İçeriğe atla

Plumbago auriculata

Plumbago auriculata
Plumbago auriculata
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Plantae
Şube:Tracheophyta
Sınıf:Magnoliopsida
Takım:Caryophyllales
Familya:Plumbaginaceae
Cins:Plumbago
Tür: P. auriculata
İkili adlandırma
Plumbago auriculata

Plumbago auriculata ya da mavi yasemin, Plumbaginaceae familyasına ait bir bitki türüdür. Güney Afrika'ya özgü olan bu bitki, dünyanın çeşitli bölgelerinde süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Mavi yasemin, parlak mavi çiçekleri ve kolay bakımı ile bahçecilikte popüler bir tercihtir.

Mavi yasemin, genellikle 1-3 metre boyunda ve 1-2 metre genişliğinde büyüyebilen, odunsu bir çalıdır. Yaprakları, oval şekilli ve parlak yeşil renktedir. Bitkinin en dikkat çekici özelliği, 2–3 cm çapında olan ve yoğun çiçek salkımları halinde bulunan mavi çiçekleridir. Çiçekler, ilkbahardan sonbahara kadar açar ve bahçelere uzun süre renk katar.[1]

Yayılma ve habitat

Mavi yasemin, doğal olarak Güney Afrika'nın Cape Bölgesi'nde bulunur. Bu bitki, sıcak ve ılıman iklimlerde iyi yetişir ve tam güneş ışığını tercih eder. Soğuğa dayanıklı olmayan mavi yasemin, dona karşı hassastır ve genellikle don olaylarının yaşanmadığı bölgelerde açık havada yetiştirilir. Daha soğuk iklimlerde ise sera veya kapalı alanlarda yetiştirilmesi önerilir.

Bakım ve yetiştirme

Mavi yasemin, iyi drene olan, hafif asidik veya nötr pH değerine sahip toprakları tercih eder. Toprağın organik madde açısından zengin olması bitkinin sağlıklı büyümesini sağlar. Bu bitki, düzenli sulama gerektirir ancak suyun toprakta birikmemesine dikkat edilmelidir. Toprağın üst tabakası kuruduğunda sulama yapılması önerilir.

İlkbahar ve yaz aylarında, bitkinin büyüme döneminde düzenli olarak gübreleme yapılması, mavi yaseminin sağlıklı çiçek açmasını destekler. Dengeli, yavaş salınan bir gübre tercih edilmelidir. Bitki, ilkbaharda yeni büyüme başlamadan önce budanabilir. Budama, bitkinin daha yoğun ve kompakt bir formda büyümesine yardımcı olur. Ayrıca, solmuş çiçeklerin ve ölü dalların düzenli olarak temizlenmesi bitkinin sağlığını korur.[2]

Kullanım alanları

Mavi yasemin, estetik görünümü nedeniyle peyzaj tasarımında yaygın olarak kullanılır. Çit bitkisi, tırmanıcı veya sınır bitkisi olarak değerlendirilebilir. Çit veya duvarlara tırmanarak dekoratif bir görünüm sağlar ve aynı zamanda çeşitli bahçe aranjmanlarına renk katmak için de kullanılabilir.

Yaygın kültivarlar

Plumbago auriculata 'Royal Cape' yoğun mavi renkte çiçeklere sahip bir kültivardır.

Plumbago auriculata 'Alba' beyaz çiçek açan bir varyanttır.

Hastalıklar ve zararlılar

Mavi yasemin genellikle dayanıklı bir bitki olsa da bazı hastalıklar ve zararlılarla karşılaşabilir. Yaprak bitleri, beyaz sinekler ve örümcek akarları gibi zararlılar, bitkiye zarar verebilir. Bu tür zararlılarla mücadelede insektisitler veya doğal yöntemler kullanılabilir. Ayrıca, mantar hastalıklarına karşı iyi hava sirkülasyonu sağlanmalı ve bitki aşırı sulanmamalıdır.[3]

Ekolojik rol

Mavi yasemin, hem estetik değeri hem de ekolojik rolü nedeniyle önemlidir. Çiçekleri, arılar ve kelebekler gibi polinatörler için önemli bir nektar kaynağıdır. Bu da bitkinin, bahçelerde biyolojik çeşitliliği artırmasına katkı sağladığı anlamına gelir.

