İçeriğe atla

Pyotr Struve

Pyotr Struve

Pyotr (veya Peter) Struve (Rusça: Пётр Бернга́рдович Стру́ве) (26 Ocak 1870 Perm - 22 Şubat 1944 Paris) Rus iktisatçı, siyasetçi, filozof ve yayıncıdır. İlk yıllarında Marksist olsa da sonrasında liberalizmi benimsemiştir, 1917 yılındaki Ekim Devrimi'nin ardından Bolşevik karşıtı Beyazlar hareketine katılmıştır. 1920 yılından sonra sürgünde Paris'te yaşamış ve Sovyet rejimine muhalefet etmiştir.

Hayatı

Struve ailesi Magdeburg kökenli Baltik-Cermen kökenli bir asil ailenin Rusya koludur. Pyotr'un babası Bernhard Struve, Astrahan ve Perm valiliği yapmıştır, dedesi astronom Friedrich Georg Wilhelm von Struve tanınmış bir bilim insanıdır. Pyotr Sankt Peterburg Üniversitesi Doğa Bilimlerine girmiş, sonrasında 1890 yılında hukuk fakültesine geçiş yapmıştır. Burada Marksizm ile tanışmış ve yasal dergilerde Marksist makaleleri yayınlanmıştır. 1894 yılında kaleme aldığı Rusya'nın Ekonomik Gelişimi Üzerine Kritik Notlar adlı eserinde Marksizmin Rusya'ya uygulanabileceğini iddia etmiştir. 1895 yılında eğitimini tamamladıktan sonra 1896 yılında Londra'ya gider, çalışmalarına burada devam eder. Burada sürgündeki ünlü Rus devrimci Vera Zasuliç ile arkadaş olur. Ülkesine döndükten sonra Novoye Slovo (Yeni Kelime), Naçalo (Başlangıç) ve Jin (Hayat) gibi yasal Marksist dergilerde yayıncılık yapar. 1898 yılında yeni kurulan Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin manifestosunu kaleme alır. Ancak bu tarihten sonra soldan hızla uzaklaşır.

1900 yılına gelindiğinde revizyonizmin lideri konumuna gelir. Bu dönem Rusya-Fransa ve Almanya arasında liberalizm fikirlerini yaymaya çalışır. 1905 Devriminin ardından ilan edilen Ekim Manifestosunun yaratttığı özgürlük ortamının sayesinde yeniden ülkeye döner ve Anayasal Demokrat Parti kurucuları ve esas yöneticileri arasında yer alır. 1907 yılında İkinci Duma'da milletvekili olarak görev yapar. Bu dönemde Russkaya Mysl (Rus Düşüncesi) dergisine odaklanır.[1]I. Dünya Savaşı sırasında Çarlık rejimini savaşta destekler konum alır.

'1917 yılındaki Şubat Devrimiyle beraber Rus Bilimler Akademisine seçilir. Sonraki dönemde Ekim Devrimiyle Bolşeviklerin iktidarı alması üzerine güney Rusya'ya geçerek karşı-devrimci Beyaz Ordu hareketine dahil olur. Rus İç Savaşının şiddetlenmesiyle beraber Finlandiya'ya kaçar. Burada Beyaz Ordu komutanı Yudeniç ve Fin komutan Mannerheim ile görüşür. Paris'e geçer ve burada Bolşevik karşıtı komutanlardan General Denikin'in temsilciliğini yapar. Denikin'den sonra öne çıkan Pyotr Wrangel'in dışişleri bakanlığını da yapmıştır. Beyazların yenilgisinin ardından bir ara Bulgaristan'a gelerek çeşitli yayınlar çıkartan Struve sonrasında Paris'e geçer ve hayatının sonuna kadar burada kalır.

Ailesi

  • Oğlu Gleb Struve (1898-1985) Edebiyat eleştirmeni. Kaliforniya Üniversitesi (Berkeley) öğretim üyesi.
  • Torunu Nikita Struve (1931-2016) Paris Üniversitesinde profesör ve Avrupa çapında yayınlanan Rusça dergilerin çoğunda yazar.

Eserleri

  • Collected Works in 15 volumes, editör Richard Pipes, Ann Arbor, MI, University Microfilms, 1970.
  • Food Supply in Russia During the World War, Yale University Press, 1930.
  • Sub'ektivism i idealizm (Sübjektivizm ve İdealizm), 1901.
  • Na raznye temy (Çeşitli konular üzerine), 1902.
  • Khozyaistvo i tsena (İşletme ve fiyat), 2 cilt, 1913-1916.
  • Itogi i suschestvo kommunisticheskago khozyaistva (Komünist işletmenin özü ve sonuçları), 1921.
  • Sotsial'naya i ekonomicheskaya istoriya Rossii (Rusya Toplumsal ve Ekonomik Tarihi), 1952.

