İçeriğe atla

Pinghua

Pinghua (Çince (basitleştirilmiş): 平话; Çince (geleneksel): 平話; pinyin: Pínghuà), başlıca olarak Guangksi Zhuang Özerk Bölgesi'nde konuşulan ve birbiriyle ilişkili olan Çince çeşitlerinden oluşan bir dil grubu. Ayrıca Yünnan eyaletinde de Pinghua konuşanlar vardır. Pinghua, Zhuang dillerini konuşanlar tarafından ikinci dil olarak konuşulduğu Guangksi eyaletinin bazı bölgelerinde ticaret dili olarak kullanılır. Bazı Pinghua konuşanlar resmi olarak Zhuanglar olarak sınıflandırılır, birçoğu da Çince konuşan Han çoğunluğundan genetik olarak farklıdır. Pinghua'nın kuzey alt grubu ağırlıklı olarak Guilin'de, güney alt grubu ise Nanning'de konuşulur. Güney Pinghua ağzı, dört ayrı giriş tonuna sahip olması ve Zhuang dilinden çeşitli sözcükler kullanması (ör. wei son edatının kullanımı) gibi çeşitli özelliklere sahip.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çince</span> Çin ve çevresinde konuşulan bir dil

Çince, Çin anakarası ve çevresinde yaşayan bir milyardan fazla kişi tarafından konuşulan Eski Çinceden türemiş dillerin oluşturduğu diller grubudur. Dünyadaki her beş kişiden birinin anadili olarak konuştuğu Çince, lehçeleriyle birlikte dünyada en çok konuşulan dildir. Çince ve lehçeleri Büyük Çin olarak adlandırılan Çin anakarası, Hong Kong, Makao, Tayvan ve Malezya, Endonezya, Tayland, Singapur, Myanmar, Vietnam, Güney Kore gibi Doğu ve Güneydoğu Asya ülkelerinde konuşulmaktadır. Çince, dünyanın en çok konuşulan dil olmasına bağlı olarak Birleşmiş Milletler'in altı resmî dilinden biridir. Aynı zamanda Çin, Tayvan, Singapur, Hong Kong ve Makao'nun resmî dilidir.

<span class="mw-page-title-main">Guangşi Zhuang Özerk Bölgesi</span> Çinin güneyinde özerk bölge

Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi Çin'in güneyinde özerk bölge (zìzhìqū). Batıda Yunnan, kuzeyde Guizhou, kuzeydoğuda Hunan, güneydoğuda Guangdong eyaletleri ile Vietnam ve Tonkin Körfeziyle çevrilidir.

<span class="mw-page-title-main">Zhuanglar</span>

Zhuanglar veya Çuanglar, Günümüzde Çin'de resmî olarak tanınmış 56 etnik grubundan biri. Çin'de Guangxi ve Yunnan eyaletlerinin Vietnam sınırı yakınlarında yaşayan büyük bir etnik gruptur.

<span class="mw-page-title-main">Kolumbiya Nehri</span>

Kolumbiya Nehri ya da Columbia Nehri, Kuzey Amerika'da Pasifik Kuzeybatısı'nın en büyük nehridir ve uzunluğu 2,000 km'dir. ABD'nin dördüncü en büyük nehridir. Kanada'nın Britanya Kolumbiyası eyaletindeki Rocky Dağlarında doğan nehir, Amerika Birleşik Devletleri'nin Washington eyaletine geçer ve Oregon eyaletiyle sınır oluşturduktan sonra Büyük Okyanus'a dökülür. Drenaj havzası kabaca Fransa büyüklüğündedir ve Amerika Birleşik Devletleri'nin yedi eyaletine ve bir Kanada eyaletine kadar uzanır. Hacim bakımından Amerika Birleşik Devletleri'nin dördüncü büyük nehri olan Kolumbiya, Pasifik'e dökülen Kuzey Amerika nehirleri arasında en büyük debiye sahip olanıdır. Kolumbiya, dünyadaki nehirler arasında 36. en büyük debiye sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Guilin</span>

Guilin, Çin'in Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi'nde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, Liu Nehri'nin batı kıyısında yer almakta olup batıda Liuzhou, güneybatıda Laibin, güneyde Wuzhou ve güneydoğuda Hezhou il düzeyi şehirleri ile kuzeyde Hunan eyaleti ile komşudur. Yüzölçümü 27,797 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 4,747,963'tür.