Galeri

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ "Plumbago europaea (Kurşun otu)". Hüseyin Doğan. 2 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2024. 
  2. ^ "Plumbago europaea - kurşun otu - mavi çiçekli yasemin". Furkan Çayır. 2 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2024. 
  3. ^ R G Gomathy, Praveena (5 Haziran 2023). "Phytochemical Screening and TLC Studies on Ethanolic Extract of Catharanthus Roseus Leaves". International Journal of Science and Research (IJSR). 12 (6): 1411-1416. doi:10.21275/sr23612204536. ISSN 2319-7064. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Dere otu</span> bitki

Dere otu, maydanozgiller (Apiaceae) familyasından anavatanı Asya olan tek yıllık bir bitki türüdür. Bitkinin botanikteki adı ise Anethum Graveolens'tir ve bu cinsteki tek türdür. Anavatanı Avrupa'nın güneyi ve Asya'nın batısıdır. Türkiye'de de yabani olarak bulunduğu gibi, kültür bitkisi olarak bahçelerde de yetiştirilir. Dereotu, yaprakları ve tohumlarının yemeklere tat vermek için ot veya baharat olarak kullanıldığı Avrasya'da yaygın olarak yetiştirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Çilek</span> Meyve

Çilek (Fragaria), gülgiller (Rosaceae) familyası içinde yer alan bir bitki cinsi ve bu cins içinde yer alan türlerin meyvelerinin ortak adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ayçiçeği</span> bitki türü

Ayçiçeği, Günebakan, Gündoğdu veya Günçiçeği, papatyagiller (Asteraceae) familyasından çekirdekleri ve yağı için yetiştirilen sarı çiçekli bir tarım bitkisidir.

<span class="mw-page-title-main">Yonca</span> bitki türü

Yonca, baklagiller (Fabaceae) familyasından uzun yıllar yaşayan, gerek yeşil ot gerekse kuru ot olarak değerlendirilebilen çok yıllık bir serin mevsim yem bitkisi türü.

<span class="mw-page-title-main">Açelya</span>

Açelya, Ericaceae (fundagiller) familyasının ormangülü (Rhododendron) cinsinden bazı bitki türlerine verilen ad.

<span class="mw-page-title-main">Bezelye</span> baklagiller familyasından bir bitki türü

Bezelye, baklagillerden (Fabaceae) taze, yeşil kabuğu ile taneleri ya da yalnız taneleri yenilen bir bitki türü. Ayrı taç yapraklı iki çenekli baklagiller familyasından tırmanıcı bir bitkidir. Bezelye adlı lezzetli ve çok besleyici sebzeyi ilkbaharda ve yazın verir. Gövdesi çok uzundur, bitkinin ağırlığını çekemeyecek inceliktedir. Beyaz çiçek açar. Yuvarlak tanelidir. Meyvesi bakla veya fasulyeye benzer, tohumları bir kılıf içerisinde dizilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Marul</span> Bitki

Marul, papatyagiller (Asteraceae) ailesinden geniş yeşil yapraklı, yıllık veya altı aylık bir ılıman iklim sebzesidir. Genelde yaprakları salata olarak çiğ tüketildiği gibi Çin gibi bazı ülkelerde kökü ve yaprakları pişirilerek de yenir.

