İçeriğe atla

Portekiz Krallığı

Portekiz Krallığı
Reino de Portugal e dos Algarves
Portekiz ve Algarves Krallığı
1139-1910
Portekiz Krallığı bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Slogan
Vis Unita Maior Nunc et Semper
BaşkentCoimbra
(1139–1255)
Lizbon
(1255–1808)
Rio de Janeiro
(1808–21)
Lizbon
(1821–30)
Angra do Heroísmo
(1830–34)
Lizbon
(1834–1910)
Yaygın dil(ler)Portekizce
Monarşi 
• 1139-1185
I. Alfonso (ilk)
• 1908-1910
II. Manuel (son)
Tarihçe 
• Kuruluşu
1139
• Ourique Muharebesi
26 Temmuz 1139
• 1910 Devrimi
5 Ekim 1910
• Dağılışı
1910
Para birimiPortekiz parası
Öncüller
Ardıllar
Portekiz şehri
Couto Misto
Portekiz Cumhuriyeti (1910-1926)

Portekiz Krallığı, Portekiz'de farklı hanedanların kontrolünde egemen olmuş monarşi. Kurucusu, Burgonya şövalyelerinden I. Alfonso (I. Alfonso Henriques) kabul edilir. 1139 yılında kurulmuştur. 6 Ekim 1910'da cumhuriyetin ilanı ve son Portekiz Kralı II. Emanuel'in tahttan feragât etmesiyle 771 yıllık monarşi son buldu.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Portekiz</span> Güneybatı Avrupada bir ülke

Portekiz, resmî adıyla Portekiz Cumhuriyeti, Avrupa'nın güneybatısında İber Yarımadası üzerinde yer alan, Avrupa Kıtası'nın en batısındaki ülkedir. Portekiz kuzeyden ve doğudan İspanya ile, güneyden ve batıdansa Atlas Okyanusu ile çevrilidir. Atlas Okyanusu'nun kuzey yarım küredeki bölümünde bulunan Azorlar ve Madeira takımadaları özerk yönetimleriyle birlikte Portekiz'in birer parçasıdır.

Monarşi ya da tek erklik, bir hükümdarın devlet başkanı olduğu bir yönetim biçimidir. Saltanatın bir başka adıdır. Genellikle seçim dışı yöntemler kullanılır. Bu hükümdar, Türkçede kral, imparator, şah, padişah, prens, emir, kağan, hakan, han gibi çeşitli adlar alabilir. Monarşiyi diğer yönetim biçimlerinden ayıran en önemli özellik, devlet başkanının bu yetkiyi yaşamı boyunca elinde bulundurmasıdır. Hükümdar öldükten sonra onun soyundan biri gelir. Yani yetki genellikle babadan oğula geçer. Demokrasilerde ise devlet başkanı seçimle işbaşına gelir. “Monarşi” sözcüğü Türkçeye Fransızcadan (Monarchie) geçmiştir. Cezalandırma ve bağışlama yetkileri sadece hükümdarın elindedir. Otoritenin bir kralın veya bir imparatorun elinde olduğu yönetim türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Meşrutiyet</span> hükümdarın yetkilerinin anayasayla sınırlandırıldığı yönetim biçimi

Meşrutiyet, meşruti monarşi, anayasal monarşi, anayasal tekerki ya da parlamenter monarşi, hükümdarın yetkilerinin anayasa ve halk oyuyla seçilen meclis tarafından kısıtlandığı yönetim biçimi. Arapça şart kökünden türemiş olan meşrutiyet 19. asırdan itibaren Osmanlı Devleti'nde meclisli saltanat-hilafet anlamında kullanılmıştır. Daha genel ifadesiyle; meşrutiyet, bir hükümdarın başkanlığı altında parlamento yönetimine dayanan yönetim biçimidir.

<span class="mw-page-title-main">I. Juan Carlos</span> İspanya kralı (1975–2014)

I. Juan Carlos, Kasım 1975'ten Haziran 2014'teki feragâtına kadar İspanya kralı olarak hüküm sürmüş olan İspanya kraliyet ailesinin bir üyesi.

<span class="mw-page-title-main">XIII. Alfonso</span>

XIII. Alfonso, 1886-1931 yılları arasında İspanya kralı.

<span class="mw-page-title-main">VI. João</span>

Portekiz Kralı VI. João, Portekiz Krallığı, Brezilya ve Algarve kralıdır. 1825 yılında Brezilya bağımsızlığını ilan edene kadar Brezilya Kralı unvanı taşımıştır.

<span class="mw-page-title-main">XII. Alfonso</span>

XII. Alfonso, 1874-1885 arasında İspanya kralı. Kısa süren hükümdarlığı İspanya'da anayasal monarşi umutlarının yeşermesine yol açmıştır.

