İçeriğe atla

Prokopia

Prokopia (y. 770 – 813 sonrası), Bizans İmparatoru I. Mihail'nin imparatoriçe eşidir. I. Nikiforos'un kızıdır. Annesinin ismi bilinmemektedir. Tek kardeşi Stavrakios'tur.

Evlilik

Ege Denizi filosu amirali Theophylaktos Rangabe'in oğlu Mihail Rangabe ile geç 8. yüzyılda evlenmiştir.

802 yılında, iktidarda bulunan İrini, Patrici ve saray hadımları ittifakı ile tahttan indirildi. Maliye bakanı(logothetēs tou genikou) pozisyonunda olup ve Prokopia'nın babası olan Nikiforos, bu ittifakın lideriydi. 31 Ekim 802 tarihinde, Nikiforos kendini imparator ilan etti ve böylece Prokopia imparatorluk ailesi üyesi oldu. Kocası yüksek bir saray derecesi olan kouropalates unvanını aldı.

26 Temmuz 811 tarihinde Nikeforos Pliska Muharebesi'nde Krum'a karşı savaşırken öldürülmüştür. Bizans ordusunun çoğunluğu imparator ile beraber yok edilmiştir, savaş Bizans tarihinin en kötü mağlubiyetlerinden biri olarak kabul edilir. Kurtulmayı başarabilen çok az kişiden biri olan Stavrakios imparator oldu.

Stavrakios, savaş alanından yara almadan kurtulmamıştı. Sol tarafını felç eden boynuna yakın bir kılıç yarası vardı. İmparatorluk muhafızları onu Hadrianapolis şehrine götürdüler fakat yaraları tamamen hiçbir zaman kapanmadı. Stavrakios'un durumu, ardılını öncelikli hale getirdi, sarayda iki hizip ortaya çıktı. Bir grup imparatorun karısı Theofano etrafında toplandı. Diğer grup ise kocası I. Mihail'i tahta geçirmek isteyen, imparatorun kızkardeşi Prokopia etrafında toplandı.

Prokopia, başlangıçta isteklerini yaptırmak konusunda kardeşini ikna edemedi. İmparator açıkça Theofano'yı tercih ediyordu. Mihail ve Prokopia sarayda Stavrakios'u tehdit edecek yeterli desteği topladılar. Bu durumda İmparator yeterli direnç gösteremedi ve eniştesini ardılı ilan edip aynı zamanda tahttan feragat etti. Stavrakios Manastır hayatı yaşamaya başladı. Prokopia yeni imparatoriçe eşi oldu.

İmparatoriçe

2 Ekim 811 tarihinde, I. Mihail tahta geçti ve Prokopia imparatoriçe eşi oldu. Kocasının kısa hükümdarlığında, saraya etkili şekilde sahip olduğu söylenir.[1] Seferlerinde kocasını izlemek konusunda ısrar etmiş ancak birliklerin onun varlığından hoşlanmadığı rapor edilmiştir.

Mihail iktidarını kurmak gayreti ile orduya, bürokrasiye ve kiliseye cömertçe para dağıttı. Ayrıca Şarlman ile müzakereleri yeniden başlayıp, rakip imparatoru basileus (imparator) olarak tanıdı. Fakat Han Krum ile savaşlar devam etti ve bu imparatorluk çiftinin sonunu getirdi.

22 Haziran 813 tarihinde, Mihail, Versinikia savaşını kaybetti. Bizans ordusu önemli ölçüde Bulgarlardan büyük olmasına rağmen bu avantajı kullanamadı. Mihail savaş alanından ilk geri çekilenler arasındaydı ve diğer birlikler onu izledi. Krum, Doğu Trakya'yı ele geçirip, Konstantinopolis'i uygun hedef haline getirdi. Mihail ve Prokopia'nın her türlü desteği kazanmak için yaptıkları askeri mağlubiyetinde gölgesinde başarılı olmadı.

11 Temmuz 813 tarihinde, Mihail, General Ermeni Leon lehine tahttan çekildi. Vakanüvis Günah Çıkartıcı Theofanis'in Vakainamelerini devam ettirilmesi ile ortaya çıkan Oi meta Theofanin adlı Vakainame, Prokopia'nın bir fayda sağlamayacağı için tahttan çekilmeye muhalefet ettiğini kaydeder. Feragattan kısa bir süre sonra Prokopia da manastır yaşamına başlamıştır. Ölüm yılı bilinmemektedir.

