri Kıbrıs halk müziği, şarkı ve türküleri ile etkin oldular.

1. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükûmeti veya 2. Konuk Hükûmeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde 13 Aralık 1983 - 19 Temmuz 1985 tarihleri arasında görev yapan hükûmettir. Hükûmetin başbakanlığını, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilanı sonrası Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş tarafından hükûmeti kurmakla görevlendirilen Nejat Konuk yapmaktaydı. Geçici bir hükûmet sıfatıyla kurulan hükûmetin resmî amacı "tarafsız ve yansız bir yönetim altında halkı seçimlere hazırlamak ve genel seçimleri olanaklar ölçüsünde en kısa zamanda gerçekleştirmek" idi. Bununla birlikte kabine üyelerinde Ulusal Birlik Partisi'ne ağırlık verildiğinden bir UBP hükûmeti olarak değerlendirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Demokrat Parti (KKTC)</span> Kuzey Kıbrısta bir siyasi parti

Demokrat Parti ya da kısaltmasıyla DP, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki muhafazakâr ve Kıbrıs Türk milliyetçisi bir siyasi partidir.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Muzaffer Gürkan ve Ayhan Hikmet cinayetleri</span>

Kıbrıs'ta yayımlanan Cumhuriyet gazetesini çıkaran, Kıbrıs Türk Halk Partisinin kurucuları olan Ahmet Muzaffer Gürkan ve Ayhan Hikmet, 23 Nisan 1962'yi 24 Nisan'a bağlayan gece faili meçhul cinayetlere kurban gittiler. İki gazeteci de evlerinde öldürüldü, Hikmet'in cinayeti yatağında, karısının gözü önünde gerçekleşti. Bu cinayetler, Cumhuriyet gazetesinin 23 Nisan 1962 tarihli nüshasında, Bayraktar Camii'nin bombalanması olayıyla ilgili açıklamaların yapılmasının hemen sonrasında yaşandı.

<span class="mw-page-title-main">Kıbrıs Anıtı</span> İstanbulun Beylikdüzü ilçesinde bir anıt

Kıbrıs Anıtı, İstanbul'un Beylikdüzü ilçesindeki Yaşam Vadisi Parkı içinde bulunan anıt-heykel-rölyef kompozisyon. Dönemin Beylikdüzü Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu tarafından heykeltıraş Azmi Sekban'a yaptırılan anıt, resmî olarak 7 Temmuz 2017'de açıldı. Ortasında uzun paltosu ile ayakta duran Rauf Denktaş, sol rölyefte Kıbrıs Türkü ve Türk askerleri ve Denktaş ile özdeşleşmiş "Benim iki bayrağım var" şiiri, sağ rölyefte ise Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurucu antlaşmalarından 1959 Zürih ve Londra Antlaşmaları'nın imza merasimi tasvir edilmiştir. Sağ kabartmada yer alan Kıbrıslı Rum başpiskopos ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı III. Makarios'un bulunması birçok tartışmaya, tepki ve eleştirilere yol açtı. Anıt aynı zamanda Türkiye'deki ilk Rauf Denktaş heykeli olma özelliğini taşır.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti birçok görsel sanatta ve özellikle fotoğrafçılıkta gelişmiş bir ülkedir. Ülkede birçok fotoğraf sanatı topluluğu ve derneği bulunur. Kuzey Kıbrıs'ın dünyaca ünlü fotoğrafçıları vardır. Kıbrıs Adası'nın eşsiz coğrafyası ve tarihi sokakları insanların içinde fotoğraf çekme isteği uyandırmakta ve sokaklarda her yaşta insanın fotoğrafçılıkla uğraştığı görülmektedir.

Sosyal Demokrat Parti, (SDP) 30 Aralık 1982'de Raif Denktaş ve bir grup Kıbrıs Türkü aydın tarafından kurulan merkez sol bir siyasi partidir.