<span class="mw-page-title-main">Guigang</span>

Guigang, Çin'in Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi'nde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, batıda bölge başkenti Nanning, doğuda Wuzhou, güneyde Yulin ve Qinzhou ve kuzeyde Laibin il düzeyi şehirleri ile komşudur. Yüzölçümü 10,596 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 4,118,808'dir.

<span class="mw-page-title-main">Qujing</span> Çinin Yünnan eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehir

Qujing, Çin'in Yünnan eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, batıda eyalet başkenti Kunming, kuzeyde Zhaotong il düzeyi şehirleri, güneyde Honghe ve Wenshan özerk illeri ile doğuda Guizhou eyaleti ve Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi ile komşudur. Yüzölçümü 29,855 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 5,855,055'tir.

<span class="mw-page-title-main">Yulin, Guangksi</span>

Yulin, Çin'in Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi'nde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, kuzeyde Guigang, kuzeydoğuda Wuzhou, batıda Qinzhou ve güneybatıda Beihai il düzeyi şehirleri ile doğuda Guangdong eyaleti ile komşudur. Yüzölçümü 12.839 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 5.487.368'dir.

<span class="mw-page-title-main">Hezhou</span>

Hezhou, Çin'in Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi'nde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, kuzeybatıda Guilin ve güneybatıda Wuzhou il düzeyi şehirleri ile doğuda Guangdong ve kuzeydoğuda Hunan eyaletleri ile komşudur. Yüzölçümü 11,854 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 1,954,072'dir.

<span class="mw-page-title-main">Baise</span>

Baise, Çin'in Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi'nde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, güneydoğuda bölge başkenti Nanning, güneyde Chongzuo ve doğuda Hechi il düzeyi şehirleri ile batıda Yunnan, kuzeyde Guizhou eyaletleri ve güneybatıda Vietnam ile komşudur. Yüzölçümü 36,252 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 3,466.758'dir.

Zhuangca ya da Zhuang dili, Çin'de yaşayan Zhuang halkının konuştuğu çeşitli lehçelere verilen isimdir. Zhuangcayı konuşanların çoğu, Zhuangcanın resmi dil olduğu Guangksi Zhuang Özerk Bölgesi'nde yaşar. Asilimasyon yoluyla bu dilin yayılımı geri alınıyor.

<span class="mw-page-title-main">Çin'de konuşulan diller</span>

Ethnologue verilerine göre Çin'de toplam 298 yaşayan dil konuşulmaktadır. Bu dillerin birçoğu, Çin'deki tanınmış etnik gruplar tarafından konuşulur. Çin'deki en yaygın dil yedi ana lehçe grubuna bölünür ve Hanyu olarak bilinir. Çin'de bu dille ilgili çalışmalar, kendine özgü bir akademik disiplin olarak düşünülmektedir. Hanyu kapsamına giren lehçe grupları, birbirinden hem morfolojik hem de fonetik açıdan o kadar çok farklılık gösterir ki farklı bölgelerde konuşulan lehçeler karşılıklı olarak anlaşılmaz. Çince, Moğolca, Tibetçe, Uygurca ve Zhuangca, Çin'de en çok öğrenilen ve hükûmetten en çok destek gören dillerdir.

<span class="mw-page-title-main">Xiang Nehri</span>

Xiang Nehri, Çin'in Hunan eyaletinin doğusunda bulunan bir nehirdir. Nehir, Guangksi Zhuang Özerk Bölgesi'ndeki Haiyang Dağı'ndan başlamakta olup Hunan'ın en büyük nehri ve Yangtze Nehri'nin en büyük kollarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Yünnan</span>

Yünnan, Çin'in güneybatısında bulunan bir eyalet. Yüzölçümü yaklaşık 394.000 km2, 2010 itibarıyla yaklaşık 46 milyon kişilik nüfusa sahip. Eyaletin başkenti, kendisi de eskiden "Yünnan" olarak bilinen Kunming şehri. Yünnan eyaleti kuzeyde Siçuan eyaleti, kuzeydoğuda Guizhou eyaleti, doğuda Guangksi Zhuang Özerk Bölgesi, güneydoğuda Vietnam, güneyde Laos, batıda Birmanya ve kuzeybatıda Tibet Özerk Bölgesi ile sınır paylaşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Xiang Çincesi</span>

