İçeriğe atla

Piz Morteratsch

Koordinatlar: 46°24′10″K 9°54′7″D / 46.40278°K 9.90194°D / 46.40278; 9.90194
Piz Morteratsch
Piz Morteratsch'ın görünümü
Harita
En yüksek noktası
Yükseklik3.751 m (12.306 ft)
Çıkıntı321 m (1.053 ft)
Yalıtılma1,6 km (0,99 mi)
Sıradağ zirvesiPiz Bernina
Koordinatlar46°24′10″K 9°54′7″D / 46.40278°K 9.90194°D / 46.40278; 9.90194
Coğrafya
Piz Morteratsch'ın İsviçre'deki konumu
Piz Morteratsch'ın İsviçre'deki konumu
Piz Morteratsch
Piz Morteratsch'ın İsviçre'deki konumu
KonumGraubünden, İsviçre
SıradağBernina Sıradağları
Tırmanma
İlk tırmananC. Brügger br P. Gensler (11 Eylül 1858)[1]

Piz Morteratsch, İsviçre'nin Graubünden kantonunda bulunan bir dağdır. Dağ, Engadin vadisinde yer almakta olup doğusunda Morteratsch Buzulu ve güneybatısında Tschierva Buzulu ile sınırlanmıştır.

Kaynakça

  1. ^ Collomb, Robin, Bernina Alps, Goring: West Col Productions, 1988

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Cilo Dağı</span> Türkiyede bir dağ

Cilo Dağı ya da Buzul Dağı, Türkiye'nin 2. en yüksek dağıdır. Zirvesi dört mevsim boyunca erimeyen kar ve buz örtüsü ile kaplı tektonik bir dağ olan Cilo Dağı Güneydoğu Toroslar'ın en doğu uzantısını oluşturur. Türkiye'nin güneydoğu ucunda, Hakkâri ilinin sınırları içerisinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İrlanda Denizi</span> deniz

İrlanda Denizi, İrlanda Adası ile Büyük Britanya arasında bulunan deniz. Güneyde Atlas Okyanusu'ndan İrlanda ile Galler arasındaki St. George Kanalı ile, kuzeydoğuda Kuzey İrlanda ile İskoçya arasındaki Kuzey Kanalı ayrılır. Man Adası kanalın ortasında bulunur. İrlanda denizinin yüzölçümü 104.000 km²'dir.

<span class="mw-page-title-main">Buzul</span> büyük kar ve buz kütlesi

Buzul, dağ zirvelerinde yaz kış erimeyen ve yer çekiminin etkisiyle yer değiştiren büyük kar ve buz kütlesidir. Eğimli arazilerde yıllar boyunca biriken kar kütlesinin önce buzkar, sonra da buza dönüşmesiyle oluşur. Buzullar okyanuslardan sonra dünya üzerindeki ikinci büyük su deposu ve en büyük tatlı su deposudur, tatlı suyun % 98,5'ini oluştururlar. Hemen hemen her kıtada buzullara rastlanır. Dünya'nın belirli bölgeleri, bütün yıl erimeyen ve "buzul" adını alan buzlarla kaplıdır. Bunlar kutup bölgeleriyle yüksek dağların tepeleridir. Buzul oluşabilecek bölgenin deniz yüzeyinden yüksekliği, enlemin artmasıyla azalır. Ekvator yakınlarında 0° enlem çevresinde buzullara rastlamak için Runewenzorilerin 4.400 m yüksekliğine çıkmak gerekirken, Alplerde (45°) 2500 m'ye, Norveç'te (60°) 1500 m'ye çıkmak yeterlidir. Kutupta buzullara deniz yüzeyinde rastlanır.

<span class="mw-page-title-main">Deniz seviyesi</span> Terim

Deniz seviyesi, atmosfer ile deniz yüzeyinin birleştiği yükseklik. Deniz seviyesi, Dünya'nın bir veya daha fazla su kütlesinin ortalama yüzey seviyesidir. Yeryüzündeki tüm yüksekliklerin ve denizaltındaki tüm derinliklerin tanımlanmasında kullanılan referans seviyedir. Deniz seviyeleri birçok faktörden etkilenebilir ve jeolojik zamanlar içerisinde büyük farklılıklar gösterdiği bilinmektedir. Dünya üzerindeki herhangi bir bölgenin deniz seviyesi; gel-git, atmosfer basıncı ve rüzgâr gibi nedenlerle kısa süreli değişiklikler gösterir. Kısa vadedeki değişimler ise Dünya'nın iklim değişikliklerine bağlıdır. Örneğin; 20. yüzyılda mevcut deniz seviyesindeki yükselmenin küresel ısınmadan kaynaklandığı varsayılmaktadır. Deniz seviyesinin ölçülmesi; devam eden iklim değişikliğine ilişkin ön görüler sunabilir. Bu değişimler nedeniyle deniz seviyesini, deniz yüzeyinin uzun vadedeki tüm hareketlerinin ortalaması alınarak hesaplanmış olan ortalama deniz seviyesi şeklinde tanımlamak daha doğru olur. Ortalama deniz seviyesi, uluslararası şekilde MSL kısaltması ile gösterilir. Türkçe yayınlarda zaman zaman ODS kısaltması kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Kaçkar Dağları</span> Türkiyenin kuzeyinde, Doğu Karadeniz sahili boyunca uzanan bir dağ sırası