Kaynakça

  1. ^ Struve'nin eserleri (Rusça) 15 Şubat 2021 tarihinde erişilmiştir

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bolşevizm</span> Devrimci Marksist ideoloji

Bolşevik, çoğunluktan yana anlamına gelen Rusça kelime, 1903 yılında düzenlenen Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin İkinci Kongresi'nde Vladimir Lenin ve Julius Martov arasında yeni kurulmakta olan partinin üyelik tanımı üzerine başlayan görüş ayrılığı sonucu yaşanan ayrışmadaki taraflardan Lenin yanlısı grup. Kongrede Lenin yanlıları çoğunlukta olduğu için Rusça çoğunluk anlamına gelen Bolşevik olarak, azınlıktaki Martov yanlıları da Menşevik olarak adlandırılacaktır.

<span class="mw-page-title-main">Pyotr Kropotkin</span> Rus sosyalist filozof (1842-1921)

Pyotr Alekseyeviç Kropotkin Rus anarşist, sosyalist, devrimci, ekonomist, sosyolog, tarihçi, jeolog, zoolog, siyaset bilimci, insan coğrafyacısı, anarşist komünist yazar, anarşizm kuramcısı.

<span class="mw-page-title-main">Pyotr Vrangel</span> Rus ordu generali

Pyotr Vrangel, Güney Rusya'da karşıdevrimci Beyaz Ordu'nun liderlerinden biri. Korgeneral (1917). Rusya'da 1918-1922 yılları arasında gerçekleşen, pek çok Bolşevik'in ve sivilin katledilmesine yol açan Beyaz Terör'ün en önemli komutanlarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Marksizm</span> Alman filozof Marxın düşüncelerine dayanan devrimci sosyalist akım

Marksizm, özgün bir siyasal felsefe akımı, tarihin diyalektik materyalist bir yorumuna dayanan ekonomik ve toplumsal bir dünya görüşü, kapitalizmin Marksist açıdan çözümlenmesi, bir toplumsal değişim teorisi, Karl Marx'ın ve Friedrich Engels'in çalışmalarından çıkarılan, insanın özgürleşmesiyle ilgili bir düşünce sistemidir.

<span class="mw-page-title-main">Komünist parti</span> işçi sınıfının önderliğinde üretim araçlarının mülkiyetinin kolektifleştirilmesini hedefleyen siyasi parti

Komünist parti, işçi sınıfının önderliğinde üretim araçlarının mülkiyetinin kolektifleştirilmesini hedefleyen ve tüm dünyada herkesten yeteneğine göre, herkese ihtiyacı kadar ilkesi doğrultusunda sınıfsız, sınırsız ve sömürüsüz bir dünya kurmayı amaçlayan yasal veya yasa dışı olarak örgütlenen, silahlı kanadı da bulunabilen siyasi parti.

<span class="mw-page-title-main">Nikolay Çernışevski</span>

Nikolay Gavriloviç Çernişevski Rus devrimci demokrat, materyalist filozof, eleştirmen ve sosyalist. Bazıları tarafından bir ütopik sosyalist olarak değerlendirilmiştir. 1860'larda devrimci demokratik hareketin önderi konumundaydı. Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir Lenin, Emma Goldman gibi önemli isimleri etkilemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Menşevik</span> SSCB öncesi Rusyada bir siyasi grup

Menşevikler Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisinin 1903 yılında yapılan 2. Konferansında Lenin ile Julius Martov arasında yaşanan fikir ayrılıkları sonucu partinin bölünmesi sonucu ortaya çıkan iki gruptan birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Georgi Plehanov</span>

Georgiy Valentinoviç Plehanov, Rus devrimci, Marksist teorisyen ve filozof. Rusya'da sosyal-demokrat hareketin kurucusu ve kendini "Marksist" olarak tanımlayan ilk Ruslardandır.

<span class="mw-page-title-main">Beyaz Ordu</span> Rus Çarlığı silahlı kuvvetleri

Beyaz hareket, bilinen adıyla Beyaz Ordu ya da Beyaz Muhafız Birlikleri ve mensup olanların ismiyle Beyazlar veya Beyaz Muhafızlar Rusya'nın askeri kuvvetlerinin bir bölümünü oluşturur. 1917 Ekim Devrimi'nden sonra Bolşeviklere karşı saldırıya geçmişler ve Rus iç savaşını başlatmışlardır. Bu dönem boyunca gerçekleşen Beyaz Terör'ün sorumlularıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sosyalist Devrimci Parti</span>

Sosyalist Devrimci Parti veya SR'ler, 20. yüzyıl başlarında Rus İmparatorluğu ve Sovyetler Birliği'nde faaliyet gösteren siyasi partidir.

<span class="mw-page-title-main">Sol komünizm</span> Siyasi fikir

Komünist sol olarak da bilinen sol komünizm, Komünist Enternasyonal'in sol kanadını teşkil eden ve Komünist Enternasyonal'den 1920'lerden ayrılmış akımlardan gelen siyasi geleneğin ismidir. Komünist Enternasyonal'in dünyanın pek çok yerindeki partilerinde, oportünizme karşı, devrimci görüşleri savunan sol kanatlar gelişmiş olsa da, bu akımlar en net biçimde Almanya-Hollanda komünist solu ve İtalyan komünist solu tarafından ifade edilmişlerdir.