Çocukları

I. Mihail ile Prokopia'nın en az beş çocukları olmuştur:

  • Theofilaktos - 812–814 arasinda ortak imparator. Hadım edilip, manastıra sürgün edildi.
  • Stavrakios
  • Nikitas - Hadım edilip, manastıra sürgün edildi. Sonradan I. İgnatius ismiyle Konstantinopolis Patriği oldu.
  • Gorgo, rahibe oldu
  • Teofano, rahibe oldu

Kaynakça

  1. ^ "Women in Power 750-1000". Guide To Women Leaders. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2008. 

Dış bağlantılar

Prokopia
Doğumu:  ? Ölümü:  ?
Kraliyet Unvanları
Önce gelen
Theofano
Bizans İmparatoriçe eşi
811-813
Sonra gelen
Theodosia

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">I. Nikiforos</span>

I. Nikiforos, 802 yılından öldürüldüğü yıl olan 811'e kadar hüküm sürmüş Bizans imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">III. Nikiforos</span>

III. Nikiforos Botaneiates, 1078 ile 1081 arasında Bizans imparatoru. Tanınmış bir general olarak tahtı bir darbe ile eline geçirmiş ve üç yıllık bir saltanattan sonra, bir başka darbe ile imparatorluktan indirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Stavrakios</span>

Stavrakios, 16 Temmuz ile 2 Ekim 811 tarihleri arasında Bizans imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">I. Mihail</span>

I. Mihail Rangabe, 811–813 arasında Bizans imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">II. Mihail</span>

II. Mihail Amoriyalı 820 - 2 Ekim 829 yılları arasındaki Bizans imparatoru. Konuşmasında pürüzlü olduğu için bazen Kekeme anlamına gelen Traulos (Τραυλός) veya Psellos (Ψηλλος) veya Latince Psellus olarak da adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Krum</span>

Krum Han, 803 öncesi - 13 Nisan 814 tarihleri arasında hüküm süren Tuna Bulgar Devleti hanı.

<span class="mw-page-title-main">V. Leon</span>

V. Leon (775- 25 Aralık 820), 813 – 820 döneminde Bizans imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">VI. Mihail</span> Bizans imparatoru

VI. Mihail Bringas, diğer lakapları Stratiotikos ("Askerî") veya Gerontas ("Yaşlı"), 1056-1057 döneminde Bizans imparatoru olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">İrini (Bizans imparatoriçesi)</span>

İrini İrini Sarantapechaina veya Atinalı İrini, olarak da anılan ve tam yetkili imparatorluk gücü ile 797-802 döneminde hüküm süren Bizans İmparatorluğu İmparatoriçesidir.

<span class="mw-page-title-main">II. Nikiforos</span>

II. Nikiforos Fokas, 963-969 arasında Bizans imparatoru. Müslüman Araplara karşı elde ettiği askerî başarılar 10. yüzyılda Bizans İmparatorluğu'nun yeniden güçlenmesini sağlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">VIII. Konstantinos</span>

VIII. Konstantinos, 962-1025 yılları arasında kardeşi II. Basileios'la birlikte ortak imparator, 1025-1028 yılları arasında ise tek başına tahtta kalan Bizans imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">IV. Mihail</span>

IV. Mihail Paflagonyalı, , 11 Nisan 1034 ile 10 Aralık 1041 döneminde Bizans imparatoru olmuştur. Tahta çıkışı VIII. Konstantinos'un kızı olan Zoi ile birlikte hazırladığı bir komplo ile Zoi ile daha önce evlenip imparator olarak tahta geçen III. Romanos'u Saray'da öldürmeleri sonucunda olmuştur. Zoi ile evlenen IV. Mihail Paflangonyalı tahta çıkmış ve 1041'de ölene kadar karısı Zoi ile birlikte imparatorluk yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Pliska Muharebesi</span>

