İçeriğe atla

Peynirini Mağarası (Derbent)

Koordinatlar: 37°59′07.7″K 32°05′06.4″D / 37.985472°K 32.085111°D / 37.985472; 32.085111

Peynirini Mağarası, Konya ili, Derbent ilçesi Mülayim köyünde yer alan mağaradır.

Fiziki özellikleri

Peynirini Mağarası, Aladağ'ın (2339 m) kuzeydoğu sırtında, Miskinçukuru Deresi yakınlarında bulunur. Triyas Devri Kalkerleri içinde kimyasal ayrışma ile oluşmuştur. Çevrede karasal iklim görülür, ortalama yağış 612 mm, ortalama sıcaklık 7,4 °C'dir.[1]

Mağara 24,5 m derinliğe, 187 m uzunluğa sahiptir. Mağaranın ilk bölümü; Giriş, Peynir Salonu ve Alt Salon bölümlerinden oluşur ve donanımsız girilebilir. Peynir salonu girişten 7 m aşağıda, 6 m yüksekliğinde, 11 m genişlik, 21 m uzunluğundadır. Peynirler burada olgunlaştırılmaktadır. Alt Salona dar bir geçit ile geçilir.[1]

Mağara iklimi

Mağara çevresinde yıllık ortalama sıcaklık 9 °C, mağara giriş, peynir salonu ve alt salonda 6 °C dir. Dışarıda en yüksek sıcaklık 26 °C, Peynir Salonu ve girişte 8 °C, Alt salonda 7 °C'dir. En düşük sıcaklıklar dışarıda -11 °C, girişte 3 °C, alt salonda 6 °C, Peynir Salonunda 4 °C'dir. Yıllık sıcaklık farkı mağara dışında 37 °C, girişte 5 °C, peynir salonunda 4 °C, Alt Salonda 1 °C'dir. Mağarada girişten sonra dış atmosfer şartlarında etkilenme azalmaktadır.[1]

Girişi yukarıda olan mağaraların içine kışın soğuyan hava dolmaktadır. Yazın dışarıda hava ısınsa da içeri yerleşen soğuk hava daha ağır olduğundan yıl boyu burada kalır. Bu şekilde kuyu şekilli dikey mağaralar ve ağız kısmı yukarıda olan mağaralar "soğuk hava kapanı" özelliği gösterir.

Mağara çevresinde yıllık nemlilik %68,2, peynir Salonu ve girişte %99,6, Alt Salonda %100'dür. Mağara içinde yıllık nem değişimi sıfırdır.

Peynir üretimi

Mağaraların yıl boyu sabit bir iklime sahip olması, gıda depolama veya olgunlaştırmada kullanılmasını sağlamıştır. Hazırlanan tulum peyniri farklı bir tat ve aroma kazanması için deri tulumlar veya plastik bidonlar içinde mağarada altı ay depolanmaktadır.[1]

Mağaranın işletmesi Derbent Belediyesi tarafından kiralama yöntemi ile gerçekleşmektedir. Mağarada 2018'de 43 ton, 2019'da 38 ton peynir üretilmiştir. Üreticiler peynirin çoğunluğunu kendileri tüketmekte, kalanını yöresel pazarlarda satmaktadır.

Peynirini Tulum Peyniri coğrafi işaret alarak bilinirliğini artırması tavsiye edilmektedir.

Ulaşım

Mulayim Mahallesi Derbent'e 9 km, Konya merkeze 50 km uzaklıktadır. Mahalleden mağaraya 3 km uzunluğunda toprak yolla ulaşılır.[1]

Mağara II. Derece Doğal Sit Alanı ilan edilmiştir.[2]

Kaynakça

  1. ^ a b c d e DAĞLI, Ayşe; SERT, Durmuş; UZUN, Ali. "Mağaraların peynir olgunlaştırmada kullanımı, bir örnek araştırma: Peynirini Mağarası, Derbent/ Konya". Türk Coğrafya Dergisi. 31 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2021. 
  2. ^ "Derbent tulum peyniri peynir mağarasına girdi". konyapostasi.com. 31 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Çimenini mağarası, Antalya'nın Alanya ilçesinde bir mağaradır.

<span class="mw-page-title-main">Altınbeşik Mağarası Millî Parkı</span>

Altınbeşik Mağarası Millî Parkı, Antalya ilinde bulunan milli park. İbradi (Aydınkent) ilçesine 9.7 km uzaklıkta olan Ürünlü köyünün yaklaşık 5 km güneydoğusundadır. Derin ve sarp Manavgat vadisinin batı yamacında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dupnisa Mağarası</span>

Dupnisa Mağarası Kırklareli ilinin Demirköy ilçesinin Sarpdere Köyü sınırları içerisinde, köyün 5 – 6 km güneybatısında yer almaktadır ve Trakya'nın turizme açılmış tek mağarasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mağara</span>

Mağara, yüzeyle bağlantısı olan ve gün ışığı ile bağlantısı kaybolacak derinliğe ve en az bir insanın sürünerek girebilmesine olanak verecek genişlik ve yüksekliğe sahip olan yeraltı boşluklarıdır. Speleoloji mağaraları inceleyen bilim dalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Karaca Mağarası</span>

Karaca Mağarası, Gümüşhane'nin Torul ilçesine bağlı Cebeli köyü içerisindedir. Mağarada damlataşı şekilleri, sarkıtlar, dikitler, sütunlar, org desenli duvarlar, mağara çiçekleri, mağara incileri ve traverten basamakları gibi birçok doğa harikasını bir arada görebilirsiniz. Ayrıca Karaca Mağarasının havası astım hastalığı başta olmak üzere birçok solunum hastalığına iyi gelmektedir. Karaca Mağarası, denizden 1550 m yükseklikte, şehir merkezine ise 17 km uzaklıktadır.