<span class="mw-page-title-main">Sümbül</span> Soğanlı bir bitki türü

Sümbül, Hyacinthus cinsine ait soğanlı bitkilerden olup daha önce zambakgiller (Liliaceae) familyasının üyesi olarak kabul edilmekte iken şimdi yeni bir familya olan Hyacinthaceae altında incelenmektedir. Sümbüllerin anayurdunu doğuda İran ve Türkmenistan'a kadar dağılım gösteren doğu Akdeniz bölgesi oluşturmaktadır. Hyacinthus, Yunan mitolojisinde Sparta Kralı'nın genç oğlu olup yeniden doğuşu simgelemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Limonium limbatum</span>

Devekulağı, çok yıllık, otsu bir bitki türü. Çiçekli dalları koyun ve keçiler tarafından yenir. Haziran - Eylül ayları arası çiçek açar. Gövde uzunluğu 20 - 50 santimetre kadardır. Deniz seviyesinden 900 - 1200 metre yükseklikte tuzlu yerlerde yaşar. Genellikle Orta Anadolu'da yayılış gösterir. Deve kulağı, özellikle Akdeniz bölgesine özgü olan çok yıllık bir bitki türüdür. İngilizcede "Sea Lavender" olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Ortanca</span>

Anayurdu Japonya olan ortanca, 70-75 cinsiyle Asya ve Amerika'nın yerel bitkisi olup, gösterişli çiçekleri nedeniyle Dünyanın birçok yerinde yaygın olarak yetiştirilen, 1-3 metre arası boylanabilen, kışın yapraklarını döken, çalı gövdeli bir süs bitkisidir. En büyük tür çeşitliliği doğu Asya'da özellikle Kore, Çin ve Japonya'dadır.

<span class="mw-page-title-main">Ilgın (bitki)</span>

Ilgın, ılgıngiller (Tamaricaceae) familyasından Tamarix cinsini oluşturan, tuzlu topraklarda görülen bitki türlerinin ortak adı.

<span class="mw-page-title-main">Biberiye</span>

Genellikle biberiye olarak bilinen Salvia rosmarinus; kokulu; yaprak dökmeyen; iğne yapraklı; beyaz, pembe, mor veya mavi çiçekli; Akdeniz bölgesine özgü bir çalıdır. 2017 yılına kadar Rosmarinus officinalis adıyla biliniyordu. Günümüzde bu ad sinonim olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kültürel mücadele (tarım)</span>

Kültürel mücadele, tarım sürecinde zararlı canlıların meydana gelmesini önleyecek üretim sistemlerinin kullanıldığı tarımsal mücadele yöntemleridir. Tarla yeri ve tohum seçimi, ekim-dikim zamanı ve şekli, besleme, bakım, hasat ve saklama şartlarının en az zararlı ve hastalık oluşacak şekilde ayarlanmasıdır. İnsan sağlığında koruyucu hekimlik yöntemine benzemektedir.

<i>Begonvil</i>

Begonvil, mor, beyaz, pembe ve kırmızı renkte çiçekleri olan, tırmanıcı özellikte ve ağaçsı bir bitkidir. Güneşi sever. Hastalık ve böcek barındırmaması önemli bir özelliğidir.

<span class="mw-page-title-main">Japon gülü</span> Bitki

Japon gülü ya da diğer adıyla Çin gülü, ebegümecigiller (Malvaceae) familyasından Doğu Asya kökenli saksı ve bahçe süs bitkisi türü.

<span class="mw-page-title-main">Surinam kirazı</span> Bitki türü

Surinam kirazı, mersingiller (Myrtaceae) familyasından bitki türüdür.

<i>Fritillaria imperialis</i>

Fritillaria imperialis veya Ters lale, genellikle soğuk iklimlerde bulunan bir bitki türü.

<span class="mw-page-title-main">Lobularia maritima</span>

Kraliyet halısı, Lobularia maritima veya alisyum bordür bitkisi olarak da kullanılabilen mor beyaz çiçekli bir bitkidir.

<span class="mw-page-title-main">Çit sarmaşığı</span>

Çit sarmaşığı, bilimsel adıyla Calystegia sepium Kahkahaçiçeğigiller familyasından bir türdür ve kısmen kozmopolit bir dağılıma sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Nemesia strumosa</span>

Nemesia strumosa, papatyagiller (Asteraceae) familyasından çok yıllık bir bitkidir. Doğal olarak Güney Afrika'ya özgüdür ancak yaygın olarak dünya genelinde süs bitkisi olarak yetiştirilir.