İçeriğe atla

Probatio pennae

Bir 10. yüzyıl probatio pennae: ilk bilinen Hollandaca dili örneği

Probatio pennae (Orta Çağ Latincesinde, probatio pennę olarak da yazılırdı; tam olarak anlamı "kalem testi") Orta Çağ'da yeni bir kalemin kırıldığı, hazırlandığı zaman kullanılan bir terimdi.

Bir kâtip (yazıcı) bunu yeni kesilmiş bir kalemle, kalemin güzel yazıp yazmadığını kontrol etmek için, kurutma kâğıdı (papyebuvar) üstüne birkaç cümle yazı yazarak yapardı. Bazen bu kurutma kâğıtları kitapların ciltlenmesinde kullanılırdı, böylece bunlardan bir kısmı bugüne ulaşmıştır. Çoğu zaman, döneme dair, başka türlü kaybolmuş olacak özel ve daha az ciddi yazınsal (metinsel) materyal sunarlar. Bunların en ünlü örneği, Hollandaca edebiyatın ilk parçasıdır ve bir 10. yüzyıl probatio pennae'den bugüne ulaşmıştır.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Şehir</span> büyük yerleşim yeri

Şehir veya kent, en büyük yerleşim birimidir. Şehirler genellikle barınma, emlak, sanitasyon, kamu hizmeti, temel kamu hizmetleri, arazi kullanımı, imalat, hizmet, toplu ulaşım, kavşak ve iletişim için kapsamlı altyapı ve sistemlere sahiptir. Şehirler eski ve modern mimariye sahiptir. Yoğunlukları insanlar, merkezî iş alanı, iş kümesi, devlet kurumları ve işletmeler arasındaki etkileşimi kolaylaştırır ve bazen mal ve hizmet dağıtımının verimliliğini artırır. Şehirler ayrıca önemli bir finans merkezi ve kültür merkezi de olabilirler.

<span class="mw-page-title-main">Heidelberg</span> Baden-Württembergde büyük şehir (Almanya)

Heidelberg, Güneybatı Almanya'da yer alan bir şehirdir. 1386'da kurulup Almanya'nın en eski üniversitesi olma vasfını taşıyan Heidelberg Üniversitesi bu şehirdedir. Şehri ikiye bölen Neckar Nehri ve sarayı ile birlikte tablo güzelliğinde olan kent aynı zamanda Almanya'nın en romantik kenti diye de anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Orta Çağ</span> 5. yüzyıl – 15. yüzyıl arasını kapsayan tarihî dönem

Orta Çağ, tarihçiler tarafından 5. yüzyılın sonlarından 15. yüzyılın sonlarına kadar sürdüğü söylenen tarihî dönemi ifade eden kavramdır. Orta Çağ dönemine verilen bir diğer isim olan "Klasik Sonrası Dönem" terimi, "Klasik Antik Çağ" döneminin adından türetilmiş olsa da, daha geniş bir coğrafi tanıma sahiptir. Orta Çağ, tarihçiler tarafından ihtilaflar olmasıyla birlikte, genel olarak MS 500–1500 aralığındaki dönemi kapsamaktadır ve Antik Çağ ile modern zamanlar arasında ayrı bir dönem olarak görülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Tuğla</span> yapı malzemesi

Tuğla, harç gibi karışımlar ile birbirine tutturularak duvar inşasında kullanılan, pişmiş veya kurutulmuş kil bazlı topraktan elde edilen ses ve ısı yalıtımı için ana yapı malzemelerindendir. Çoğunlukla dikdörtgenler prizması şeklinde yapılmaktadır. Ev ve iş yeri yapımında, birden fazla alanda kullanılır. Örnek: Duvar oluşturma, havalandırma, soba ve ocak bacaları.

