İçeriğe atla

Plaza de Mayo

Plaza de Mayo

Plaza de Mayo (İspanyolca telaffuz: [ˈplasa ðe ˈmaʝo]; TürkçeMayıs Meydanı), Arjantin‘in başkenti Buenos Aires'in ünlü meydanı.[1]

Ülkenin bağımsızlığının ilan edildiği (25 Mayıs 1810) ve Arjantin cuntasının (1976) 8 yıllık iktidarının başlangıç meydanıdır.[2]

Plaza de Mayo Anneleri

Plaza de Mayo, askeri cuntanın yok ettiği 30.000 kayıp evladını arayan annelere de ev sahipliği yapmış ve yapmaktadır.

Plaza de Mayo Anneleri (İspanyolca: Asociación Madres de Plaza de Mayo), 1976-1983 yılları arasında askeri diktatörlük döneminde, çocukları “ortadan kaybolan” Arjantinli annelerin birliğidir. Anneler, çocuklarına ne olduğunu öğrenmeye çalışırken bir araya geldiler ve ilk yürüyüşlerine 1977'de Buenos Aires'teki Plaza de Mayo'da, Casa Rosada başkanlık sarayının önünde başladılar. Kaybolan çocukların bezlerini sembolize etmek için beyaz başörtüsü takan anneler, askeri rejimin işlediği zulümleri protesto etmek için dayanışma içinde yürüdüler. Hükûmeti, iktidarda bulundukları zamanda işledikleri insan hakları ihlallerinden sorumlu tuttular.

Plaza de Mayo Anneleri, bu insan hakları ihlallerine karşı örgütlenen ilk büyük gruptu ve beklenmedik bir gücü meydana getirdiler. Çocukları hakkında bilgi edinmek isterken gösterdikleri bu çabalar, yerel ve küresel ölçekler konusunda farkındalık yaratarak insan hakları ihlallerini de ortaya çıkarttı. Sürekli örgütlenmeleri, sembollerin ve sloganların kullanımı ile gerçekleştirdikleri sessiz haftalık protestolar, onların devam eden ilerlemelerinde başarılı olmalarını sağladı. Bugün, anneler, Latin Amerika'da ve başka yerlerde gerçekleştirilen insan hakları, siyasi ve sivil haklar mücadelesine de katılmaktadırlar.

Kaynakça

  1. ^ Menutti, Adela; Menutti, María Mercedes (1980). Geografía Argentina y Universal (İspanyolca). Buenos Aires: Edil. 
  2. ^ Galasso, Norberto (2019). Historia de la Argentina, vol. I&II (İspanyolca). Buenos Aires: Colihue. ISBN 978-950-563-478-1. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Buenos Aires</span> Arjantinin başkenti ve en büyük şehri

Buenos Aires, resmî olarak Buenos Aires Özerk Şehri, Arjantin'in başkenti ve en büyük şehridir. Güney yarımkürenin Paris'i olarak da bilinen şehir, Güney Amerika kıtasının güneydoğu kıyısında, Río de la Plata'nın halicinin batı kıyısında yer almaktadır. "Buenos Aires", Türkçeye "güzel rüzgarlar" veya "güzel hava" olarak çevrilebilirse de, şehrin adı 16. yüzyıldaki kurucularının verdiği orijinal ad olan "Real de Nuestra Señora Santa Maria del Buen Ayre"ye dayanmaktadır. Bu adı Sardunya'daki Bonaria Madonna'dan almıştır. Aynı zamanda birkaç Buenos Aires eyaleti semtini de içeren Büyük Buenos Aires yerleşim bölgesi, yaklaşık 15,6 milyonluk nüfusuyla Amerika'nın en kalabalık beşinci metropol bölgesini oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Arjantin</span> Güney Amerikada yer alan bir ülke

Arjantin, resmî adıyla Arjantin Cumhuriyeti, topraklarının büyük bölümü Güney Amerika kıtasının güneyini kaplayan Güney Konisi’nde yer alan ülke. Arjantin 2.791.810 kilometrekare (1.077.924 sq mi)'lik toplam yüzölçümü ile Güney Amerika'da ikinci, dünyada ise en büyük sekizinci ülkedir. Kuzeyde Bolivya ve Paraguay, kuzeydoğuda Brezilya, batıda Şili, doğuda ise Uruguay komşusudur. Güneyini Drake Boğazı, batısını And Dağları ve doğusunu Atlas Okyanusu çevreler.