Xiang ya da Hsiang, Hunan dili olarak da bilinir, dilbilimsel açıdan birbirine benzeyen ve tarihi olarak birbiriyle ilişkili bir grup Çince lehçesi. Başta Hunan eyaleti olmak üzere, ayrıca kuzey Guangksi ve komşu Guizhou ve Hubei eyaletlerinin bazı bölgelerinde konuşulur. Araştırmacılar bu dili, beş ayrı alt gruba ayrıştırır: Chang-Yi, Lou-Shao, Hengzhou, Chen-Xu ve Yong-Quan. Xiang Çincesi, 2007 verilerine göre 38 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır.

Han Ulusu'nun alt grupları, Çin lehçe grupları olarak da bilinir, dilbilimsel, kültürel, genetik ve bölgesel özelliklere dayanarak belirlenmektedir. Mandarin dilinde bu grupları tanımlamak için kullanılan terminoloji; Çin anakarasında "minxi", Tayvan'da ise "zuqun". Çinli Müslümanlar için kökeni göz önüne almaksızın Hui tanımının kullanılması dışında, Çin Halk Cumhuriyeti'nin resmi olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biri olarak tanınan herhangi bir Han alt grubu yoktur.

<span class="mw-page-title-main">Güney Merkez Çin</span> Çin de bir bölge

Güney Merkez Çin, Çin Halk Cumhuriyeti'nin coğrafi bölgelerinden biridir. Guangdong, Hainan, Henan, Hubei, Hunan eyaletleri ve Guangksi Zhuang Özerk Bölgesi'ne ek olarak bazı bağlamlarda Hong Kong ve Makao özel idari bölgeleri de kapsar. Halk arasında gelenek farklılıkları nedeniyle bu bölge sıklıkla Güney Çin (华南) ve Merkez Çin (华中) olarak ikiye bölünür.

Hezhou dili Çin'in Kansu eyaletinde konuşulan kreolleşmiş karma dildir. Yüzyıllardır Linxia İli'nin lingua franca'sı olarak işlev göstermiştir. Uygurca ve belki de Salarcanın temellerinden oluşmuştur. Mandarin Çincesiyle yeniden sözcükleşme süreci geçirmiştir; yani sözcüklerin neredeyse tümü Çince kökenlidir. Buna rağmen, dilbilgisi açısından Türk dili özelliklerine sahiptir: Hezhou dilinde altı farklı isim hâli, eklemeli morfoloji ve özne-nesne-fiil cümle yapısı mevcuttur. Hezhou dilinde hem Türkçe hem de Çince kökenli son ekleri kullanılmaktadır; Çince kökenli olanlar özgün işlevlerini kaybetmişlerdir ve Çince anlambilimiyle ilişkilerinden yoksun sayılırlar. Fonolojisi Çinceye çok benzer: Hezhou dilinde üç farklı ton mevcuttur, fakat Hezhou dilindeki ton değişimi Çinceninkinden farklı şekilde çalışır. Han, Hui, Donşian ile Bao'an etnik gruplarında Hezhou dilini konuşanların arasında etnik gruba göre ton kullanımında farklılıklar gözlemlenmiştir, fakat Hezhou dilini anadil olarak konuşanlarda bu farklılıkların ortaya çıktığı yönünde belirtiler yoktur.

<span class="mw-page-title-main">Tay dilleri</span>

Tay ("Tai") ya da Zhuang-Tai dilleri, Tay-Kaday dil ailesinin bir dalıdır. Tay dilleri kapsamında Tayland'ın ulusal dili olan Standart Tay dili, Laos'un ulusal dili olan Laoca, Myanmar'da konuşulan Şanca ve Çin'in güneyinde yer alan Guangşi eyaletinde yaygın olarak konuşulan Zhuang dili dahil olmak üzere en fazla konuşan sayılarına sahip olan Tay-Kaday dilleri yer alır.

Mulaolar, Çin'de bulunan bir etnik grup. Çin Halk Cumhuriyeti devletinin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan birini teşkil ederler. 2010 yılı itibarıyla Çin'de 216.257 Mulao var; bunların neredeyse %80'i Guangşi eyaletinde yaşamaktadır. Hechi iline bağlı Luocheng Mulao Özerk İlçesi, Guangşi'deki Mulaoların büyük bir kısmını barındırır.