<span class="mw-page-title-main">Kayseri Kalesi</span> türk kalesi

Kayseri Kalesi Kayseri'de bulunan Türkiye'nin turistik kalelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Kale</span> Orta Çağ boyunca Avrupa, Asya ve Orta Doğuda soylular tarafından inşa edilen müstahkem yapı

Kale ya da kermen, düşmanın gelişinin beklendiği yollar üzerine, stratejik öneme sahip olan şehirlere, geçit ve dar boğazlara savunma amaçlı olarak inşa edilen ordusal yapı. Bu tür tahkimatlar antik çağlardan beri kullanılmıştır. ve askerî işlevlerinin yanı sıra idari, siyasi ve ekonomik merkez olarak iş görmüştür. Kimi kaleler saray halkına konaklama imkanı sağlardı. Kalelerde kuleler ve surlar gibi farklı özelliklere sahip bölümler bulunurdu. 15. yüzyılda topların yaygınlaşmasıyla Orta Çağ kaleleri işlevlerini yitirdi ve yerini İtalyan tarzı kalelere bıraktı.

<span class="mw-page-title-main">Süvari</span> At sırtında savaşan birlikler

Süvari, tekil bir atlı asker veya bu atlı askerlerin oluşturduğu birlikleri kapsayan askerî sınıf. Geçmişte daha çok ani baskınlarda ve vurucu saldırılarda kullanılırdı. Sözcüğün kökeni Farsça سوار suvâr = at kelimesinden gelir.

<span class="mw-page-title-main">Volga</span> Rusyadaki bir nehir ve Avrupanın en uzun nehri

Volga ya da İdil Avrupa'nın en uzun ırmağıdır. Rusça Volga adı Ana Slavca Vlga'dan (nem) gelir. Baltık-Fin dilleri kökenli valkea (beyaz) ve "Valgõ" sözcüklerinden de adının geldiği iddia edilmektedir. Uzunluğu yaklaşık 3531 km olan Volga, Moskova ile Sankt-Peterburg arasındaki Valday Tepeleri'nden doğar. Deniz seviyesinden 28 metre aşağıda olan Hazar Denizi'ne dökülür. Valday tepelerinde bulunan birçok göl ve bataklıktan gelen kaynak kollarının birleşmesiyle meydana gelen Volga, Rjev'den itibaren ulaşıma elverişli bir hâlde akar. Moskova Kanalı'yla birleştiği yerden sonra genişliği 230 metreyi bulur. Bundan sonra nehirde düzenli bir ulaşım sağlanır. Volga'nın yatağı üzerinde beş adet baraj bulunur. Bu barajlardan Volgograd Baraj Gölü'ndeki santral, dünyanın belli başlı hidroelektrik tesislerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Rumkale</span>

Rumkale veya Urumgala Gaziantep'in Nizip ilçesi sınırları içinde bulunan ve günümüzde Nizip-Birecik Barajı gölünün oluşmasıyla doğmuş bir yarımadada yer alan tarihi kale. Kale Fırat Nehri ile Merzimen Çayı’nın birleştiği, yüksek kayalarla örtülü bir tepe üzerinde konumlanmıştır. Antik dönemden günümüze kadar Şitamrat, Kal-a Rhomayta, Hromklay, Ranculat, Kal-at el Rum, Kal-at el Müslimin ve Kale-i Zerrin gibi birçok isimle adlandırılan Rumkale’deki mimari kalıntılar Geç Roma ve Orta Çağ karakteri taşımaktadır. Kalede bugün görülebilen yapılar arasında Aziz Nerses Kilisesi, Barşavma Manastırı, çok sayıda yapı kalıntısı, su sarnıçları, kuyu ve hendek yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sokak</span> yerleşim bölgesinde kamuya açık alan

Sokak; yerleşim yerlerinde, üzerinde ulaşımın sağlandığı, genellikle cadde ve bulvarlardan daha küçük yol. Sokak, yayaların ve taşıtların ulaşımını ve civar binalara erişimini kolaylaştırmak için kullanılır. Mahalle aralarındaki bazı küçük sokaklar taşıt trafiğine uygun olmayabilir. Bununla birlikte yerleşim yerlerindeki sosyo-ekonomik değişikliklere bağlı alarak caddelerden daha geniş sokaklar veya sokak büyüklüğünde caddeler de görülebilir.