<span class="mw-page-title-main">Agustín Pedro Justo</span> Arjantinli asker (1876-1943)

Agustín Pedro Justo Arjantinli asker ve siyasetçi. 1932-1938 yılları arasında Arjantin Devlet Başkanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Jorge Rafael Videla</span> Arjantinli siyasetçi (1925-2013)

Jorge Rafael Videla Redondo, Arjantinli asker ve siyasetçi. 1976-1981 yılları arasında fiilen Arjantin Devlet Başkanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Corrientes (eyalet)</span>

Corrientes, Arjantin'in kuzeydoğusunda, Mezopotamya bölgesinde bulunan eyalettir. Başkenti Corrientes olan eyalet, Paraná Nehri'nin kıyısındaki akarsu limanlarıyla bir ticaret merkezidir. Eyalet, kuzeyinde Paraguay ve Misiones, doğusunda Brezilya; güneyinde Uruguay ve Entre Rios, batısında ise Santa Fe ve Chaco ile sınırlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ernesto Sabato</span> Arjantinli fizikçi (1911-2011)

Ernesto Sabato, Arjantinli romancı, gazeteci ve deneme yazarı. İspanyolca yazının en saygın ödüllerini kazandı ve Latin Amerika'daki askeri yönetimlere yaptığı eleştirileriyle tanındı. Başkan Raúl Alfonsín'in ricası ile 1976 - 1983 arasındaki Arjantin askeri yönetimi sırasında öldürülen on binlerce kişinin araştırıldığı Kirli Savaş komisyonunun (CONADEP) başkanlığını yaptı. Komisyonun bulguları 1984 yılında Bir Daha Asla başlığı ile Sabato tarafından yayımlandı.Tünel (1948), Kahramanlar ve Mezarlar (1961) ve Karanlıkların Efendisi (1974) romanları ile tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Leopoldo Galtieri</span> Arjantinli asker (1926-2003)

Leopoldo Fortunato Galtieri Castelli, Arjantinli general ve devlet adamı. 1981-82 yıllarında devlet başkanlığı yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Carlos Menem</span> Arjantinli siyasetçi (1930-2021)

Carlos Saúl Menem Akil, lakabı El Turco, Arjantinli siyasetçi. 1989-1999 arasında Arjantin devlet başkanı. Hakkında küresel şirketlerden rüşvet aldığına dair onlarca iddia bulunan; iktidardayken Arjantin'e ait tüm kamu kuruluşlarını özelleştiren devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Condor Planı</span> 1970li yıllarda Latin Amerikadaki sağ diktatörlüklerin CIA desteğiyle uygulamaya koyduğu operasyon

Condor Planı veya Condor Operasyonu, 1970'li yıllarda Latin Amerika'daki sağ diktatörlüklerin CIA desteğiyle uygulamaya koyduğu operasyon. Bill Clinton döneminde (2000) açıklanan belgeler sonucunda CIA desteği daha açık biçimde ortaya konmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Adolfo Pérez Esquivel</span> Arjantinli aktivist

Adolfo Pérez Esquivel İspanyol kökenli, Arjantinli insan hakları savunucusu, toplum organizatörü, pasifist, ressam ve heykeltıraş. Esquivel 1980 yılında Nobel Barış Ödülünü almaya hak kazanmıştır.

<i>La bandera Argentina</i>

La bandera Argentina, (Türkçe: Arjantin Bayrağı) 1897 yılında çekilen Arjantin'in ilk filmi olduğu düşünülen kısa ve sessiz film. Fransız kökenli Arjantinli sinema öncülerinden Eugène Py (1859-1924) tarafından çekilmiştir. Aslında bu filmden önce Federico Figner adlı Brezilya'da yerleşik Alman sinemacı Buenos Aires'te Vistas de Palermo, Avenida de Mayo ve Plaza de Mayo adlarıyla bilinen üç film çekmiştir. Bu filmlerin 24 Kasım 1896 yılında gösterilmesi Arjantin'in ilk filmleri olduğuna büyük kanıtsa da 3 dakika Arjantin bayrağının görülmesi ve milliyetçi teması nedeniyle Arjantin sinemasının ilk filmi olarak La bandera Argentina tartışmalara rağmen kabul edilmektedir. Diğer taraftan 18 Temmuz 1896 tarihinde bir Lumière yapımı filmin ülkede ilk gösterilen film olduğu bilinmektedir. Hem Finger'ın hem de Py'nin filmleri kayıptır.

