İçeriğe atla

Phoenix theophrastii

Datça hurması (Phoenix theophrastii - Girit hurması), ana vatanı Türkiye'nin güneybatısı ve Yunanistan'ın Girit Adası'dır. Türkiye'nin ve Avrupa'nın tek yerli palmiyesidir. Avrupa’nın ve Türkiye'nin tek palmiye ormanını oluşturmaktadır. Dünyada sadece Türkiye ve Girit Adası'nda bulunmaktadır.[1] Ortalama uzunlukları 17 metreye kadar ulaşmaktadır. Yaprakları 2 veya 3 metre uzunluğunda olmaktadır.[2]

Datça Hurması

Marmaris-Datça kara yolunun soğuksu virajlarının kuzeyindeki ve güneyindeki vadilerde toplu şekilde doğal yaşam alanları bulunmaktadır. Hurmalıbük, Eksera Deresi, Karaali Deresi ve Karasüleyman Deresi çokça görüldüğü yerlerdir. Derin vadilerde akan nehir yataklarının etrafında doğal yaşamlarını sürdürürler.[3] Türkiye'ye ait bu hurma türünün nesli tükenme tehlikesi altındadır.[4]

Vadilerde doğal yetişen Datça hurma ağaçları

Datça hurması başta Ege Bölgesi olmak üzere Akdeniz, Marmara ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yetişebilmektedir.

Meyvesi

Meyvesi yenilebilmektedir fakat hiçbir ticari değeri yoktur.[5]

Datça hurma meyvesi

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Doğa Koruma Merkezi". dkm.org.tr. 20 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2023. 
  2. ^ "Phoenix theophrasti - EUFORGEN European forest genetic resources programme". www.euforgen.org (İngilizce). 20 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2023. 
  3. ^ Özgen, Muzaffer (12 Mart 2017). "Endemik Datça Hurması". Datça Detay. 20 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2023. 
  4. ^ "Bodrum Gölköy'de nesli tükenmekte olan Datça Hurmaları – Bodrumlife Dergisi". 12 Ekim 2022. 20 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2023. 
  5. ^ "Meyve kaynak". 20 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Giresun</span> Giresun ilinin merkezi olan şehir

Giresun, Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz bölümünde yer alan Giresun ilinin merkezidir. Giresun, Osmanlı'daki idari bölgelerden biri olan Vilayet-i Çepni'nin merkeziydi. Giresun'un yerli nüfusunu Çepniler oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Girit</span> Yunanistanın en büyük, Akdenizin 5. büyük adası

Girit, Yunanistan'ın en büyük, Akdeniz'in beşinci büyük adasıdır. Ege Denizi'nin güneyinde yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Karadeniz Bölgesi</span> Türkiyenin Karadeniz kıyısındaki coğrafi bölgesi

Karadeniz Bölgesi, ismini Karadeniz'den alan, Sakarya Ovası'nın doğusundan Gürcistan sınırına kadar uzanan Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Gürcistan, Doğu Anadolu Bölgesi, İç Anadolu Bölgesi, Marmara Bölgesi ve adını aldığı deniz ile komşudur. Türkiye'deki bölgeler arasında büyüklük bakımından üçüncü sırada yer almaktadır, ayrıca doğu batı genişliği ve yerel saat farkı en fazla olan bölgedir. Karadeniz Bölgesi'nin en büyük ve gelişmiş şehirleri sırasıyla 1.371.274 nüfusuyla Samsun, ardından Trabzon ve Ordu'dur.

<span class="mw-page-title-main">Orta Avrupa göknarı</span>

Orta Avrupa göknarı veya Orta Avrupa köknarı;, çamgiller (Pinaceae) familyasından Güney ve Orta Avrupa'nın dağlık bölgelerinde yetişen bir göknar türü.

