İçeriğe atla

Pyrilia barrabandi

Pyrilia barrabandi
Korunma durumu

Neredeyse tehdit altında (IUCN 3.1)
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Aves
Takım:Psittaciformes
Familya:Psittacidae
Oymak:Androglossini
Cins:Pyrilia
Tür: P. barrabandi
İkili adlandırma
Pyrilia barrabandi
(Kuhl, 1820)
Dağılımı
Sinonimler
  • Pionopsitta barrabandi
  • Gypopsitta barrabandi

Pyrilia barrabandi, Psittacidae familyasında sınıflandırılan bir papağan türü. Eskiden, şimdi monotipik olan Pionopsitta cinsinde sınıflandırılıyordu

Güney Amerika'da And Dağları'nın Amazon bölümünde, Amazon Havzası'nın kuzeybatı, güneybatı ve güney orta kısmında nemli ova ormanlarında bulunur.

Amazonlarda artan ormansızlaşmanın yol açtığı habitat yok olması nedeniyle soyları tehdit altındadır.[1]

Taksonomi

Bilimsel adının epiteti Fransız ressam Jacques Barraband'a ithafen verilmiştir. Önceden Pionopsitta cinsinde sınıflandırılmıştı.

İki alt tür vardır:

P.b. barrabandi- Amazon Nehri'nin kuzeyinde, Amazonas'ın doğusu, Brezilya'nın kuzeyi ve Venezuela'nın güneyinden Kolombiya'nın güneydoğusu, Ekvador'un doğusu ve Peru'nun kuzeydoğusuna kadar olan bölgede yaşar.[2]

P.b. aurantiigena- Amazon Nehri'nin güneyinde, Brezilya'nın kuzeyinden Peru'nun doğusu ve Bolivya'nın kuzeyine kadar olan bölgede yaşar.[2]

Fiziksel özellikleri

Boyları 25 cm civarındadır. Ağırlıkları 165 ila 190 g. arasında değişir.

Erişkinlerin boğaz ve göğüs tüyleri zeytin yeşilidir. Uyluklar sarıdır, kanadın kıvrımı ve daha küçük kanat örtüleri sarıdan turuncuya, karpal kenar ve alt örtüleri turuncudan kırmızıya değişir. Kuyruğun uçları ve kanat tüyleri mavidir.[3] P.b. aurantiigena alt türünün yanakları, kanat kıvrımı, kanat altı ve küçük kanat üst tüyleri ile uylukları koyu turuncu renklidir ve barrabandi nominat alt türde görülen sarı renkli tüyler yoktur. Kahverengi gözlerinin çevresinde belirgin bir beyaz göz halkası bulunur ve kafaları kara, yanakları da turuncu ile sarı renklidir. Gagaları gri ila kara renk arasında değişir.

Yavruların tepeleri kahverengi, alın, ense, yanak ve çeneleri kahverengi sınırlı zeytin yeşili rengindedir. Kanat kıvrımları ve küçük kanat üst tüyleri dağınık sarı içeren yeşil renktedir. Karpal kenar ve alt örtüler dağınık yeşil içeren kırmızı renktedir.[2]

Sesleri

Uçuş sırasında tiz ve geveleme benzeri bir ses çıkarırlar. Gırtlaktan çıkan tehlike çağrıları vardır.[2]

Ekoloji ve davranış

Sabahın erken saatlerinde aktiflerdir. Genellikle tek tek, çiftler hâlinde veya çamur birikintilerinde 10 bireye kadar küçük gruplar hâlinde görülürler.[4]

Beslenme

Tohumlar, meyveler ve ağaçlarda bulunan yaban arısı larvaları ile beslenirler. Besinlerini kanopinin üstünde ya da hemen altında ararlar. Ayrıca besinlerinde bulunan asitleri nötralize eden antasit içeren toprakları tüketmek için çamur birikintilerini ziyaret ederler.[4]

Üreme

Üreme mevsimleri muhtemelen Eylül-Ekim aylarıdır.[4]

Dağılımı ve yaşam alanı

Kuzeybatı Brezilya, batı Ekvador ve Peru, güney Venezuela ve Kolombiya ve aşırı kuzey Bolivya'da bulunur. Kuru toprak ormanlarda 400 m. rakıma kadar ve nadiren Varzéa ormanlarında yaşarlar. Ayrıca orman kenarlarında ve kısmen bozulmuş ormanlarda dayaşarlar.[4]

Korunma Durumu

Tür, Amazon yağmur ormanlarında artan ormansızlaşmadan etkilendiği için IUCN Kırmızı Listesi'nde neredeyse tehdit altında olarak listelenmiştir ve yaşam alanı kaybı nedeniyle popülasyonunun 25%-30% oranında azalması muhtemeldir. Dağılım alanında nadir olarak bulunur.[3][4]

Evcil hayvan

Nadiren evcil hayvan olarak tutulur, Brezilya'da evcil hayvan olarak bakılırlar.[4]

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kral akbaba</span> Orta ve Güney Amerikada bulanan iri kuş türü

Kral akbaba, Güney Amerika'da Yeni Dünya akbabaları (Cathartidae) familyasına ait, görkemli renkleri olan bir kuş türüdür. Kral akbaba, cinsinin tek türü olup, leş başında diğer akbabalara karşı baskın olmasından ismini bu şekilde almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mavi baştankara</span> Kuş cinsi

Mavi baştankara, baştankaragiller (Paridae) familyasından mavi-sarı renkli küçük bir kuş türü.