<span class="mw-page-title-main">Misiones (eyalet)</span>

Misiones, Arjantin'in kuzeydoğu kesimindeki eyalettir. Batısında Paraná Nehri ve Paraguay, kuzeyinde Iguaçu Nehri ve kolları ile Brezilya, doğu ve güneydoğusunda Uruguay Nehri ve kolları ile Brezilya, güneybatısında ise Corrientes eyaleti ile sınırlı olan eyaletin yüzölçümü 29.801 km²'dir.

<span class="mw-page-title-main">Buenos Aires Metrosu</span>

Buenos Aires metrosu Arjantin'in Buenos Aires bölgesinde bulunan Latin Amerika'nın ilk metro istasyonu. İlk hattı(Plaza de Mayo-Plaza Miserere) 1913 yılında açılmıştır. Günümüzde 6 hat ve 86 istasyon ile hizmet vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Arjantin sineması</span>

Arjantin sineması, Arjantin'deki film endüstrisine dayanmaktadır. Arjantin sineması, Arjantin ulusunda veya Arjantinli film yapımcıları tarafından yurt dışında yapılan film ve yaratıcı film sanatını da içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Raúl Alfonsín</span> Arjantinli avukat (1927-2009)

Raúl Ricardo Alfonsín, Arjantinli avukat ve siyasetçi. 10 Aralık 1983'ten 8 Temmuz 1989'a kadar Arjantin devlet başkanlığı yapmıştır.

Jorge Isaac Anaya Arjantinli asker ve devlet adamı. 1976-1983 döneminde ülkede iktidar olan cunta rejiminde 1981-1982 yılları arasında Leopoldo Galtieri ve Basilio Lami Dozo ile birlikte görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal Yeniden Yapılanma Süreci</span>

Ulusal Yeniden Yapılanma Süreci 1976-1983 dönemi arasında Arjantin devletini yöneten askerî diktatörlük dönemini anlatır. Rejimin temeli 24 Mart 1976 tarihinde Devlet Başkanı Isabel Martínez de Perón'a karşı düzenlenen başarılı darbeyle atılır. İktidarı alan cunta, Kirli Savaş adı verilen ve sivil halka karşı çok çeşitli suçların işlendiği bir süreç başlatmıştır. Rejim 1982 yılında İngiltere'ye karşı başlattığı Falkland Savaşı'nda yenilince toplumsal muhalefet yükselişe geçmiş ve cuntacılar 1983 yılında iktidarı bırakmak durumunda kalmıştır. Takip eden demokrasi döneminde hayatta kalmış olan önde gelen darbecilerin çoğu mahkeme önüne çıkmış ve hapis cezaları almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mercedes Colás de Meroño</span>

Mercedes Colás de Meroño ya da Porota, Arjantinli insan hakları aktivistidir.

<span class="mw-page-title-main">Mario Benjamin Menéndez</span> Arjantinli devlet adamı (1930-2015)

Mario Benjamin Menéndez Arjantinli komutan. Falkland Savaşı sırasında işgalci Arjantin birliklerinin komutanı ve askeri vali konumundaydı. Mağlubiyetin ardından İngiliz birliklerine teslim olmuştur. Ulusal Yeniden Yapılanma Süreci sırasında iktidardaki cuntacı ekibin önde gelen isimlerindendir. Cuntanın devrilmesinin ardından hakkında insan hakları ihlali yaptığına dair iddialar ortaya atılınca mahkemeye verilmiş ve suçlu bulunarak hapse atılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Adela Forestello</span>

Adela "Lila" Panelo de Forestello Arjantinli bir insan hakları aktivistiydi. Arjantin, Posadas'ta doğdu. Augusto Pinochet diktatörlüğünün iyi bilinen bir eleştirmeniydi.