Kaçkar Dağları, Türkiye'nin kuzeyinde, Doğu Karadeniz sahili boyunca uzanan bir dağ sırası. Kuzey Anadolu Dağları'nın doğudaki bölümünü oluşturur. Doğusundaki birçok zirvesi 3500 m üzerindeyken, batı kesimi 2000 m yüksekliğe kadar ulaşır. En yüksek noktası olan Kaçkar Kavrun Dağı 3932 m yüksekliktedir. 1994 yılında Kaçkar Dağları Millî Parkı tesis edilmiştir. Millî parkın büyük bir bölümü Rize ili Çamlıhemşin ilçesi sınırları içinde, küçük bir bölümü de Artvin ili Yusufeli ilçesi sınırları içinde kalmaktadır.

Buzul bilimi ya da glasiyoloji, buzulları ya da daha genel olarak buzu ve buz ile bağlantılı doğal fenomenleri inceleyen bilim dalına verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Buzul çağı</span> yeryüzü ve atmosfer sıcaklığının uzun süren bir dönem boyunca azalarak kıtasal, kutup ve alp buzullarının genişlemesi ve varlığını sürdürmesi

Buzul çağı ya da buz çağı, Dünyanın ve atmosferinin sıcaklığının uzun süren dönem boyunca azalarak kıtasal, kutup ve alp buzullarının genişlemesi ve varlığını sürdürmesidir. Dünyanın iklimi, gezegende buzulların olmadığı sera dönemleri ile buzul çağları arasında gidip gelir. Dünya halen Kuvaterner buzullaşması içindedir. Buzul çağındaki soğuk iklimin bireysel darbeleri buzul dönemi ve buzul çağındaki aralıklı sıcak dönemlere ise buzullararası denir.

<span class="mw-page-title-main">Fiyort</span>

Fiyort, denizin buzul vadilerini basması sonucunda oluşan ve çoğunlukla iç kesimlere kadar sokulan; ince, uzun, genellikle çok derin ve kenarları çok dik körfez. Fiyortlar; genellikle Norveç, Grönland, Alaska gibi kuzey ülkelerinde görülen ilginç bir kıyı tipidir. Norveç'teki Sognefjord' un derinliği 1.234m, Şili'deki Messier kanalının derinliği ise 1.270m'dir. Bu fiyortlardan özellikle Norveç'tekiler dünyanın en güzel görünümlerini oluştururlar. Suya gömülü bu vadiler bu kadar derin olması, buzul kökenli olmalarıyla açıklanır. Bu vadilerde oluşan çok iri, kalın ve ağır buzulların, okyanus sularına karışmadan önce vadi tabanını deniz düzeyinin altına inecek kadar aşındırdığı sanılmaktadır. Buzullar eridikten sonra bu vadileri deniz suyu kaplamıştır. Fiyortların orta ve üst kesimleri denize açılan kesimlerinden genellikle daha sarptır. Bu durum, buzulların kaynaklarına yakın bölgelerde daha hızlı hareket etmesinden ve bu nedenle aşındırma etkisinin daha fazla olmasından ileri gelir. Fiyortları eşik bölgeleri sığdır bu nedenle de çoğunun dibinde, durgun su ve hidrojen sülfür içeren siyah çamur bulunur.

Alleghe Kuzeydoğu İtalya'nın Veneto bölgesi Belluno ili'nde bir köy ve belediyedir.

<span class="mw-page-title-main">Holosen</span> Son 11.700 yılı kapsayan güncel jeolojik devre

Holosen, Kuvaterner devri içerisinde yer alan Pleistosen devrinin bitmesinden günümüze kadar sürmekte olan jeolojik devredir. Dönem Genç Buzul çağının bitmesiyle başlayan buzul durgun (interstadial) dönemine karşılık gelir. Adını Yunanca kelimeler olan ὅλος ve καινός sözcüklerinden alır ve "tamamen yeni" anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Saint-Moritz</span> İsviçrede şehir ve belediye

Saint-Moritz, İsviçre'de Engadine vadisinde yer alan bir tatil kasabasıdır. Graubünden kantonunda Maloja bölgesine bağlı bir belediyedir. Doğu Alplerin en yüksek noktası olan Piz Bernina bu kasabanın birkaç kilometre güneyinde yer alır. Saint Moritz dünyanın en eski kış sporları merkezlerinden birisidir ve senede 322 gün güneş alması ile ünlüdür. Termal kaplıcaları, sarayı, donmuş göl üzerinde oynanan polosu ve kumarhanesi ile 1864'ten beri dünyanın yüksek sosyetenin çekim merkezi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">İnn Nehri</span>

