
Peynir, süt proteini kazeinin pıhtılaştırılmasıyla çeşitli tat, doku ve formlarda üretilen bir süt ürünüdür. Genellikle inek, manda, keçi veya koyun sütünden elde edilen proteinler ve yağdan oluşur. Üretim sırasında süt genellikle asitlendirilir ve kazeinin pıhtılaşmasını sağlamak için peynir mayası enzimleri veya benzer aktiviteye sahip bakteriyel enzimler eklenir. Katı lorlar, daha sonra sıvı peynir altı suyundan ayrılır ve preslenerek bitmiş peynir haline getirilir. Bazı peynirlerin kabuğunda, dış katmanında veya tamamında aromatik küfler bulunur.

Hellim, Kıbrıs kökenli, sık dokulu, sarımsı beyaz renkte taze bir peynirdir. Genelde ızgarada ya da yağsız tavada kızartıldıktan sonra yenir. Ayrıca, hellim Kıbrıs Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs'ın önemli bir ihraç kalemidir.

Küp peyniri, İç Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu bölgesinde, hemen hemen tüm illerde geleneksel olarak üretilen bir peynir türü. Bir kısım bölgelerde çömlek peyniri adıyla bilinir.

Çeçil veya civil peynir, Erzurum, Kars, Ardahan ve Iğdır genelinde üretilen yağı alınmış sütten yapılan ve iplik şeklinde olmasından dolayı tel peynir de denilen yumuşak, tuzlu bir peynir çeşididir. Bazı yörelerde "Çeçil, Sacak, Tel, Dil ve Örgü" Peynir olarak da anılır. Yağlı bir peynirdir. Sodyum oranı diğer peynirlere oranla daha yüksektir, küflendikten sonra da yenilebilir.

Veganlık veya veganizm, bazı nedenlerle hayvan kökenli gıdaları ve diğer hayvansal ürünleri kullanmayı reddetmektir. Vegan kişiler, vejetaryen'lerden farklı, hayvan kullanımı yoluyla elde edilen gıdaları, giyecekleri ve yumurta, süt, bal, yün gibi diğer tüm yan ürünleri kullanmayı reddeder.

Kaşar, koyun, inek veya keçi sütünden yapılan sarı renkli sert bir peynirdir. Türkiye ve Yunanistan'da yenir.

Ricotta, bir tür İtalyan yapımı peynirdir. Özellikle Kuzey İtalya ve çevresinde tüketilmektedir. Ricotta peyniri, özellikle yemek aralarında tüketilmektedir.

Mandıra ürünü veya süt ürünü sütten elde edilen yiyecek veya içecek olarak tanımlanır. Bu ürünlerin üretildiği yere mandıra adı verilir. İşlenmemiş süt genellikle inekten elde edilir; koyun, keçi, manda, at vb. memelilerden de elde edilebilir. Mandıra ürünleri Avrupa, Orta Doğu ve Hint mutfaklarında çoklukla bulunurken, Doğu Asya mutfağında da neredeyse hiç yer etmemiştir.
Mihaliç peyniri, Bursa ve Balıkesir yöresinde, genellikle tam yağlı çiğ kıvırcık koyun sütünden yapılan, 2–3 mm kalınlığında kabuk ve 3–4 mm çapında yuvarlak gözler içeren, yarıksız, çatlaksız, oldukça tuzlu, sert bir peynir türüdür.

İşlenmiş peynir, peynirden yapılan bir gıda. İşlenmiş peynir, emülgatör, doymuş bitkisel yağ, ekstra tuz, gıda boyası, peynir altı suyu veya şeker içerebilir. Sonuç olarak, işlenmiş peynirin birçok çeşidi, rengi ve dokusu vardır. Peynir, 1911'de Thun, İsviçre'de Walter Gerber tarafından bulunmuştur.
Çiğ beslenme veya çiğ gıda diyeti, yalnızca veya çoğunlukla pişmemiş ve işlenmemiş yiyecekleri yemeyi kapsayan bir diyet uygulamasıdır. Felsefeye veya yaşam tarzına ve istenen sonuçlara bağlı olarak, çiğ gıda diyetleri bir dizi meyve, sebze, fındık, tohum, yumurta, balık, et ve süt ürünlerini içerebilir. Diyet ayrıca çeşitli filizlenmiş tohum, peynir ve yoğurt, kefir, kombuça veya lahana turşusunu da kapsayan fermente edilmiş yiyecekler gibi basit işlenmiş yiyecekleri içerebilir, fakat genellikle pastörize edilmiş, homojenize edilmiş veya sentetik böcek ilaçları, gübreler, çözücüler ve gıda katkı maddeleri kullanılarak üretilmiş gıdaları içermez

