İçeriğe atla

Proterosuchidae

Proterosuchidae
Yaşadığı dönem aralığı: 252-247 myö
Çangsingiyen-Ladiniyen 
PreЄ
J
Archosaurus'un restore edilmiş kafatası
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Reptilia
Klad:Archosauriformes
Familya:Proterosuchidae
Huene, 1914
Cinsler
Metne bakınız.
Sinonimler
  • Proterosuchinae Huene, 1914
  • Chasmatosauridae Haughton, 1924
  • Chasmatosaurinae Haughton, 1924
  • Pelycosimiidae Abel, 1919

Proterosuchidae, fosilleri Avrupa, Asya, Afrika, Avustralya ve muhtemelen Güney Amerika'nın Geç Permiyen ve Erken Triyas'ından bilinen bazal arkozoriformların erken, muhtemelen parafiletik bir grubudur. Adı Yunanca πρότερο- ("ilk") ve σοῦχος ("timsah") sözcüklerinden gelmektedir.

Sınıflandırma

Cinsler

Cins[1]Durum Yaş Konum Açıklama Resim

?Ankistrodon

Nomen dubiumErken TriyasHindistan

Archosaurus

Geçerli Geç Permiyen, Changhsingian Rusya ve Polonya

?Blomosuchus

Nomen dubiumErken Triyas, Induan Rusya

?Chasmatosuchus

Geçerli Erken TriyasRusya

Proterosuchus

Geçerli Erken TriyasGüney Afrika ve Çin

?Vonhuenia

Geçerli Erken Triyas, Induan Rusya

Filogeni

Son çalışmalar, Proterosuchidae'yi en azından kısmen parafiletik bir gruplama olarak kabul eder, yani tek bir ortak ata ve onun tek torunları olarak proterosuchidler ile gerçek bir dal oluşturmaz. Bunun yerine, art arda gelen bazal arkozoriform zinciridir.[1][2] Aşağıda, Ezcurra'dan (2016) "Proterosuchia"nın (proterosuchidler ve erythrosuchidler dahil olmak üzere polifiletik bir tarihsel grup) tüm tarihi üyelerini yeniden inceleyen bir kladogram bulunmaktadır. Ağaç çözünürlüğünü artırmak için kaldırılması gereken parçalı taksonların yerleşimi kesikli çizgilerle belirtilmiştir (güvenle atanabilecekleri en türetilmiş konumda). Nomen dubium olan taksonlar "dubium" notu ile belirtilmiştir. Ezcurra (2016), yalnızca Archosaurus ve Proterosuchus türlerini içeren monofiletik bir Proterosuchidae elde etti, ancak bazı türler (örn. Tasmaniosaurus, Fugusuchus, Sarmatosuchus, Cuyosuchus ve "Long Reef proterosuchidi" (SAM P41754) ise Proterosuchidae dışına güvenle çıkarıldı.[1]

Prolacertidae

SAM-PK-591

"Ankistrodon indicus" (dubium)

"Blomosuchus georgii" (dubium)

Tasmaniosaurus triassicus

 Archosauriformes 
 Chasmatosuchus 

Chasmatosuchus magnus

Chasmatosuchus rossicus

Gamosaurus lozovskii

Chasmatosuchus vjushkovi

Vonhuenia friedrichi

 Proterosuchidae 

Archosaurus rossicus

Proterosuchus fergusi

Proterosuchus alexanderi

Proterosuchus goweri

Proterosuchus yuani

Eorasaurus olsoni

Kalisuchus rewanensis

Fugusuchus hejiapanensis

Sarmatosuchus otschevi

Cuyosuchus huenei

 Erythrosuchidae 

SAM P41754

Uralosaurus magnus

Guchengosuchus shiguaiensis

diğer erythrosuchidler

Eucrocopoda

daha önce Proterosuchidae'ye atananlar

Kaynakça

  1. ^ a b c Ezcurra, M.D. (2016). The phylogenetic relationships of basal archosauromorphs, with an emphasis on the systematics of proterosuchian archosauriforms. PeerJ, e1778 [1]
  2. ^ Ezcurra, M.D.; Lecuona, A.; Martinelli, A. (2010). "A new basal archosauriform diapsid from the Lower Triassic of Argentina". Journal of Vertebrate Paleontology. 30 (5): 1433-1450. doi:10.1080/02724634.2010.501446. 