Mejrayontsi Rusça kelime anlamı olarak bölge birliği olarak çevrilebilir, Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi Menşevik grubuna bağlı Enternasyonalistler grubudur. 1913-1917 yılları arasında parti içindeki Sankt-Peterburg merkezli küçük bir siyasi gruptur, 1917 Ekim Devrimi sürecinde Bolşeviklerle birleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Boris Savinkov</span>

Boris Viktoroviç Savinkov Rus yazar, devrimci ve silahlı eylemcidir. SR partisinin savaş örgütü liderlerindendi. Rus İmparatorluğunda Çarlık rejimi yöneticilerine düzenlediği gösterişli suikastlerle bilinir. 1917 yılındaki Şubat Devriminden sonra Geçici Hükûmette Savaş Bakan Yardımcılığı yapmıştır. Ekim Devriminden sonra çıkan Rus İç Savaşı sırasında Bolşeviklere cephe almış ve 1920 yılında ülke dışına kaçmıştır. 1924 yılında ülkeye gizlice geri dönmeye çalışırken yakalanmış, hapiste öldürülmüş veya intihar etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Anton Denikin</span>

Anton İvanoviç Denikin, Rus İmparatorluğunda General ve Rus İç Savaşı sırasında öne çıkan Beyaz Ordu komutanlarından. 1918-1922 yılları arasında gerçekleşen Beyaz Terör'ün en önemli komutanlarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Leonid Krasin</span>

Leonid Borisoviç Krasin, Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi’nin ilk üyelerinden, 1903 yılında yaşanan ayrımda Bolşeviklerden yana olur ve 1903 - 1907 yılına kadar Bolşevik Parti Merkez Komitesi üyesi. İktidarın alınmasından sonra 1924 - 1926 yılları arasında Tüm Rusya Komünist Partisi (Bolşevik) Merkez Komitesi üyesi, Sovyet devlet adamı ve komünist siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 1. Kongresi</span>

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi (RSDİP) I. Kongresi Rus İmparatorluğu'nun Minsk şehrinde 1-3 Mart 1898 tarihinde, Rumyantsev isimli bir demiryolu işçisinin evinde, büyük bir gizlilik içinde yapıldı. Öncelikle, Kongrenin yapılmasına yol açan tarihsel gelişimelere kısaca göz atmak faydalı olacaktır.

Bu maddede; Rus sosyalist devrimci, Marksist-Leninist ideolojinin fikirsel önderi, Ekim Devrimi'nin lideri ve Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir Lenin'e ait kitap, yazı, konuşma, makale ve mektup gibi eserler ile kendi hakkında yazılmış kitaplar yer almaktadır. Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin öncüsü ve Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin (RSDİP) ilk lideridir. Lenin, dünyada eserleri yabancı dile en fazla tercüme edilen kişidir.

1907 Haziran Darbesi veya Stolipin Darbesi Rusya Çarlığında eski takvimle 3 Haziran 1907 tarihinde İkinci Devlet Dumasının kapatılmasını, bazı üye milletvekillerinin tutuklanmasını ve Çar II. Nikolay tarafından seçim yasasının değiştirilmesini kapsar. Yasal olarak çok tartışmalı olan olay birçok tarihçi tarafından 1905 Devriminin sonu olarak değerlendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Yelena Stasova</span> Rus Marksist-Leninist devrimci ve gazeteci

Yelena Dmitrievna Stasova, Sovyet Rus Marksist-Leninist devrimci, gazeteci, Komintern temsilcisi. 1921'de Almanya'da Komintern temsilciliği yaptı. 1927-1938 yılları arasında Enternasyonal Kızıl Yardım başkanlığı yaptı. 1938'den 1946'ya kadar Internatsionalnaya Literatura dergisinin editörlüğünü yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Anayasal Demokrat Parti</span> Rus İmparatorluğunda liberal bir siyasi parti

Anayasal Demokrat Parti veya Kadetler, Rus İmparatorluğunda liberal bir siyasi partiydi. Parti üyelerine Kadetler denilirdi. Bu isim partinin Rusça isminin kısaltmasından ileri gelir; K-D harflerinden oluşan parti adının kısaltmasının Rusça okunmasıdır. Kadetler ismi, Rus İmparatorluğunda askeri okul öğrencilerine verilen kadet ismiyle karıştırılmamalıdır. Partinin teorik hattını Konstantin Kavelin'in eserleri çizmiştir. Tarihçi ve siyasetçi Pavel Milyukov partinin varlığı süresince tek lideri olmuştur. Kadetler özellikle teknokratlar ve sanayiciler tarafından destek görmüştür. Ekim Devriminden sonra yasa dışı ilan edilmiş ve kapatılmıştır.