<span class="mw-page-title-main">Kukuletalı iskete</span>

Kukuletalı iskete, ispinozgiller (Fringillidae) familyasından anavatanı Güney Amerika olan ötücü bir kuş türü.

<i>Agamia agami</i>

Agamia agami balıkçılgiller familyasında yer alan bir kuş türüdür. Agamia cinsinin tek üyesidir. Orta Amerika'nın güneyinden Peru'ya ve Brezilya'ya kadar olan bölgede yaşar. Doğal yaşam alanı ormanlık bataklıklardır.

<i>Butorides virescens</i> Kuş türü

Butorides virescens balıkçılgiller (Ardeidae) familyasından bir kuş türü. Kuzey Amerika'nın doğusu, Orta Amerika ve Karayipler'de yaşar. Uzun süre yeşil sırtlı balıkçıl ile aynı tür altında sınıflandırılmıştır.

<i>Ixobrychus exilis</i>

Ixobrychus exilis balıkçılgiller (Ardeidae) familyasından bir kuş türüdür. Amerika'da yaşar.

<i>Microcarbo africanus</i>

Microcarbo africanus karabatakgiller (Phalacrocoracidae) familyasından bir kuş türüdür. Sahra Çölü'nün güneyinden itibaren Afrika'nın büyük bir bölümünde ve Madagaskar'da yaşar. Göçmen değildir ancak mevsimsel olarak yer değiştirebilir.

<i>Leucocarbo verrucosus</i>

Leucocarbo verrucosus karabatakgiller (Phalacrocoracidae) familyasından bir kuş türüdür. Kerguelen Adaları'na endemiktir.

<i>Amazona guildingii</i> kuş türü

Amazona guildingii, sarımsı beyaz, mavi ve yeşil başlı, yeşilimsi bronz üst kısım tüyleri ve menekşe mavisi yeşili olan büyük kanatlı, yaklaşık 40 cm uzunluğunda, çok renkli amazon papağanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Neotropikal papağan</span>

Neotropikal papağanlar veya Yeni Dünya papağanları Güney ve Orta Amerika, Meksika ve Karayipler'de yaşayan 32 cins altıdaki yaklaşık 150 türü kapsar. Eskiden Kuzey Amerika'da da yaşanyan iki türden birinin nesli tükenmiştir. Galápagos Adaları gibi Pasifik'teki birkaç adada da yaşarlar. Mavi-sarı ara ve sarı başlı amazon papağanı gibi tanınan ve ikonik papağan türleri bu ailenin üyesidir.

<i>Amazona tucumana</i>

Amazona tucumana, Psittacidae ailesinden bir papağan türüdür. Çoğunlukla yeşildir ve başının önünde gagasının üzerindeki bölge kırmızıdır. Arjantin ve Bolivya'daki Yungas'ta ormanlık alanda bulunur. Habitat kaybı ve papağan ticareti nedeniyle tehdit altındadır.

Kea Yeni Zelanda'nın Güney Adası'nın ormanlık ve dağlık bölgelerinde bulunan Nestoridae ailesindeki büyük papağan türüdür. 48 santimetre (19 in) uzunluğundadır, kanatları altında parlak turuncu ile çok zeytin yeşili ve büyük, dar, eğimli, gri-kahverengi, üst gagaya sahiptir. Kea dünyanın tek alp papağanıdır. Omnivorous diyeti leş içerir ancak esas olarak kök, yaprak, çilek, nektar ve böceklerden oluşur. Şimdi nadir olan kea, koyun yetiştirme topluluğunun hayvanlara, özellikle de koyunlara saldırdığı yönündeki endişeler nedeniyle bir kez ödül için öldürüldü. 1986 yılında Yaban Hayatı Kanunu uyarınca tam korumaya alındı.

<i>Poicephalus meyeri</i>

Poicephalus meyeri, Afrika'ya özgü bir papağan türüdür. P. meyeri'nin siyah tüyleri, turkuaz göbeği, mavi kıçı ve kanatların karpal ekleminde parlak sarı işaretleri vardır. Çoğu alt türün başının üstünde sarı tüyler de vardır. Forshaw (1989), P. meyeri'nin baş ve kanatlardaki sarı işaretlerin kapsamı ve göbek ve kıç üzerindeki turkuaz işaretlerin yoğunluğu da dahil olmak üzere, yaşadığı bölge, boyutu ve işaretlerine göre altı alt türü belirtir.

