İçeriğe atla

Quba Mêrê Dîwanê

Koordinatlar: 40°08′25″K 44°09′42″D / 40.14028°K 44.16167°D / 40.14028; 44.16167
Quba Mêrê Dîwanê
Quba Mêrê Dîwanê Tapınağı
Harita
Temel bilgiler
KonumAknalich köyü, Armavir İli, Ermenistan
Koordinatlar40°08′25″K 44°09′42″D / 40.14028°K 44.16167°D / 40.14028; 44.16167
İnançYezîdîlik
Mimari
Tamamlanma2019

Quba Mêrê Dîwanê, dünyanın en büyük Yezidi tapınağıdır. Etno-dini grubun en büyük azınlık olduğu Armavir ilindeki Ermeni Aknalich köyünde yer almaktadır. Aknalich köyü, Ermenistan'ın başkenti Erivan'ın 35 kilometre batısında yer almaktadır.[1][2]

Tapınak Eylül 2019'da açıldı ve açılış törenine Ermenistan Başbakan Yardımcısı ve diğer Ermeni yetkililer katıldı.[1]

Tapınak 25 metre yüksekliğindedir ve merkezi, kemerli bir çatıyı çevreleyen yedi kubbeden oluşur ve bir papaz okulu ve müzeye ev sahipliği yapar. Tapınak melek Melek Tavus'a ve Yezidi teolojisinin Yedi Meleğine adanmıştır. En yüksek kubbe ve çevresindeki diğer yedi kubbe melekleri sembolize eder ve altın güneşlerle süslenir.[1][2] Tasarım, Yezidilerin en kutsal tapınağı ve bir hac yeri olan kuzey Irak'taki Laliş'ten büyük ölçüde esinlenmiştir.[3] Tapınağın bitişiğinde bir Yezidi mezarlığı bulunmaktadır.[2] Tapınağın karşısındaki heykel parkında Nobel Ödüllü Nadya Murad'ın heykeli, 1880'lerin sonlarında Osmanlılara karşı savaşan Ermeni askeri komutanı Andranik Ozanyan'ın onuruna dikilmiş bir heykel ve Yezidi güneşi ile iç içe geçmiş bir Ermeni apostolik haçı da yer almaktadır.[2]

Rusya'da yaşayan bir Ermeni Yezidi olan Mirza Sloian tarafından finanse edilen Quba Mêrê Dîwanê, Ermenistan'ın 2012 yılında kurulan ilk Yezidi tapınağı olan Ziarat'a sadece birkaç metre uzaklıkta inşa edilmiştir.[1] Tapınak, Ermenistan'ın en üretken dini yapı mimarlarından biri olan Artak Ghulyan tarafından tasarlanmıştır.[3]

Yezidiler, Ermenistan'daki en büyük etnik azınlıklardan biridir ve Hristiyanlık, Hinduizm, Musevilik, Sufizm ve Zerdüştlük ile güneşe tapınma unsurlarıyla benzerlikler taşıyan eski, tek tanrılı bir inancı benimsemiştir.[4][5]

Ermenistan nüfus sayımına göre, 2011 yılında Ermenistan'da, çoğunlukla güney Kafkasya'nın batı ve kuzey bölgelerinde olmak üzere 35.000 Yezidi yaşıyordu.[6]

Kaynakça

  1. ^ a b c d "World's Largest Yezidi Temple Opens in Armenia". Massis Post. 30 Eylül 2019. 9 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2022. 
  2. ^ a b c d Bardi (11 Kasım 2019). "Inside the world's biggest Yazidi temple in Armenia". Al Jazeera. 27 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2022. 
  3. ^ a b "Proud As A Peacock: Armenia's New Yazidi Temple Draws Attention And Awe". Radio Free Europe Radio Liberty. 3 Ekim 2019. 5 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2020. 
  4. ^ "Yezidis in ancient India, or Indians in ancient Mesopotamia?: Re-imagining Ancient Yezidi Origins". Journal of Ethnic and Cultural Studies. August 2019. 15 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2020. 
  5. ^ Cogan (12 Eylül 2016). "History repeating: Yazidis find haven once more in Caucasus". AlAraby. 21 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2022. 
  6. ^ Sherwood (25 Temmuz 2016). "World's largest Yazidi temple under construction in Armenia". The Guardian. 28 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan</span> Güney Kafkasyada bir ülke

Ermenistan, resmî adıyla Ermenistan Cumhuriyeti, Avrasya'nın Güney Kafkasya bölgesinde bulunan, denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Batı Asya'daki Ermeni Yaylaları üzerinde yer alan ülke, batısında Türkiye, kuzeyinde Gürcistan, doğusunda Azerbaycan, güneyinde ise İran ve Azerbaycan'ın bir parçası olan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ile sınır komşusudur.

