İçeriğe atla

Priştineli Kadri

Hoxha Kadri Prishtina
Doğum1878
Priştine, Kosova Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm1925
İşkodra, Arnavutluk
MilliyetOsmanlı İmparatorluğu, Arnavut
MeslekAvukat, siyasetcı
Tanınma nedeniKosova Ulusal Savunma Komitesi
İmza

Hoxha Kadri olarak da adlandırılan Kadri Priştine (1878-1925), 1920'li yıların başında Arnavut siyasi figürü idi.[1]

Hayatı

Priştine Osmanlı İmparatorluğu'nun Kosova Vilayeti'ndeki Priştine'de doğdu . İlk çalışmalarını kendi şehrinde Türk dilinde yaptı, daha sonra Üsküp "Dar ul-Mualimin" okulunda okudu. Istanbul'da hukuk ve eğitim okudu, ilk önce "Darüttedris" Özel Pegagogik Okullarında, sonra da "Fatih" Medresesinde. 4 Şubat 1902'de Genç Türkler hareketine katılmaya başladı. 1904 yılında tartışmalı "Fitret ül-İslam" makalenin Syrja Bey Vlora tarafından yazıldığını Osmanlı makamlara bildirmek istemediği için tutuklandı. Yedikule Zindanlarında dört yıl geçirdi ve kangren yüzünden bacağını kaybetti. Serbest bırakıldıktan sonra avukat olarak Tokat'ta staj yaptı. 1908'deki Jön Türk Devrimi başladığında zulmü sona erdi ve çalışmalarını bitirmek için Samsun'a gönderildi. 1911'de hukuk profesörü oldu ve 1913'te İstanbul Bankası'nda çalışmak üzere tayin edildi. Daha sonra Türkiye'den kovuldu.[2]

I. Dünya Savaşı sırasında Arnavutluk'un kuzeybatısındaki İşkodra kasabasında görev yaptı. Orada milliyetçi bir programla "Komiteti i Fshehtë" (Gizli Komite) adında bir örgüt kurdu. Kosova Ulusal Savunma Komitesi'nin kurucularından biriydi. Vekili Hysni Curri idi ve Bedri Pejani Komite sekreteri olarak görev yaptı.[3]

Lushnjë Kongresi'nin ardından kurulan Arnavutluk hükûmetinin Adalet Bakanı olarak atandı. 1921'de Arnavutluk Parlamentosu'nun Başkan Vekilliği olarak röl aldı. Aralık 1921'de yine Priştineli Hasan Bey'in kısa ömürlü hükûmetinin Adalet Bakanı olarak atandı.

1921'de Priştine'nin yazıları Shkodër'de basınlan Udha e së Vërtetës (Gerçeğin Yolu) gazetesinde yayınlandı.

Kaynakça

  1. ^ Robert Elsie (2010), Historical Dictionary of Albania, Historical Dictionaries of Europe, 75 (2 bas.), Scarecrow Press, s. 371, ISBN 978-0810861886, 7 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 13 Nisan 2019 
  2. ^ Robert Elsie (2010). Historical Dictionary of Kosovo. Historical Dictionaries of Europe. 79 (2 bas.). Scarecrow Press. ss. 148-149. ISBN 978-0810872318. 
  3. ^ Ballafaqime politike në Shqipëri (1897-1942): kujtime dhe vlerësime historike, 2000, Ai, si hoxhë dhe si shqiptar me origjinë kosovare (Prishtinë), ka qënë i pazëvëndësueshëm për atë situatë. E ka përfaqësuar pranë të huajve me dinjitet Komitetin dhe i ka zbatuar me aftësi vendimet e tij. Memorandumet, protestat e panumurta, drejtuar Konferencës së Paqës dhe qeverive të huaja rreth të drejtave kombëtare e të Kosovës irredente, me anë të Kryqit të Kuq Amerikan, e pjesërisht me anë të kolonelit francez, të gjitha këto kanë dalë nga dora e Hoxhës dhe ishin të përkthyera në frëngjishte nga dora e Bedri Pejës. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ibrahim Biçakçiu</span> eski Arnavutluk başkanı

Ibrahim Aqif Biçakçiu, 29 Ağustos - 28 Kasım 1944 tarihleri arasında, Arnavutluk'un Nazi işgali sırasında Arnavutluk Başbakanlığı yapmış siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Feyzi Bey Alizoti</span> Ocak-Mart 1914 tarihlerinde Arnavutluk başbakanı siyasetçi (1874-1945)