<i>Amazona rhodocorytha</i>

Kırmızı kaşlı amazon, Psittacidae ailesinden bir papağan türüdür. Doğu Brezilya'daki Atlas Ormanları'na endemiktir. Mavi yanaklı amazonun bir alt türü olarak kabul edilirdi, ancak günümüzde tüm büyük yetkililer onları ayrı türler olarak görmektedir. Hem habitat kaybı hem de yabani papağan ticareti nedeniyle tehdit altındadır.

<i>Amazona oratrix</i> Kuş türleri

Sarı başlı papağan ve çift sarı başlı amazon olarak da bilinen sarı başlı amazon, Meksika ve Kuzey Orta Amerika'da yaşayan nesli tükenmekte olan bir amazon papağanıdır. 38-43 santimetre (15-17 in) uzunluğunda, sarı başlı, tıknaz, kısa kuyruklu yeşil bir papağandır. Nehirlerin veya diğer su kütlelerinin yakınındaki mangrov ormanlarında veya ormanlarda yaşamayı tercih eder. Bazen sarı taçlı amazonun bir alt türü olarak kabul edilir. Popüler bir evcil hayvan ve iyi bir konuşmacıdır. Uluslararası evcil hayvan ticareti nedeniyle gerçekleştirilen kaçak avlanma, türleri vahşi doğada neredeyse yok olmaya itti; doğadan yakalanan tüm kuşların yaklaşık yarısının bu süreçte öldüğü düşünülmektedir. Sarı başlı amazon, CITES I'de listelenmiştir ve bir sertifika sistemi dahil olmak üzere ticareti ve mülkiyeti konusunda yasal kısıtlamalar vardır.

<i>Amazona amazonica</i>

Yerel olarak turuncu kanatlı papağan ve loro guaro olarak da bilinen turuncu kanatlı amazon, büyük bir amazon papağanıdır. Kolombiya, Trinidad ve Tobago'dan güneyde Peru, Bolivya ve Brezilya'ya kadar tropikal Güney Amerika'da yerleşik bir üreyen kuştur. Yaşam alanı ormanlar ve yarı açık topraklardır. Yaygın bir tür olmasına rağmen, nüfusları bir tarımsal zararlı oldukları gerekçesi ve evcil hayvan ticareti nedeniyle azalma tehdidi altındadır. Aynı zamanda besin kaynağı olarak da avlanmaktadır. Porto Riko'da üreyen popülasyonları bildirilmiştir.

<i>Ara macao</i>

Scarlet makav ya da kızıl ara, sarı büyük kırmızı ve mavi Orta ve Güney Amerika olan papağanı neotropikal papağan makavların bir üyesi olan papağandır. Tropikal Orta ve Güney Amerika'nın nemli yaprak dökmeyen ormanlarına endemiktir. Yayılma aralığı Güneydoğu Meksika'dan Peru Amazonu, Ekvador, Kolombiya, Bolivya, Venezuela ve Brezilya'ya, 500 metreden 1000 metreye kadar olan ovalarda ve Pasifik adası Coiba'ya kadar uzanmaktadır. Eskiden kuzeyde güney Tamaulipas'a kadar uzanmaktaydı. Bazı bölgelerde, habitat tahribatı veya papağan ticareti için ele geçirilmesi nedeniyle yerel olarak nesli tükenmiştir, ancak diğer alanlarda oldukça yaygın olmaya devam etmektedir. Honduras'ın ulusal kuşudur. Akrabası olan mavi-sarı ara gibi, scarlet papağanlar, çarpıcı tüyleri nedeniyle kuş yetiştiriciliğinde popülerdir.

<i>Poicephalus cryptoxanthus</i>

Kahverengi başlı papağan, güneydoğu Afrika papağanıdır.

<i>Poicephalus gulielmi</i>

Jardine'in papağanı olarak da bilinen kırmızı başlı papağan , Afrika'nın geniş bölgelerine yayılmış orta boylu, çoğunlukla yeşil renkli bir papağandır. Üç alt türü vardır. Başındaki, kalçalarındaki ve kanat kıvrımlarındaki kırmızı veya turuncu tüylerin boyutu ve gölgesi, alt türlere bağlı olarak değişir.

<span class="mw-page-title-main">Yelpazeli papağan</span> Kuş türü

Şahin başlı papağan olarak da bilinen Yelpazeli papağan, Amazon Yağmur Ormanlarından gelen bir Yeni Dünya papağanıdır. Deroptyus cinsinin tek üyesidir.