<span class="mw-page-title-main">Ceyhan Nehri</span>

Ceyhan Nehri ya da eski adıyla Piramos, Türkiye'nin en önemli akarsularından birisidir. Çukurova'nın iki ana hayat kaynağından birisidir. Uzunluğu 509 km.dir. Elbistan'ın 3 km Güneydoğusunda, Pınarbaşı Mevkii'nden doğan ve Elbistan'ın ortasından geçen Ceyhan, şehrin can damarıdır. Akdeniz Bölgesi'nin en büyük akarsularındandır. Çukurova'da geniş bir delta oluşturarak Akdeniz'de İskenderun Körfezi'ne dökülür. Başlıca kolları; Söğütlü, Hurman, Göksun, Mağara Gözü, Fırnız, Tekir, Körsulu ve Aksu çaylarıdır. Ceyhan Nehri Kahramanmaraş İl sınırları içerisinde genellikle derin vadilerden geçmektedir. Bu vadilerin birçoğu baraj suları altında kalmıştır. Menzelet Baraj gölünün bitiş noktasından itibaren başlayan Kısık Vadisi (Kanyonu) hala doğal yapısındadır. Ceyhan vadisi barajlar için son derece elverişli olması nedeniyle üzerinde birçok baraj kurulmuştur. Nehir üzerinde kaynağından denize doğru sırasıyla Sarsap, Kandil, Sarıgüzel, Hacınınoğlu, Menzelet, Kılavuzlu, Sır (Kahramanmaraş), Berke, Aslantaş (Osmaniye), Oşkan ve Berkman hidroelektrik santralleri yer almaktadır. Ayrıca Ceyhan tarım sulaması yönünden büyük bir kaynaktır.

<span class="mw-page-title-main">Pamukkale</span>

Pamukkale, Türkiye'nin Ege bölgesindeki Denizli iline bağlı doğal bir mevkidir. Şehir Kaplıcaları ve akan sulardan kalan karbonat minerallerin teraslarını, travertenlerini kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hurma</span> Phoenix bitki türlerinin meyvesi

Hurma, Phoenix isimli bitki türlerinin meyvelerine verilen isimdir. Hurmalar farklı cins ağaçların benzer meyve türlerinden oluşmaktadır. En yaygın olarak bilinen meyve türü Medine Hurması'dır. Türkiye'de doğal olarak yetişmekte olan Datça Hurması ticari amaçla kullanılmamaktadır. Türkiye'nin güney ve güneybatı taraflarında rahatlıkla yetiştirilmektedir fakat meyvesi ticari amaçla kullanılmamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Palmiye</span> bitki ailesi

Palmiye, palmiyegiller familyasını oluşturan tropik iklimlerde yetişen türlerin ortak adı.

<span class="mw-page-title-main">Trabzon hurması</span> bir meyve

Trabzon hurması, Japon hurması, cennet hurması, Karaağaç hurması ya da Akdeniz hurması, yöresel adı ile ambe veya amme; abanozgiller (Ebenaceae) familyasından, Akdeniz Bölgesi gibi subtropik iklim kuşaklarında yetişen bir ağaç türü ve bunun meyvesine verilen ad. "Hurma" Farsça khurmalu, yani erik hurması adından gelmedir. Türkiye'ye ilk defa 1920 yıllarında Fransızlar tarafından getirilip Hatay bölgesinde yetiştirilmiştir, bu nedenle meyvenin ismi tini frence veya Frenk elması olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Kaçkar Dağları Millî Parkı</span>

Kaçkar Dağları Millî Parkı büyük bölümü Rizenin Çamlıhemşin ilçesinde, bir bölümü Erzurum ve Artvin illerine uzanan millî park. 51.550 hektarlık mili park Fırtına Deresi ile Hemşin Deresi arasında yer alan Kaçkar Dağları üzerinde kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Bozburun Yarımadası</span> Marmarista bir yarımada

Bozburun Yarımadası, Ege bölgesi, Muğla ili, Marmaris ilçe sınırlarındaki yarımadadır. Marmaris'in güney kısmında, güneybatı yönünde uzanan Datça Yarımadasının güneye uzanan parçası şeklindedir. Antik dönemde Karya Khersonesosu olarak anılan yarımada, coğrafi özelliklerinden hareketle Yunanca taşlı yarımada anlamına gelen Trakheia Khersonesos olarak da bilinmektedir. Anadolu'dan Akdeniz'e doğru sokulan üç yarımadadan biri olarak stratejik öneme sahiptir. Yarımadanın 17 km güneyinde Rodos Adası, 7,5 km batısında Sömbeki (Simi) Adası yer alır. Yarımadanın Datça Yarımadasına bağlandığı doğu kısmında Marmaris kenti bulunur.