<span class="mw-page-title-main">II. Isabel</span>

II. Isabel, 1833-1868 arasında İspanya kraliçesi. Başarısız yönetimi yüzünden monarşinin gücünü ve saygınlığını yitirmesine yol açmış, 1868'de "Muhteşem Devrim " adı verilen bir ayaklanmayla yönetimden uzaklaştırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz tarihi</span>

Portekiz tarihi, bugünkü Portekiz Cumhuriyeti topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Başbakan</span> hükûmetin başı, kabinenin başkanı

Başbakan, bir ülkedeki yürütme organı kurulun (hükûmetin) başkanına verilen ad. Her ülkede başbakan olmaz. Başbakanlar görevlerine seçimle gelir. Belçika, Danimarka, Japonya, Hollanda, Norveç, Malezya, İspanya, İsveç, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık gibi anayasal monarşi ile yönetilen ülkelerde olabileceği gibi Finlandiya, Fransa, Almanya, Hindistan, İtalya, İrlanda, Portekiz, Karadağ, Hırvatistan, Bulgaristan, Romanya, Sırbistan gibi cumhuriyetlerde de olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz başbakanları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Portekiz başbakanları listesi, Portekiz'in anayasal monarşiye geçtiği 1834'ten beri görev yapmış başbakanların listesi.

<span class="mw-page-title-main">Etiyopya İmparatorluğu</span>

Etiyopya İmparatorluğu, 1137–1936 ve 1941–1974 yılları arasında hüküm sürmüş imparatorluk. Devletin kurucusu Mara Takla Haymanot, son imparatoru I. Haile Selassie idi. 12 Eylül 1974'te monarşinin kaldırılmasıyla son buldu.

Üç Krallık Savaşları 1639 - 1651 yılları arasında İngiltere, İrlanda ve İskoçya'yı da içine alacak şekilde gerçekleşen çok sayıda olayı kapsar. Bu olaylardan en önemlisi İngiliz İç Savaşıdır ve savaşın sonunda 1649 yılında Parlamento tarafından alınan kararla kral I. Charles idam edilmiştir. Üç Krallık Savaşları dönemi 1660 yılında II. Charles'ın tahta çıkmasıyla başlayan Restorasyon dönemine kadar uzatılır. Savaşlar toplumsal hayatta dini ve sosyal meselelere dair biriken sorunların patlaması olarak da değerlendirilebilir. Din alanında halk, monarşisinin müdahalesi olmaksızın özgürce ibadet etme arzusunu dile getirmiştir. Sosyal alanda da monarşinin yetkilerinin parlamento tarafından düzenlenmesi arzusu bulunuyordu. İngiltere, İrlanda ve İskoçya topraklarında yaşanan bu toplumsal olayların bir de ulusal boyutu olmuştur. İrlanda ve İskoçya birleşik krallık altında İngiliz hakimiyetine de başkaldırmıştır. Oliver Cromwell komutasındaki Parlamento yanlılarının monarşi, İrlanda ve İskoçya'ya galip gelmesi günümüzdeki meşruti monarşiyle yönetilen Londra merkezli Büyük Britanya'nın da temellerini atmıştır. Aynı dönemde meydana gelen ve İspanyol İmparatorluğuna karşı yaşanan Portekiz ve Hollanda bağımsızlık savaşları da bu dönemde yaşanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Birinci İspanya Cumhuriyeti</span>

Birinci İspanya Cumhuriyeti, kısa ömürlü cumhuriyet olmuştur. Cumhuriyet, İsabella'nın iktidardan düşmesinden ardından devam eden kaos ortamı I. Amadeo'nun kral olmasının ardından da devam etmesi üzerine ilan edildi. Martínez-Campos y Antón cumhuriyete darbe yaparak eski sistemi tekrar tesis ederek restorasyon hükûmeti kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Restorasyon (İspanya)</span> 1874 yılında darbe ile lağvedilen Birinci İspanya Cumhuriyetinin yerine kurulan yapı

Restorasyon ya da Bourbon Restorasyonu, Martínez-Campos'un 29 Aralık 1874 yılında yaptığı darbe ile lağvettiği Birinci İspanya Cumhuriyeti'nin yerine kurulan yapı. Kurulan bu yapı XIII. Alfonso döneminde 14 Nisan 1931 yılında İkinci İspanya Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla yıkıldı.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz, Brezilya ve Algarve Birleşik Krallığı</span> 1815te kurulup Brezilyanın bağımsızlığı sonucunda yıkılan devlet

Portekiz, Brezilya ve Algarve Birleşik Krallığı, 1815 yılında Brezilya'nın statüsünün koloniden krallığa çıkarılmasıyla oluşmuş devlet. Normalde Algarve Krallığı 1249'dan beri içişlerinde ayrı, dışişlerinde Portekiz'e bağlı bir devlet olarak yaşamaktaydı. 1815 yılında Brezilya da bu statüye yükseltildi. Böylece Brezilya İçişlerinde bağımsızlaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bragança Hanedanı</span>

Bragança Hanedanı, Portekiz Kralı I. João'nun gayrimeşru çocuğu Bragança Dükü Afonso tarafından kurulan ve Aviz Hanedanının alt kolu niteliğindeki hanedan.

<span class="mw-page-title-main">II. Afonso</span> Portekiz kralı (1185-1223; hd. 1211-1223)

II. Afonso,, Şişman veya Cüzzam lakapları ile de bilinir. Portekiz'in üçüncü kralıdır. Kral I. Sancho ile Aragonlu Dulce'nin çocuğudur. 27 Mart 1211'de babasının ölümü üzerine tahta çıkmıştır.