<span class="mw-page-title-main">Elazığ Buzluk Mağarası</span>

Buzluk Mağarası, Elazığ yakınlarındaki Harput antik kentinde bulunan mağaradır. Elazığ merkeze 12 km, Harput'a 6 km uzaklıkta, Harput Platosu üzerindeki Buzluk Tepe'nin kuzey yamacındadır. Buzluk Tepe'nin kuzeyinden geçen fayın etkisiyle oluşan dolinin kuzeyinde bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Tulum peyniri</span> Türk peyniri

Tulum peyniri, tulum içinde saklanarak olgunlaştırılan, Türkiye'nin çeşitli yörelerine özgü peynirlere verilen ad.

<span class="mw-page-title-main">Kilimli</span> Zonguldakın ilçesi

Kilimli, Türkiye'nin Zonguldak ilinin bir ilçesi. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun sonucu ilçe olmuştur. Büyük bir limana sahiptir. İlçe ekonomisinde balıkçılık önemli bir yer tutar.

<span class="mw-page-title-main">Keloğlan Mağarası</span>

Keloğlan Mağarası, Denizli 'nin Acıpayam ilçesine bağlı Dodurgalar kasabasının sınırları içerisinde bir mağaradır. Mağaranın bulunduğu nokta, Denizli-Antalya karayoluna 3 km mesafededir. Mağaranın ortalama yüksekliği 5-6 metre, gezi alanı 145 metredir.

<span class="mw-page-title-main">Mamut Mağarası Ulusal Parkı</span> Kentuckyde bulunan milli park ve mağara

Mamut Mağarası Ulusal Parkı, Amerika Birleşik Devletleri Kentucky eyaletinin merkezi bölgesinde, Brownsville şehri yakınlarında bulunan, 400 mil uzunlukta dünyada en büyük mağaralar sistemini kapsayan ve 214 km² yüzölçümünü kapsayan, ABD Ulusal Park Hizmetleri tarafından idare edilen bir millî parktır. Ulusal Park'ın en önemli kısmı Kentucky eyaletine bağlı Edmonson ilçesi (county) içinde bulunmakta ve küçük alanlarda doğuya sarkarak "Hart" ve "Barren" ilçelerinde bulunmaktadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Aynalıgöl Mağarası</span> Mersin yakınlarındaki bir mağara

Gilindire veya Aynalıgöl Mağarası, Mersin'e bağlı Aydıncık ilçesinin 7,5 km güneydoğusunda, Sancak Burnu ile Kurtini Deresi arasında yer alan mağara. Bir çoban tarafından tesadüf eseri bulunuştur. Giriş ağzı denize bakan ve hemen önünde küçük bir köy bulunan mağaraya denizden ve karadan gidilebilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ballıca Mağarası</span>

Ballıca Mağarası, bilinen diğer adıyla İndere, Karadeniz Bölgesi'nde, Tokat'ın ismini de verdiği Ballıca köyünde bulunan mağaradır.

<span class="mw-page-title-main">Oylat Mağarası</span>

Oylat Mağarası, Bursa ili İnegöl ilçesindeki turistik mağara. Mağara 665 m uzunluk, 95 m yüksekliğe sahiptir. Oylat Deresi'nin batı kenarında, Kanyon yamacında asılı durumda, yatay duruşlu, oluşumunu tamamlamış fosil bir mağaradır.

Gürcüoluk Mağarası, Bartın ili Amasra ilçesi, Makaracı Köyü sınırlarında yer alan karstik mağara.

<span class="mw-page-title-main">Zeytintaşı Mağarası</span> Antalyanın Serik ilçesinde bir mağara

Zeytintaşı Mağarası, Antalya ili, Serik ilçesi, Akbaş Köyü'nün sınırlarında bulunan karstik mağara.

İnkaya Mağarası, İzmir ili, Güzelbahçe ilçesi, Yelki Mahallesi sınırlarında, Kocadağ'ın doğu yamacında bulunan mağaradır.

<span class="mw-page-title-main">Gökgöl Mağarası</span> Zonguldakın Üzülmez bölgesinde bulunan aktif bir damlataş mağarası

Gökgöl Mağarası, Zonguldak'ın Üzülmez bölgesinde bulunan aktif bir damlataş mağarasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Zindan Mağarası</span>

Zindan Mağarası, Isparta ili, Aksu ilçesi sınırlarındadır. Aksu merkezin yaklaşık 2 km KD yönünde, 37°48′58.41″K 31°05′10.80″D konumundadır.

Damlataş (Sincan) Mağarası, Hatay ili, Payas ilçesi, Sincan köyü yakınlarındaki karstik mağara. Nur dağları yamaçlarında, 542 m yükseklikte ve 95 m uzunluğundadır. Jura–Kratese yaşlı dolomit ile dolomitik kireçtaşı içerisinde oluşmuştur. Mağara gelişimini tamamlamış fosil mağaradır.

Çımağıl Mağarası veya Çimağıl Mağarası, Bayburt ilinin Merkez ilçesinde bulunan bir mağaradır. Bazı kaynaklara göre 110, bazı kaynaklara göre 600 metre, bazı kaynaklara göre ise 1010 uzunluğunda olan mağaranın bazı yerlerde yüksekliği 30 metreye ulaşmaktadır. İl merkezine olan uzaklığı bazı kaynaklara göre 35, bazı kaynaklara göre 50 bazı kaynaklara göre ise 57 kilometre olan mağara, 2470-2550 metre yüksekliktedir. 2007 yılında turizme açılan mağaranın içinde açık sarı, beyaz, koyu sarı ve kahverengi damlataşı sütunları gözlemlenebilir.