İçeriğe atla

Phlomis russeliana

Phlomis russeliana
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Plantae
Şube:Tracheophyta
Sınıf:Magnoliopsida
Takım:Lamiales
Familya:Lamiaceae
Cins:Phlomis
Tür: P. russeliana
İkili adlandırma
Phlomis russeliana
(Sims) Lag. ex Benth., Labiat. Gen. Spec.: 629 (1834).

Phlomis russeliana (Akbaşlı çalba),[1] Türkiye'ye özgü, Lamiaceae familyasından çiçekli bitki türüdür. Genellikle P. samia[2] ve Phlomis viscosa ile karıştırılır.[3] 1 metreye kadar uzayabilen, çok yıllık, dik gövdeli ve tüylü bir bitkidir. Gri-yeşil renkli yapraklar ok şeklindedir ve aşağıya bakar.[4] Phlomis russeliana, güneş alan nemli toprakta süs çiçeği olarak yetiştirilir. - 20 santigrat derecedeki sıcaklıklara kadar hayatta kalabilir.[5] İngiltere Kraliyet Bahçıvanlık Cemiyeti'nin Bahçe Ödülünü kazanmıştır.[4][6]

Esas olarak kuzeyde, İstanbul'dan, doğu Karadeniz kıyısı boyunca Rize'ye ve güneyden Kütahya'ya kadar olan Türkiye ile sınırlıdır. Deniz seviyesinden 1.700 m yüksekte bulunmuştur. Phlomis russeliana, yaklaşık 90 cm boyunda büyüyen, yerin üstünde ve altında yayılan, yumuşak buruşuk, oval yapraklı, üst yüzü gri-yeşil, alt tarafı beyazımsı ve yoğun tüylü, çok yıllık otsu bir bitkidir. Kukuletalı, sarı çiçekler Mayıs'tan Eylül'e kadar ortaya çıkar ve aralıklı olarak çiçekli gövdeye kadar halkalar halinde taşınır. Çiçekler yaklaşık 3 cm uzunluğundadır ve arı tozlaşmasına sahiptir. Meyve bir fındıkçıktır.[7]

Phlomis russeliana süs bitkisi olarak yetiştirilir. Yabancı otları bastıran iyi bir toprak örtüsü türüdür. Gıda endüstrisinde kullanım potansiyeli gösteren uçucu yağlarının antibakteriyel aktivitesini araştırmak için yakın zamanda laboratuvar araştırmaları yapılmıştır.[7]

Phlomis russeliana, her türlü iyi, iyi drene edilmiş toprakta, güneşte veya kısmi gölgede yetiştirilebilen dayanıklı bir Phlomis türüdür. İlkbaharın sonundan sonbaharın başlarına kadar uzanan uzun bir çiçeklenme dönemine sahiptir. İngiliz bahçelerinde güneşli sınırlarda başarılıdır ve kurulduğunda kuraklığa toleranslıdır. Çoğaltma, kümelerin bölünmesiyle gerçekleştirilebilir.[7]

Fotoğraflar

Kaynakça

  1. ^ Ersin Demirel (2014). "Anadolu'nun Çiçek Bahçesi Rize" (PDF). visitrize.com. 13 Ekim 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2020. 
  2. ^ Brickell, Christopher, (Ed.) (2008). The Royal Horticultural Society A-Z Encyclopedia of Garden Plants. United Kingdom: Dorling Kindersley. s. 803. ISBN 9781405332965. 
  3. ^ "Phlomis russeliana (Sims) Lag. ex Benth". Kew Science - Plants of the World Online. 22 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2018. 
  4. ^ a b "RHS Plantfinder - Phlomis russeliana". 26 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2018. 
  5. ^ "Propagating Phlomis russeliana". The Hardy Plant Society. 25 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2018. 
  6. ^ "RHS Plantfinder - Campanula betulifolia". 26 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2018. 
  7. ^ a b c Govaerts, R. & al. (2021). "Phlomis russeliana". Plants of the World Online (İngilizce). 22 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2021. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gilaburu</span> Ağaç türü

Gilaburu veya bilimsel adıyla Viburnum opulus; Caprifoliaceae familyasına mensup; Avrupa, Kuzey Afrika ve Orta Asya'ya özgü çiçekli bir bitki türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Ortanca</span>

Anayurdu Japonya olan ortanca, 70-75 cinsiyle Asya ve Amerika'nın yerel bitkisi olup, gösterişli çiçekleri nedeniyle Dünyanın birçok yerinde yaygın olarak yetiştirilen, 1-3 metre arası boylanabilen, kışın yapraklarını döken, çalı gövdeli bir süs bitkisidir. En büyük tür çeşitliliği doğu Asya'da özellikle Kore, Çin ve Japonya'dadır.