<span class="mw-page-title-main">Yezîdîler</span> Etno-dinsel Kürt topluluğu

Yezîdîler veya Ezîdîler, çoğunlukla Kürtçe konuşan etnodinsel bir topluluğa verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Artemis Tapınağı</span> Efesteki tarihî tapınak

Artemis Tapınağı, aynı zamanda Diana Tapınağı olarak da bilinir. Tanrıça Artemis'e ithaf edilmiş tapınak Efes'te MÖ 550 yıllarında tamamlanmıştır. Tapınak tamamen mermerden inşa edilmiştir. Dünyanın yedi harikasından biri sayılan tapınaktan geriye bugün sadece bir iki mermer parçası kalmıştır. Türkiye'deki antik kent Selçuk İzmir'de bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ermeniler</span> anayurdu Ermeni Yaylaları olan bir halk

Ermeniler, anayurdu Batı Asya'daki Ermeni Yaylaları olan etnik grup ve millettir.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ya da kısaca Ermenistan SSC, Sovyetler Birliğini oluşturan Sovyet cumhuriyetlerinden biriydi. Bu dönemden önce bağımsız Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti bazen "Birinci Ermeni Cumhuriyeti" olarak adlandırıldığı için Ermenistan SSC bazen "İkinci Ermeni Cumhuriyeti" olarak adlandırılır. 37 rayondan oluşan ve başkenti Erivan olan Ermenistan SSC, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin Ermenistan kolu olan Ermenistan Komünist Partisi tarafından yönetiliyordu.

Türkiye Ermenileri, Türkiye sınırları içinde yaşayan ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan etnik azınlıktır. 1914-1921 yılları arasında 2 milyondan fazla olan Ermeni nüfusunun, günümüzde 40.000 ila 76.000 arasında olduğu tahmin edilmektedir. Bugün Türkiye Ermenilerinin ezici çoğunluğu İstanbul'da yaşamaktadır. Kendi gazetelerini, kiliselerini ve okullarını desteklemektedirler ve çoğunluğu Ermeni Apostolik inancına mensuptur ve Türkiye'deki Ermenilerin azınlığı Ermeni Katolik Kilisesi'ne veya Ermeni Evanjelik Kilisesi'ne mensuptur. Dört bin yıldan fazla bir süredir tarihi anavatanlarında yaşadıkları için Ermeni Diasporası'nın bir parçası olarak görülmemektedirler.

<span class="mw-page-title-main">Angkor Vat</span> Kamboçyadaki Angkor anıt kompleksinin tapınağı

Angkor Vat, bugün Kamboçya'nın Siem Reap kentinin 6 km. kuzeyindeki Angkor antik şehrinde 1115-1145 yıllarında Kral II. Suryavarman tarafından yaptırılmış dev bir tapınak-şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Ermenistan</span> Ermeni Yaylasındaki bölgelere atıfta bulunan etno-milliyetçi ve irredantist kavram

Büyük Ermenistan veya Birleşik Ermenistan, Ermenilerin anavatanı olarak kabul edilen, tarihsel olarak Ermenilerin çoğunlukta olduğu ve bir kısmında hâlâ Ermenilerin çoğunluk olarak yaşadığı Ermeni Yaylası'ndaki bölgelere atıfta bulunan etno-milliyetçi ve irredantist kavramdır. Ermenilerin tarihi topraklarının birleştirilmesi olarak görülen ve 20. yüzyıl boyunca Ermeni düşünürlerce yaygın olan fikir başta Ermeni Devrimci Federasyonu, ASALA ve Miras olmak üzere çeşitli milliyetçi örgüt ve partilerce savunuldu.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan'daki Yahudilerin tarihi</span>

Ermenistan'daki Yahudilerin tarihi 2000 yıl öncesine dayanır.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan'da LGBT hakları</span>

Ermenistan'da LGBT hakları, 2003 yılından bu yana yasaldır ancak LGBT hakları ülkenin kuruluşundan bu yana değişmiş değildir. Eşcinsellik Ermenistan toplumunun bir kısmında tabu konusu olmaya devam etmekle birlikte LGBT bireyler için ayrımcılık karşıtı yasa yoktur. Erkek ve kadın hemcins cinsel aktivite cinsel rüşt yaşını gözetmek şartıyla yasaldır. Ancak ülkede eşcinsel ilişki ve birlikteliklere yönelik haklar ve anayasada ayrımcılık karşıtı bir yasa mevcut değildir. Yine ülkede eşcinsellik karşıtlığı yaygın olmasına karşın ülke genelinde ihbar olmaması da dikkat çekmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ermeni Yaylası</span>