<span class="mw-page-title-main">Şaumyan</span>

Şaumyan, Dağlık Karabağ Cumhuriyetinin yarı de facto illerinden biridir. "Kafkasya'nın Lenini" lakabıyla hitap edilen Ermeni Bolşevik Stepan Şaumyan'ın ismi ile adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Söderköping</span>

Söderköping, İsveç'in güneydoğu kuşağında bulunan bir kenttir. Şehir, Baltık Denizi kıyısından birkaç kilometre geride, ormanlık bir alanda kuruludur.

<span class="mw-page-title-main">Lamezia Terme</span> İtalyanın Calabria bölgesinde, Catanzaro iline bağlı ilçe (komün)

Lamezia Terme, güney İtalya'da Calabria Bölgesi'nde, Catanzaro iline bağlı ve Catanzaro şehrinin merkezinin 35 km uzağında bulunan bir kent ve bir komün.

Domuztepe Höyüğü, Osmaniye il merkezinin 35 km. güneydoğusunda yer alan bir höyüktür. Günümüzde Aslantaş Barajı kıyısında yer alan höyüğü tarihöncesi yerleşim katları su altında kalmıştır.

Gözlükule Höyüğü, Mersin İl merkezinin 30 km. doğusunda Tarsus İlçesi'nin güneybatısında, günümüzde İlçe'nin bir parkı olarak kullanılan bir höyüktür. Tepe, 300 metre çapında olup 25 metre yüksekliktedir. Bir Klasik Çağ kenti olan Tarsu ya da Tarse, hem tepede hem de günümüz Tarsus İlçesi'nin altındadır. Günümüz Tarsus'unu oluşturan ilk yerleşimin, Toroslar'dan gelen bir akarsuyun kıyısında, MÖ 7. binyılda bir köy olarak kurulduğu belirtilmektedir.Höyük, Orta Anadolu'dan Akdeniz kıyılarına doğal bir geçiş olan Gülek Boğazı çıkışında, Antik Kilikya ovasında yer almaktadır. Diğer yandan Gülek Boğazı çıkışından Amik Ovası yoluyla Kuzey Suriye'ye ulaşımın da kavşağındadır.

<span class="mw-page-title-main">Haut Koenigsbourg Şatosu</span> Alsace, Fransada kale

Haut Koenigsbourg Şatosu, Fransa'nın Bas-Rhin ilinde bağlı Orschwiller komününde bulunan bir Orta Çağ şatosu. Sélestat'ın batısında, Vosges dağlarında yer alan yapı, Yukarı Ren Ovası'na hakim stratejik bir konumdadır.

<span class="mw-page-title-main">Eltz Kalesi</span>

Eltz Kalesi, Almanya'nın Koblenz ve Trier şehirleri arasından geçen Moselle Nehri üzerindeki tepelerde bulunan bir Orta Çağ kalesi. 12. yüzyılda burada yaşayan Eltz ailesinin günümüzdeki üyeleri kalenin sahibidir. Kale aynı zamanda Ren Nehri'nin Renanya-Palatina eyaletindeki bölümünün batı kıyısında bulunan ve bugüne kadar yıkılmamış üç kaleden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Şeytan Kalesi</span>

Şeytan Kalesi, tarihsel Palakatsio bölgesinde, günümüzde Ardahan iline bağlı Çıldır ilçesinin Yıldırımtepe köyünde, Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kaledir. Bazı kaynaklarda Çıldır Kalesi olarak da anılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Baç Köprüsü</span> Adını baç vergisinden alan Tarsustaki tarihi köprü.

Baç Köprüsü, Mersin ilinin Tarsus ilçesinde yer alan tarihi bir köprüdür. Bizans imparatoru I. Justinianus tarafından yaptırılmıştır. Orta Çağ'da köprüden geçenlerden baç adı altında vergi alınmakta oluşu sebebiyle, halk arasında "Baç Köprüsü" olarak bilinmektedir. Berdan Irmağı üzerindeki köprü, Tarsus kent merkezinin yaklaşık olarak 2.5 kilometre doğusunda yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Septfontaines Kalesi</span>

Septfontaines Kalesi merkezi Lüksemburg'da Yedi Kale Vadisi'ne ait kalelerden biridir. Septfontaines köyünün yukarısında bulunan Orta Çağ kalesi artık özel mülkiyete aittir.