<i>Lonicera</i>

Lonicera (Hanımeli), Caprifoliaceae familyasına ait, çalı ve/veya sarmaşık grubundan bir bitkidir. Yaklaşık 180 türü vardır, bunun 100 kadarı Çin'dedir. Avrupa ve Kuzey Amerika'da 20şer türü vardır. En çok bilinen türleri Lonicera periclymenum, Lonicera japonica ve Lonicera sempervirens dir.

<span class="mw-page-title-main">Biberiye</span>

Genellikle biberiye olarak bilinen Salvia rosmarinus; kokulu; yaprak dökmeyen; iğne yapraklı; beyaz, pembe, mor veya mavi çiçekli; Akdeniz bölgesine özgü bir çalıdır. 2017 yılına kadar Rosmarinus officinalis adıyla biliniyordu. Günümüzde bu ad sinonim olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Çan çiçeği</span>

Çan çiçeği (Campanula), çan çiçeğigiller (Campanulaceae) familyasından bir, iki ya da çok yıllık bitkilerin ortak adı. Adlarını çiçeklerinin çan şeklinde olmasından alır. Latince'de Campanula küçük çan anlamına gelir. Çiçekleri için bahçelerde ve saksılarda süs bitkisi olarak yetiştirilir.

<span class="mw-page-title-main">Çay (bitki)</span> Çaygiller familyasından bir bitki türü

Çay, çaygiller (Theaceae) familyasından nemli iklimlerde yetişen, yaprak ve tomurcukları içecek maddesi üretmekte kullanılan bir tarım bitkisi. Yeşil çay, siyah çay, fermente çay, beyaz çay, sarı çay, bitki çayı ve oolong farklı oksidasyon seviyelerinden geçirilerek üretilir. Diğer yandan Kukicha çayı yapraklardan ziyade sürgün ve gövdeden elde edilir. Çay bitkisinin bilimsel ismi Camellia sinensistir.

<span class="mw-page-title-main">Campanula betulifolia</span>

Çıngırakotu veya bilimsel adıyla Campanula betulifolia, volkanik kayalıklardaki yarıklarda yetişen çan çiçeğigiller familyasından çiçekli bitki türüdür. Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesine özgü olan çıngırakotu, Kafkasya'ya bitki toplama gezileri düzenlemiş Alman botanikçi Karl Koch tarafından 1850'de sınıflandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Colchicum speciosum</span>

Vargit çiçeği, şepart veya bilimsel adıyla Colchicum speciosum, Colchicaceae familyasından, Kuzey Türkiye, Kafkasya ve Kuzey İran'ın dağlık bölgelerine özgü çiçekli bitki türüdür. 18 santimetre uzunluğa ve 10 santimetre genişliğe ulaşabilir. C. speciosum sonbaharda kırmızımsı/mor çiçekler açar. Kayış şeklindeki yapraklar ilkbaharda büyür, sonra sararır, yaz ilerledikçe solup ölür. Vargit çiçeği tüm kısımları yutulduğunda toksiktir.

<i>Geranium sylvaticum</i>

Orman turnagagası, Orman ıtırı veya bilimsel adıyla Geranium sylvaticum, turnagagasıgiller familyasından çiçekli bitki türüdür. Avrupa ve Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesinde yaygındır. Ayrıca Türkiye'nin Bolu ve Bursa illerinde de bu türe rastlanmıştır.

<i>Örümcek çiçeği</i> bitki türü

Cleome hassleriana, örümcek çiçeği veya havai fişek çiçeği olarak bilinir. Cleomaceae familyasından Cleome cinsinin bir türüdür. Güney Amerika'nın güney kısmı, Arjantin, Paraguay, Uruguay ve güneybatı Brezilya'ya özgüdür. Aynı zamanda Güney Asya ve Haor'da dahil olmak üzere Bangladeş'te de yetişir.