Ermeni Yaylası veya Ermeni Yaylaları, Batı Asya'nın kuzey kesimini oluşturan üç yayladan biridir. Bu yaylalardan en merkezde yer alanıdır ve en fazla yüksekliğe sahip olanıdır. Batıda Anadolu Yarımadası ile doğuda İran Yaylası ile komşudur. Yaklaşık 400,000 km²'lik bir alana sahip olup en yüksek zirvesi 5,137 metrelik yüksekliği ile Ağrı Dağı'dır.

2022 yılı itibarıyla Hristiyan Ermeniler en eski Hristiyan kiliselerinden biri olan, Ermenistan'ın ulusal kilisesi olan Ermeni Apostolik Kilisesi'ne bağlıdır. MS 1. yüzyılda kurulmuştur ve MS 301'de devlet dini haline gelen ilk Hristiyan mezhebi olmuştur. Ülkenin etnik homojenliği nedeniyle, Yezîdîzm ve İslam gibi Hristiyanlık dışı dinlerin çok az sayıda inananı var.

Fransa Ermenileri, Ermeni asıllı Fransız vatandaşları. Fransız Ermeni topluluğu, bugüne kadar Avrupa Birliği'nin en büyük ve dünyanın üçüncü büyük Ermeni topluluğudur.

Gürcistan'daki Yezîdîler, Gürcistan sınırları içerisinde içinde doğan veya ikamet eden tam veya kısmi Yezîdî kökenli kişi veya grupları betimler.

<span class="mw-page-title-main">Arminiya</span>

Arminiya Ostikanatı veya Arminiya Emirliği olarak da bilinen Arminiya Müslüman Araplar tarafından Büyük Ermenistan, İberya Krallığı ve Albanya topraklarına verilen ve 7. yüzyılda bu bölgelerin fethedilmesinin ardından kullanılan siyasi ve coğrafi bir terimdir. İslam fetihlerinin ardından başta haraç karşılığında Arminiya eyaletini temsil etmesine ve Ermenilerin savaş zamanlarında sadakatine izin vermesine rağmen, Halife Abdülmelik ibn Mervan başkenti ile bir ostikan başkanlığında bölgeyi doğrudan Arap yönetimine bağlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan-Ermenistan ilişkileri</span> Azerbaycan ve Ermenistan ülkelerinin ilişkileri

Ermenistan ile Azerbaycan arasında, büyük ölçüde süregelen, fakat Azerbaycan ordusunun 27 Eylül 2020 tarihinde başlattığı Karabağ operasyonu ile alınan, Dağlık Karabağ sorunu nedeniyle diplomatik bir ilişki yoktur. Komşu halklar, 1918-1921 yılları arasında, çökmüş Rus İmparatorluğu'ndan Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti olarak kazandıkları kısa bağımsızlıkları sırasında resmi hükûmet ilişkilerine sahiptiler; bu ilişkiler Rus Devrimi'nden sonra Sovyetler Birliği tarafından işgal edilip ilhak edilene kadar vardı. Geçen yüzyılda ülkeler tarafından yürütülen bir savaş nedeniyle -biri 1918'den 1921'e, diğeri 1988'den 1994'e kadar- iki ülke gergin ilişkilere sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan'da konuşulan diller</span>

Ermenistan'daki resmî dil Ermenicedir; ülkenin etnik açıdan homojen olmasından dolayı, burada yaşayan insanların çoğu Ermeniceyi anadil olarak konuşur.

Ermenistan, 2022 Eurovision Şarkı Yarışması 'na katılmıştır. Ermeni yayıncı Ermenistan Kamu Televizyonu (AMPTV) tarafından İtalya'nın Torino kentinde yapılan 2022 yarışması'nda Ermenistan'ı temsil eden katılımcı Görevlendirme yöntemi ile belirlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan-İran ilişkileri</span>

Ermenistan ve İran arasında ikili ilişkiler mevcuttur. Dini ve ideolojik farklılıklara rağmen, iki devlet arasındaki ilişkiler son derece samimi ve her ikisi de bölgede stratejik ortaklar. Ermenistan ve İran, Batı Asya'da komşu ülkelerdir ve aynı zamanda 44 kilometrekare uzunluğunda ortak bir kara sınırına sahiptirler.

Ermenistan'ın nüfusu, çeşitli önemli azınlık etnik gruplarını içermektedir.