Pliska Muharebesi ya da diğer bir ismiyle Vărbitsa Geçidi Savaşı, Bizans İmparatorluğu'nun dört bir yanından toplanan ve I. Nikiforos tarafından yönetilen birliklerle Krum Han yönetimindeki Bulgar birlikler arasındaki savaşlar dizisi. Bizanslıların Bulgar başkenti Pliska'yı yağmalayıp yakması, Bulgarlar'a Balkan Dağları'ndaki, Bulgaristan'dan çıkış yapmayı sağlayan geçitleri tıkaması için zaman kazandırdı. Son savaş 26 Temmuz 811 yılında, Balkanlar'ın doğu bölgesindeki geçitlerinin bazılarında ki en muhtemeli Vărbitsa Geçidi'nde meydana geldi. Bulgarlar burada pusuya düşürme taktiğini kullandılar ve Bizans birliklerini etkili bir biçimde tuzağa düşürüp etkisiz hale getirmek için ani gece saldırıları düzenlediler. Böylece İmparator dahil, neredeyse tüm orduyu yok ettiler. Savaşın ardından Krum, Nikiforos'un kafatasını gümüşle kaplattı ve onu şarap bardağı olarak kullandı. Bu olay bir kafatasını bardak olarak kullanmanın en iyi belgelenmiş örneklerinden biridir.

Theofano Bizans İmparatoru Stavrakios'un imparatoriçe eşidir. Günah Çıkartıcı Theofanis'in Vakainamelerine (kroniklerine) göre, Theofano, İmparatoriçe İrini ile akrabadır, Her iki kadın da Atina'dandır fakat bu akrabalığın içeriği bilinmemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Versinikia Muharebesi</span> savaş

Versinikia Savaşı Birinci Bulgar İmparatorluğu ile Bizans İmparatorluğu arasında 813 yılında Hadrianapolis şehri civarında gerçekleşmiş savaş.

Aetios ya da Aetius Bizanslı hadım bürokrat ve Bizans İmparatoriçesi Atinalı İrini'nin en güvendiği danışmanlarından biridir. İrini mutlak hükümdar olunca, Aetios, hadım başbakan Stavrakios ile yoğun bir rekabete girmiştir. Stavrakios'un ölümünden sonra, devletin en önemli adamı olmuştur. Kardeşi Leon adına tahtı gasp edecek bir komplo kurmuştur fakat 802 yılında İrini tahttan indirilince gücünü kaybetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Konstantinopolis Kuşatması (813)</span>

Konstantinopolis Kuşatması, 813 yılında Birinci Bulgar İmparatorluğu'nun Bizans İmparatorluğu'nun başkenti Konstantinopolis'e karşı gerçekleştirdiği muhasara.

<span class="mw-page-title-main">Nikiforos Hanedanı</span>

Bizans imparatoriçesi İrini'nin tahttan indirilmesinden sonra, taht ismini kurucusu I. Nikiforos'tan alan kısa ömürlü Nikiforos Hanedanı'na geçmiştir. İmparatorluk, uzun zamandır olduğundan daha zayıf ve daha istikrarsız bir konumdaydı ve mali sorunlar ile boğuşuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Theofilaktos (I. Mihail'in oğlu)</span>

Theofilaktos veya Theophylaktos, Bizans imparatoru I. Mihail Rangabe'nin en büyük oğlu ve I. Nikiforos'un anne tarafından torunuydu. Theofilaktos, babasının hükümdarlığı sırasında babasının yanında ortak imparator olarak yer aldı. Babasının tahttan indirilmesinin ardından hadım edilip Eustratius adını alarak Plate Adası'nda bir manastıra sürgün edildi.

Nikiforos, Bizans imparatoru V. Konstantinos'un ikinci oğlu ve Bizans İmparatorluğu'nun Sezar'ıydı. Üvey kardeşi IV. Leon'a karşı, Nikiforos'un unvanına mal olan bir komploya girişmişti ve sonraki hükümdarlıklar olan yeğeni VI. Konstantinos 780-797) ve Konstantinos'un annesi Atinalı İrini'den sırasında çok sayıda gasp komplosunun odak noktası oldu. Bu nedenle gözleri kör edildi ve hayatının çoğunu bir manastıra sürgüne gönderdi; muhtemelen 812'den sonra Aphousia adasında öldü.