Konuyla ilgili yayınlar

  • Benton, M. J. (2000), Vertebrate Paleontology, 2nd Ed.; (2004) 3rd edition Blackwell Science Ltd
  • Carroll, R. L. (1988), Vertebrate Paleontology and Evolution, WH Freeman & Co.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kedimsiler</span> Carnivora takımının iki alt takımından biri

Kedimsiler (Feliformia/Feliiformes), etçiller (Carnivora) takımından kedi benzeri yırtıcı türleri kapsayan alt takım.

<span class="mw-page-title-main">Terapsit</span> yaşayan tek sinapsidler olan memelileri ve soyu tükenmiş akrabalarını içeren sinapsid kladı

Terapsitler (Therapsida), memelileri ve soyu tükenmiş akrabalarını içeren, gelişmiş bir sinapsit kladıdır. Başka bir deyişle terapsitler, Sinapsida'nın hayatta kalan tek sınıfı olan memelilerin tümünü ve onların soyu tükenmiş akrabalarını içeren sphenacodont grubudur. Ancak bu isim, daha çok memeli olmayan terapsitler için kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Averostra</span> teropod kladı

Averostra, çoğu theropod dinozorun içinde bulunduğu, Ceratosauria ve Tetanurae'yi içeren bir teropod dinozor kladıdır. Her iki klad'da Kretase dönemine kadar hayatta kaldı. Kretase-Paleojen neslinin tükenmesi olayı meydana geldiğinde, ceratosaurianlar ve Tetanurae grubundan, tyrannosauroidler ve Maniraptoriformlar hala mevcuttu. Ancak yok oluştan sadece bir Maniraptoran alt grubu olan Aves, sağ çıktı ve özellikle Kretase Paleojen yok oluşu sonrası türleşerek günümüzedeki kuşları oluşturdu.

<span class="mw-page-title-main">Archosauromorpha</span> sürüngen kladı

Archosauromorpha, lepidozorlardan ziyade arkozorlarla daha yakından ilişkili tüm sürüngenleri içeren bir diapsid sürüngen kladıdır. Archosauromorflar ilk olarak Orta Permiyen döneminde ortaya çıktı ancak Triyas devrinde çok daha yaygın ve çeşitli hale geldiler.

<i>Pygostylia</i> dinozor kladı

Pygostylia, Confuciusornithidae ile Jinguofortisidae familyalarını, kuşları ve yakın akrabalarını içeren Ornithothoraces grubunu barındıran bir avialan kladıdır.

<span class="mw-page-title-main">Prozostrodontia</span> sinodont kladı

Prozostrodontia, mammaliaformları ve bunların Tritheledontidae ve Tritylodontidae gibi en yakın akrabalarını içeren bir sinodont kladıdır. Liu ve Olsen (2010) tarafından düğüm tabanlı bir takson olarak dikildi ve Prozostrodon brasiliensis, Tritylodon langaevus, Pachygenelus monus ve Mus musculus'u içeren en az kapsayıcı klad olarak tanımlandı.

<span class="mw-page-title-main">Carnivoramorpha</span> memeli kladı

Carnivoramorpha, çağdaş Carnivora takımını ve soyu tükenmiş kök akrabalarını içeren plasentalı memelilerin bir kladıdır.