<span class="mw-page-title-main">2017 Ege Denizi depremi</span>

2017 Ege Denizi depremi, 21 Temmuz 2017 tarihinde merkez üssü Türkiye'nin Muğla ilinin Bodrum ilçesinin 10 km güneydoğusunda ve Yunanistan'ın İstanköy adası açıklarında yerin 5 km altında richter ölçeğine göre 6.6 Mw büyüklüğünde meydana gelen deprem.

<span class="mw-page-title-main">Preveli plajı</span>

Preveli, Yunanistan'da bir plajdır. Akdeniz'in Girit adasının güney kıyısında palmiye ağaçlarıyla kaplıdır. Plajın adı bölgede bulunan Preveli manastırından alınmıştır. Plaj, Kurtaliotiko vadisinin çıkışında yer almaktadır. Megalopotamos Nehri, derenin içinden akar. Megalopotamos Nehri nedeniyle sahil suyunun sıcaklığı diğer bölgelere göre daha düşüktür. Preveli plajı yaklaşık 210 metre uzunluğunda ve 50 metre genişliğindedir. Sahil kumunun rengi koyu gridir.

<i>Phoenix</i> (bitki) bitki cinsi

Phoenix, Palmiyegiller familyasına bağlı bir bitki topluluğudur. Çoğunlukla peyzaj bitkisi olarak kullanılsalar da Orta Doğu ülkelerinde ticari amaçla kullanılan bir topluluktur. Dünya genelinde en çok tanınılan Phoenix Dactylifera ve Phoenix Canariensis türleridir.

<i>Pseudotsuga menziesii</i>

Pseudotsuga menziesii, Pseudotsuga cinsine bağlı bir bitki türüdür. Doğal ortamında 100 metreye kadar boya 4 metreye kadar genişliğe erişebilir. 1300 yıldan fazla yaşar. 19. yüzyılda Avrupa'ya getirilmiştir. Fransa, Almanya ve İngiltere gibi ülkelerde ticarı amaçlı üretimi yapılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Phoenix canariensis</span>

Phoenix Canariensis, ana vatanı Kanarya Adaları olan bir hurma çeşididir. Dünya’ya peyzaj bitkisi olarak yayılmıştır.Türkiye'de ise en çok Ege Bölgesi, Marmara Bölgesi ve Karadeniz Bölgesi'nde görülmektedir. Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde daha az yayılım göstermektedir. Türkiye'nin Güney bölgelerinde daha çok, akrabası olan Phoenix dactylifera isimli hurma türü bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Phoenix roebelenii</span>

Phoenix Roebelenii, ana vatanı Güneydoğu Asya olan Palmiyegiller familyasına ait hurma türüdür. İnce ve uzun gövdesi olan Phoenix R. yavaş büyür ve ortalama boyları 7 metreye kadar ulaşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Phoneix reclinata</span>

Phoneix Reclinata, ana vatanı Afrika olan Palmiyegiller familyasına ait bir hurma türüdür. Deniz seviyesinden 3000 metre yükseklikte yaşayabildiği için dayanıklı bir bitkidir. Ortalama olarak 15 metre yüksekliğe kadar büyüyen ağaç 30 cm uzunluğunda koyu parlak yeşil renginde yapraklara sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Phoenix Dactylifera (Arap Hurması)</span> Palmiyegiller familyasından Orta Doğuda yetişen Phoenix türü

Phoenix dactylifera, ana vatanı Orta Doğu toprakları olan palmiyegiller familyasından dekoratif yapraklı bir phoenix türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Phoneix rupicola</span>

Phoneix Rupicola, ana vatanı Hindistan olan Palmiyegiller familyasından bir Phoenix türüdür. Doğal Yaşam alanları uçurumlar, sarp vadiler, ormanlar gibi yerlerdir. Deniz seviyesinden 1300 metre yüksekliğe kadar yaşamını sürdürebilen bir Phoenix türüdür.