Feyzi Bey Alizoti Osmanlı daha sonraları Arnavut siyasetçi. 22 Ocak ile 7 Mart 1914 tarihleri arasında kısa bir süre Arnavutluk başbakanlığı yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mukje Anlaşması</span>

Mukje Anlaşması, 2 Ağustos 1943 tarihinde adı Mukje olan bir Arnavut köyünde yapılan anlaşma. Müttefik Devletler, İtalyan kuvvetleri geri çekilirken komünistler'in duruma hakim olmasından rahatsızdı. Bu yüzden Arnavutluk'ta bulunan İngiliz ajanlar Ağustos 26 Temmuz 1943'te, Komünistler ile milliyetçi hareket olan Balli Kombëtar'ı bir araya getirdi. Amaç II. Dünya Savaşı sonrasında kurulacak Arnavut devleti'nin hangi temeler üzerine kurulacağını tartışmaktı.

<span class="mw-page-title-main">Recep Mitrovica</span>

Recep Mitrovica, Nazi Almanyası'na bağlı Arnavutluk hükûmetinin Başbakanıydı. Sadık bir milliyetçi olan Prizren İkinci Ligi'nin başına seçildi.

İbrahim Kodra, Arnavut ressam. Uluslararası alanda tanınmış bir ressam olan Kodra, en büyük Arnavut sanatçı olarak görülmektedir.

Bu liste; kronolojik sıralamaya göre düzenlenmiş olup, 1950'li yıllardan günümüze kadar olan Arnavut yapımı filmleri göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk Özgürlük Partisi</span>

Özgürlük Partisi Arnavutluk'ta faaliyet gösteren bir siyasi parti. Sosyal demokrasi çizgisinde olan parti eski Arnavutluk Başbakanı Ilir Meta'nın Arnavutluk Sosyalist Partisi'nden ayrılmasıyla 6 Eylül 2004 tarihinde kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Idriz Ajeti</span>

Idriz Ajeti, Arnavutluk dili ve tarihi konusunda uzmanlaşmış Arnavut asıllı Kosovalı dilbilimci, tarihçi ve eğitimcidir.

<span class="mw-page-title-main">Kosova'da COVID-19 pandemisi</span>

Bu makale COVID-19 pandemisi'nin (COVID-19) Kosova'daki etkisini belgelemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Bayram Curri</span> Arnavut siyasetçi

Bayram Curri Arnavutluk'un bağımsızlığı için mücadele eden, daha sonra 1913 Londra Antlaşması'nın ardından Kosova ile birleşmek için mücadele eden Arnavut kabile reisi, siyasetçi ve aktivisttir. Ölümünden sonra kendisine Arnavutluk Kahramanı unvanı verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Jusuf Gërvalla</span>

Jusuf Gërvalla Kosovalı Arnavut aktivist, yazar, müzisyen ve Kosova Ulusal Kurtuluş Hareketi adlı Marksist-Leninist grubun kurucusuydu. Kosova'nın İpek belediyesinde Burremëdhi (Dubovik) köyünde doğan Gërvalla, Üsküp ve Priştine'de gazeteci olarak çalışmadan önce Priştine ve Ljubljana'da üniversite eğitimi aldı. Yüksek sesli bir milliyetçi olarak, Yugoslav gizli servisinin radarına yakalandı ve 1980'de Almanya'ya sığınma talebinde bulundu ve daha sonra Kosova Halk hareketi ve Kosova Ulusal Kurtuluş hareketi olmak üzere iki gruba ayrılan Kosova Cumhuriyeti Halk Hareketi'ni kurdu. Yurtdışında da Arnavut hareketlerini ve siyasi partileri birleştirmek için çaba gösterdi. 17 Ocak 1982'de Gërvalla, kardeşi Bardhosh Gërvalla ve aktivist arkadaşı Kadri Zeka ile birlikte, iddiaya göre Yugoslav gizli servisi tarafından Stuttgart'ta öldürüldü. Cinayeti Arnavutlar arasında ve yurtdışında öfkeye neden oldu ve Arnavut milliyetçiliğinde yoğunluğun artmasına ve Kosova'nın Yugoslav kontrolüne yönelik düşmanlığa yol açtı.

<span class="mw-page-title-main">Robert Elsie</span>

Robert Elsie, Arnavut edebiyatı ve folkloru konusunda uzmanlaşmış Kanada doğumlu bir Alman bilim adamıydı.