İnn Nehri İsviçre, Avusturya ve Almanya'da bulunan bir ırmak'tir. Inn Nehri'nin kaynağı Engadine, İsviçre Alpleri'nde 2.484 m. zirveli "La Maloja Beli" ve St Moritz yakınlarında olup hemen "Lunghin" Gölüne katılmaktadır. İnn Nehri Tuna Nehri'ne Passau'da sağdan katılan bir kol olarak son bulur. Uzunluğu 517 km. ve havza alanı 25.700 km²'dir. Kaynakta irtifa 2.484m iken Passau'da ağzında irtifa 291 m olur ve ortalama irtifa 2.484 m dir. Havzasında bulunan en yüksek nokta 4049 m irtifada olan Piz Bernina zirvesidir.

<span class="mw-page-title-main">Bernina Sıradağları</span>

Bernina Sıradağları İsviçre'nin doğusu ile İtalya'nın kuzeyi boyunca uzanan Alp kıvrımlarıdır. Birçok buzul gölüne ev sahipliği yapan sıradağların doruğu 4049 m yüksekliğindeki Piz Bernina'dır. Piz Palü ise sıradağların en çok tırmanılan doruğudur.

<span class="mw-page-title-main">İsviçre Alpleri</span>

Geleneksel olarak İsviçre Alpleri olarak anılan İsviçre Alp bölgesi, ülkenin önemli doğal bir özelliğini temsil etmektedir ve İsviçre Platosu ve İsviçre'nin üç ana fizyografik bölgesinden biri olan Jura Dağları'nın İsviçre kısmından oluşmaktadır. İsviçre Alpleri bazen Merkez Alpler olarak adlandırılan bir alanı kaplayarak hem Batı Alpleri'ne hem de Doğu Alpleri'ne kadar uzanır. Bern Alpleri'nden Appenzell Alpleri'ne kadar olan kuzey siradağları tamamen İsviçre'de bulunurken, Mont Blanc sıradağlarından Bernina sıradağlarına kadar uzanan güney menzilleri Fransa, İtalya, Avusturya ve Lihtenştayn gibi diğer ülkelerle paylaşılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Pleistosen</span> halk dilinde Buz Devri olarak adlandırılan, yaklaşık 2.580.000 ila 11.700 yıl önce süren jeolojik dönem

Pleistosen ya da Pleyistosen, genellikle halk dilinde Buz Devri olarak adlandırılan, yaklaşık 2.580.000 ila 11.700 yıl öncesini kapsayan jeolojik çağdır. Dünyanın en son tekrarlanan buzullaşma dönemidir. Pleistosen'in sonu, son buzul döneminin sonuna ve arkeolojide kullanılan Paleolitik çağın sonuna karşılık gelir. Pleistosen, Kuvaterner Döneminin ilk dönemi veya Senozoik Çağın altıncı dönemidir. ICS zaman ölçeğinde, Pleistosen üç aşamaya ayrılır. Bunlar;

<span class="mw-page-title-main">Dissected Till Plains</span>

Dissected Till Plains, Central Lowlands eyaletinin fizyografik bölümleri olup, Amerika Birleşik Devletleri'nin güney ve batı Iowa, kuzeydoğu Kansas, Minnesota'nın güneybatı köşesi, kuzey Missouri, doğu Nebraska'da bulunan İç Ovalar ve güneydoğu Güney Dakota'nın fizyografik bölümünün bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Piz Corvatsch</span>

Piz Corvatsch, İsviçre'nin Graubünden kantonunda bulunan bir dağdır. Dağ, Engadin vadisinde yer almakta olup Bernina Sıradağları'nın bir parçasıdır ve Sils ve Silvapana göllerine bakmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Piz Bernina</span>

Piz Bernina, İsviçre'nin Graubünden kantonunda bulunan bir dağdır. Dağ, Engadin vadisinde yer almakta olup Bernina Sıradağları'nın bir parçasıdır. 4,048.6 metre yüksekliği ile Bernina Dağları'nın zirvesidir ve aynı zamanda Doğu Alpler ile Retik Alpleri'nin en yüksek noktasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Morteratsch Buzulu</span>

Morteratsch Buzulu, İsviçre'nin Graubünden kantonunda bulunan bir buzuldur. Buzul, Bernina Sıradağları'ında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Piz Linard</span>

Piz Linard, İsviçre'nin Graubünden kantonunda bulunan bir dağdır. Dağ, Engadin Vadisi'nde Val Lavinuoz ve Val Saglains vadileri arasında yer almaktadır ve Silvretta Alpleri'nin bir parçasıdır.