<i>Liliensternus</i> bazal teropod

Liliensternus, yaklaşık 210 milyon yıl önce Triyas Dönemi'nin sonunda, şimdiki Almanya'da yaşayan, soyu tükenmiş bir bazal neoteropod dinozor cinsidir. Liliensternus, orta büyüklükte, iki ayaklı, yerde yaşayan bir etoburdu ve 5.15 metre uzunluğa kadar büyüyebiliyordu. Avrupa'dan en iyi temsil edilen Triyas theropodu ve bilinen en büyüklerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Maniraptoromorpha</span> dinozor kladı

Maniraptoromorpha, Ornitholestes, Compsognathidae ve Maniraptoriformes gibi taksonları içeren coelurosaurian theropod dinozorlarının bir dalıdır. En azından yukarıda bahsedilen Ornitholestes ile Maniraptoriformes gruplandırmasında destek gösteren birkaç filogenetik analiz yapılmıştır. Bu grup, onu "Vultur gryphus 'u içeren ve Tyrannosaurus rex 'i hariç tutan en kapsayıcı klad" olarak tanımlayan Andrea Cau tarafından seçildi.

<i>Zuolong</i> soyu tükenmiş teropod dinozor cinsi

Zuolong, Geç Jura döneminde Çin'in Sincan Özerk Bölgesi Wucaiwan'da yaşamış bir coelurosaur dinozor cinsidir. Cinse atanmış tek tür olan Zulong sallei'nin holotipi Shishugou Formasyonu, Sincan, Çin'de bulundu.

<i>Zupaysaurus</i> bazal teropod

Zupaysaurus, şimdiki Arjantin'de Geç Triyas'ın Noriyen evresinde yaşamış, erken dönem theropod dinozorların soyu tükenmiş bir cinsidir. Zupaysaurus fosilleri, kuzeybatı Arjantin'deki Ischigualasto-Villa Unión Havzası'ndaki Los Colorados Formasyonu'nda bulundu. Henüz tam bir iskelet keşfedilmemiş olsa da, Zupaysaurus 4 metreye (13 ft) kadar uzunluğa sahip iki ayaklı bir yırtıcı olarak kabul edilebilir. Burnu boyunca uzanan iki paralel tepesi olabilir.

<i>Eodromaeus</i> bazal dinozor cinsi

Eodromaeus, Arjantin'in Geç Triyas döneminde yaşamış, bazal teropod olduğu önerilmiş soyu tükenmiş bir dinozor cinsidir. Bilinen en eski dinozorların çoğu gibi, Kuzeybatı Arjantin'deki Ischigualasto-Villa Unión Havzası'nın Karniyen dönemindeki Ischigualasto Oluşumu'ndan geliyor. Keşfi üzerine, bir bazal sauropodomorf olarak yeniden yorumlanan çağdaş Eoraptor'un yerini alan en eski gerçek teropodlardan biri olduğu iddia edilmiştir.

<i>Chasmatosuchus</i> Triyas sürüngeni

Chasmatosuchus, Rusya'nın erken Triyas döneminden kalma bir archosauriform sürüngen cinsi. Tanımlanan en eski archosauriformlardan biriydi, 2 metreden uzundu ve modern bir timsah gibi davrandığı düşünülüyor. Ağzının iki belirgin özelliği vardır: çenesinin üst kısmı avı tutmaya yardımcı olmak için aşağı doğru çengeldi ve üst damak bir dizi dişle kaplıydı. Bu, sonraki arkozorlarda kaybolan ilkel bir özelliktir.

<i>Triisodontidae</i> tarih öncesi toynaklı familyası

Triisodontidae, soyu tükenmiş, muhtemelen parafiletik veya geçersiz bir mesonychian plasentalı memeli familyasıdır. Çoğu triisodontid cinsi Kuzey Amerika'da Paleosen sırasında yaşadı, ancak Andrewsarchus cinsi Asya'nın orta Eosen'inden bilinmektedir. Triisodontidler, kuş olmayan dinozorların neslinin tükenmesinin ardından Kuzey Amerika'da ortaya çıkan ilk nispeten büyük yırtıcı memelilerdi. Daha az özelleştirlmiş dişlere sahip olmaları bakımından diğer mesonychian ailelerden farklıdırlar.