<i>Opuntia microdasys</i> Bitki

Opuntia microdasys, Cactaceae familyasındaki, orta ve kuzey Meksika‘nın yerel ve endemik çiçekli bitki türüdür.

<i>Astrophytum capricorne</i>

Keçi boynuzu kaktüsü olan Astrophytum capricorne, Kuzey Meksika'nın Coahuila bölgelerine özgü kaktüs ailesi Cactaceae'deki çiçekli bir bitki türüdür. 25 santimetre (9,8 in) uzunluğunda 10 santimetre (3,9 in) eninde top veya oval şeklinde geniş, gri-yeşil renkli, 7 ila 9 belirgin kaburgalı, çok uzun kıvrık dikenleri ve yaz aylarında kırmızı merkezli sarı çiçekleri vardır.

<span class="mw-page-title-main">Dağ lalesi</span>

Dağ lalesi veya bilimsel adıyla Tulipa armena, zambakgiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. Türün bilimsel adı bitkinin yetiştiği Ermeni Yaylası'ndan gelmektedir. Ermenistan, Türkiye, İran ve Güney Kafkasya'ya endemiktir.

<span class="mw-page-title-main">Geranium subcaulescens</span>

Sürmeli ıtırı veya bilimsel adıyla Geranium subcaulescens, İtalya, Türkiye ve Balkanlar'a endemik, turnagagasıgiller familyasından turnagagası cinsi çok yıllık bir bitki türüdür. 20 cm uzunluğa ve 28 cm genişliğe erişebilir. Grimsi yeşil renkli yuvarlağımsı ve loblu yaprakları vardır. Mayıs ve Ağustos ayları arasında, ortası siyah olan macenta pembesi çiçekler açar.

<i>Kadife çiçeği</i> bitki türü

Tagetes erecta veya kadife çiçeği, Tagetes cinsine bağlı Meksika, Guatemala ve Peru'ya özgü bir bitki türüdür. ve birçok ülkede doğallaştırılmış nüfusları vardır. Kraliyet Bahçıvanlık Derneği'nin Bahçe Başarı Ödülü'nü kazanan yüzlerce çeşit geliştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Lavandula angustifolia</span>

Lavandula angustifolia, eski adıyla L. officinalis, Akdeniz'e özgü Lamiaceae familyasındaki çiçekli bitkidir. Yaygın isimleri arasında lavanta, İngiliz lavantası ; ayrıca bahçe lavantası, ortak lavanta ve dar -yapraklı lavanta' vardır.

<span class="mw-page-title-main">Saxifraga stolonifera</span>

Saxifraga stolonifera, gelin teli çiçeği, taşkıran, harun sakalı, denizci fitili ve çilek begonyası veya çilekli sardunya.

<span class="mw-page-title-main">Nemesia strumosa</span>

Nemesia strumosa, papatyagiller (Asteraceae) familyasından çok yıllık bir bitkidir. Doğal olarak Güney Afrika'ya özgüdür ancak yaygın olarak dünya genelinde süs bitkisi olarak yetiştirilir.

Gypsophila olympica, Caryophyllaceae familyasından Türkiye'ye özgü bir çiçekli bitki türüdür. Tipik olarak yaklaşık 15–30 cm yüksekliğe kadar büyüyen ve küçük, beyaz çiçek kümeleri üreten küçük, çok yıllık bir bitkidir.

<span class="mw-page-title-main">Sambucus nigra</span>

Sambucus nigra Avrupa'nın çoğuna özgü Adoxaceae familya’sındaki çiçekli bitkiler’den oluşan bir tür kompleksi’dir. Çok kullanılan isimleri mürver, kara mürver, Avrupa mürveri ve Avrupa kara mürveri‘dir. Başta güneşli yerler olmak üzere hem ıslak hem de kuru verimli topraklar da dahil olmak üzere çeşitli koşullarda yetişir. Bitki yaygın olarak süs çalısı veya küçük ağaç olarak yetiştirilir.