<span class="mw-page-title-main">Libhovalı Müfid Bey</span> Arnavut siyasetçi, diplomat ve maliyeci (1876-1927)

Müfid bey Libohova Arnavut ekonomist, diplomat ve siyasetçi ve Arnavutluk Bağımsızlık Bildirgesi'nin yapıldığı Avlonya Meclisi'nde delegelerden biridir. Arnavutluk Geçici Hükûmeti döneminde Arnavutluk'un ilk İçişleri Bakanı olarak görev yaptı ve o zamandan itibaren 1913-1927 yılları arasında dokuz kez farklı hükûmet görevlerinde bulundu, Adalet Bakanı, İçişleri Bakanı, Maliye Bakanı ve Kültür Bakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Arnavut Halkının Haklarını Savunma Merkez Komitesi</span>

Arnavut Halkının Haklarını Savunma Merkez Komitesi, Hasan Tahsini, Fraşirili Abdül Bey, Veysel Bey Dino, Iljaz Pasha Dibra, Ömer Efendi Prizreni, Şemseddin Sâmi, Zija Prishtina, Ahmet Koronica, Mehmed Ali Viryoni, Seid Toptani, Mustafa Nuri Vlora, Vasa Paşa, Jani Vreto, Mihal Harito, Pandeli Sotiri, Koto Hoxhi ve Mane Tahiri gibi etkili bir Arnavut aydın, vatansever ve politikacı grubu tarafından 18 Aralık 1877'de İstanbul'da kurulmuştur. Komite başkanı Abdül Bey seçildi. Komite daha sonra daha pratik bir adla İstambul Komitesi olarak anılacaktır.

<span class="mw-page-title-main">Ukshin Hoti</span> Arnavut filozof ve aktivist (1943-1999)

Ukshin Hoti, Kosovalı Arnavut bir filozof ve aktivistti. Hoti, Priştine Üniversitesi'nde uluslararası hukuk ve felsefe profesörü ve Kosova siyasi partisi UNIKOMB'un kurucusuydu. 1982'den beri Yugoslav makamları tarafından birkaç kez tutuklandı. 1994 yılında Dubrava hapishanesinde beş yıl hapis cezasına çarptırıldı. Mayıs 1999'da cezası sona erdiğinde ve serbest bırakılacağı zaman, hapishane gardiyanları onun yerini değiştirdi. Nerede olduğu bilinmiyor ve birçok insan hakları aktivisti onu ölü olarak değerlendiriyor.

<span class="mw-page-title-main">Elbasanlı Akif Paşa</span> Arnavut siyasetçi

Akif Paşa Biçakçiu, çoğunlukla Elbasanlı Akif Paşa olarak bilinir, Elbasan Sancağı'nda bir Osmanlı Arnavut siyasi figürüydü ve Jön Türk Devrimi'nden sonra Arnavut ulusal davası için bir aktivist oldu.

<span class="mw-page-title-main">Fehmi Agani</span>

Fehmi Agani, 1990'larda Kosova Demokratik Birliği'nin (LDK) önde gelen düşünürü ve siyasi stratejisti olarak kabul edilen bir sosyolog ve politikacıydı. 1998-1999 Kosova Savaşı öncesinde uluslararası müzakerelerde LDK'yi temsil etti, ancak savaş sırasında siyasi tutumları nedeniyle Sırp askerleri tarafından öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Parashqevi Qiriazi</span>

Paraskevi D. Kyrias olarak da bilinen Parashqevi Qiriazi, hayatını Arnavut alfabesine ve yazılı Arnavut dilinin öğretimine adamış, Qiriazi ailesinin Arnavut öğretmeniydi. Arnavut alfabesinin biçimine karar veren Manastır Kongresi'ne katılmış tek kadındı ve bir kadın derneği olan Yll' i Mengjesit'in kurucusuydu. Parashqevi ayrıca 1919 Paris Barış Konferansı'na Arnavut-Amerikan topluluğunun bir üyesi olarak katıldı. 1891'de Korça'da açılan ilk Arnavut Kız Okulu'nun müdürü Sevasti Qiriazi'nin kız kardeşidir.

<span class="mw-page-title-main">İpekli Bedri Bey</span>

İpekli Bedri Bey, Arnavut siyasetçi. Osmanlı Meclis-i Mebûsan İpek sancağı milletvekili olup II. Dünya Savaşı sırasında İkinci Prizren Birliği'nin kurucularındandı.

Tahir Emra, Arnavut ressam.