Grana Padano, Kuzey İtalya'daki Po Ovası menşeli, parmesan peynirine benzeyen bir peynir. Peynirin, Parmigiano-Reggiano'ya kıyasla üretimini kontrol eden daha az düzenleme vardır. Sert ve kolayca ufalanabilen bir dokuya sahip peynir, pastörize edilmemiş ve üstte biriken kreması sıyrılmış yarım yağlı inek sütüyle yapılır. Peyniri yapmak için kullanılan üretim süreçlerinin ve hammaddelerin özgünlüğünü korumak için, Avrupa Birliği yasaları 1996 yılından bu yana coğrafi işaret (PDO) ile Grana Padano adını korumaktadır.

Kopanisti peyniri bir çeşit peynirdir.Yunanca "Ezilmiş, dövülmüş" anlamına gelir. Keçi sütünden yapılan sepet peynirinin peyniraltı suyunun fermante edilmesiyle yapılır.Keskin kokulu, acımsı lezzette, kremsi yapıda, yumuşak ve tuzlu bir peynirdir.Karaburun'a özgü bir kültürel mirastır.Urla ve Karaburun yarımadasında meze olarak tüketilir.Yapım aşamasının uzunluğu nedeni ile ticari olarak fabrikasyon üretimi yapılmamaktadır.

Bitkisel süt, bir süt ikamesi'dir. Bünyesinde hayvansal protein barındırmayan, tamamen bitkisel kaynaklı sütlerdir. Bitki sütleri, hayvan sütünün bitki bazlı alternatifleri olarak tüketilen vegan içeceklerdir ve genellikle kremsi bir ağız hissi sağlar. 2018 yılında, badem, soya ve hindistancevizi sütleri dünya çapında en çok satan bitki sütleri idi. Küresel bitki sütü pazarının 2018'de 16 milyar ABD doları olduğu tahmin ediliyordu.
Tuz muadilleri, yüksek kan basıncı ve yüksek sodyum klorür alımıyla kardiyovasküler hastalık riskini ortadan kaldırmak için pazarlanan düşük sodyumlu sofra tuzunun muadilleri, alternatifleridir.

Kahve muadilleri, genellikle kafeinsiz kahve olmayan ürünlerdir. Kahveyi yerine tüketilmek ve kullanılmak amacıyla kullanılır. Kahve muadili ürünler, tıbbî, iktisadî, dinî nedenlerle veya sadece kahvenin hemen bulunmaması nedeniyle kullanılabilir. Kavrulmuş tahıl içeceği, karahindiba kahvesi, beyaz kahve kahvenin yaygın muadilleridir.

Yumurta ikamesi, pişirme ve fırınlamada yumurtaların yerini almak için kullanılabilen üründür. Bugün piyasada yumurtadan kaçınmak isteyen insanlar için birçok ticari ikame ürün bulunmaktadır. Bu ürünlerin çoğu hayvansal ürünlerden yoksundur, bu nedenle vegandır ve kolesterol içermez. Yumurta tozu da buna aittir.

Et muadilleri, bitkilerden elde edilen ve kıvam, tat olarak ete benzeyen besin ve ürünlerdir. Daha yaygın olarak bitki bazlı et, vegan et, sahte et, et alternatifi, vejetaryen et olarak da bilinir. Vejetaryen mutfağı için özeldir. Et muadilleri, et türlerinin belirleyici niteliklerini veya kimyasal özelliklerini gösterir. Genel olarak et muadilleri, vejetaryen bileşenlerden yapılmış bir yiyecek anlamına gelir. Birçok analog soya bazlı veya glüten bazlıdır, ancak şimdi bezelye proteininden de yapılabilir. Diğer daha az yaygın analoglar arasında mikoprotein gibi bileşenler bulunur.

Livno peyniri ilk olarak 19. yüzyılda Livno, Bosna Hersek bölgesinde üretilen bir peynir türüdür. Gravyer benzeri altın sarısı bir renge sahiptir ve ceviz çekirdeğinden dolayı keskin bir tadı vardır. Meze, ana yemek veya tatlı olarak yenebilir.

Bu liste hazırlanan yemekler listesidir.