Gandakasia, Eosen döneminde Pakistan'da yaşamış ambulocetid balina cinsi. Muhtemelen avını nehirlerin veya akarsuların yakınında yakalamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Archosauriformes</span> sürüngen kladı

Archosauriformes, Geç Permiyen'de bir süre önce arkozoromorf atalarından gelişen diapsid sürüngenlerin bir kladıdır. Jacques Gauthier (1994) tarafından, Proterosuchidae ve Archosauria'nın [timsahları, teruzorları ve dinozorları içeren grup] son ortak atası ve tüm soyundan gelenler olarak tanımlandı. Phil Senter (2005), onu Proterosuchus ve Archosauria'yı içeren özel klad olarak tanımlar.

<span class="mw-page-title-main">Rhinocerotoidea</span> gergedanları ve gergedanlarla tapirlere göre daha yakın akraba olan tüm canlıları kapsayan üst familya

Rhinocerotoidea, Amynodontidae, Hyracodontidae ve grubun tek mevcut familyası olan, beş canlı türü barındıran Rhinocerotidae'yi kapsayan bir tek toynaklı üst familyası. Bu üst familyanın soyu tükenmiş üyelerine, Rhinocerotidae familyasının üyeleriyle birlikte genellikle "gergedan" denir, ancak bunlar modern gergedanlara yakından benzemeyen Paraceratherium gibi cinsleri içerir.

<span class="mw-page-title-main">Coelophysidae</span> bazal teropod familyası

Coelophysidae, ilkel etçil theropod dinozorlarının bir familyasıdır. Çoğu türün boyutu nispeten küçüktü. Familya Geç Triyas ve Erken Jura dönemlerinde gelişti ve çok sayıda kıtada bulundu. Coelophysidae'nin birçok üyesi, hız için inşa edilmiş uzun, ince kafatasları ve hafif iskeletlerle karakterize edilir. Bir üye, Coelophysis, bir dinozorda bilinen en eski kürkü gösterir.

<i>Tasmaniosaurus</i> Triyas Arkozoriformu

Tasmaniosaurus, Batı Hobart, Tazmanya, Avustralya'nın Knocklofty Formasyonu'ndan bilinen soyu tükenmiş bir arkozoromorf sürüngen cinsidir. Tip türü T. triassicus'tur. Bu cins, yalnızca bilinen en eksiksiz Avustralya Triyas sürüngenlerinden biri olması nedeniyle değil, aynı zamanda Archosauriformes'in çok yakın bir akrabası olması nedeniyle de dikkate değerdir. Bir zamanlar bir proterosuchid olduğuna inanılan bu taksonun, Prolacerta gibi gelişmiş arkozoriform olmayan arkozoromorflar ve Proterosuchus gibi bazal arkozoriformlar arasında orta düzeyde olduğuna inanılmaktadır. Archosauria'yı ve daha sonra Archosauriformes'i tanımlamak için geleneksel olarak kullanılan, bir anorbital fenestra ve tırtıklı dişlerin varlığı gibi özelliklerin, Tasmaniosaurus'taki varlıkları nedeniyle bu gruplardan önce evrimleştiği bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Megaraptor</span> tükenmiş dinazor cinsi

Megaraptor Geç Kretase çağlarında yaşamış büyük bir teropod dinozor cinsidir. Fosilleri, Güney Amerika'da Arjantin'in Patagonya'daki Portezuelo Formasyonu'nda keşfedilmiştir. Başlangıçta dev bir dromaeosaur benzeri coelurosaur olduğu düşünüldü, önceki filogenlerde bir neovenatorid allosauroid olarak sınıflandırıldı, ancak daha yeni filogeni ve ilgili megaraptoran cinslerinin keşifleri onu bazal bir tyrannosauroid veya bazal bir coelurosaur olarak yerleştirdi, ayrıca hala onu bir neovenatorid olarak düşünen bazı çalışmalar vardı.