İçeriğe atla

Pervane Medresesi

Koordinatlar: 42°01′37″K 35°08′54″D / 42.02694°K 35.14833°D / 42.02694; 35.14833
Pervane Medresesi
Pervane Medresesi ana kapısı ve girişi
Harita
Temel bilgiler
KonumBatur caddesi, Sinop,
 Türkiye
Koordinatlar42°01′37″K 35°08′54″D / 42.02694°K 35.14833°D / 42.02694; 35.14833
İnançİslam
Açılış1265 (758 yıl önce) (1265)
DurumKafe, restaurant
Mimari
Mimari türMedrese
Mimari biçimAnadolu Selçuklu
Cephe yönüKuzey
Özellikler
Genişlik28 metre (92 ft)
MalzemelerMermer ve kesme taş

Pervane Medresesi, Sinop'taki tarihi bir medresedir. Medreselerin kapatılmasından beri medrese olarak kullanılmamaktadır. Şu an içindeki açık mekanda kafe, restoranlar ve hediyelik eşya satan mağazalar bulunmaktadır.

Camii ismini, 13. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu Selçuklularının dağılma döneminde vezirlik yapan Muînüddin Süleyman ya da bilinen adıyla Pervâne'den alır. 1262'de Sinop'u Trabzon İmparatorluğu'ndan geri alan Pervâne'ye Sultan IV. Kılıç Arslan tarafından Sinop ikta yani tımar olarak verildi. Pervâne, Selçukluların tebaası olmasına rağmen fiilen Sinop'un yöneticisi oldu. 1265 yılında medreseyi yaptırmıştır.[1] Pervâne'dan sonra medrese Çandaroğulları beyliği ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde de kullanılmıştır.

Cumhuriyetin ilanından sonra medreselerin yerini modern okullar almış, Pervane Medresesi kapatılmıştır. Medrese binası 1932 yılından itibaren, 1921 yılından beri bölgede toplanan arkeolojik eserler ve etnografik eserlerin konduğu bir depo olarak kullanılmıştır. 1941 yılında müzeye çevrilmiş ve 1970 yılında müzenin yeni binasına taşınmasına kadar varlığını sürdürmüştür.[2] 2002 yılında bina Sinop Valiliğine devredildi. Kafe, restoran ve hediyelik eşya çarşısı olarak kullanılıyor.

Mimari

38 m × 28 m (125 ft × 92 ft) boyutlarındaki bina kuzeyden güneye doğru uzanır. Güneydeki ana giriş mermer bir portaldır. Portalın her iki yanında iki oda bulunmaktadır. Avlunun doğu ve batı cephesinde üçer sütundan oluşan kemerli revaklar bulunur.[3] Revakların arkasına düşen binanın her iki yanında beşer öğrenci odası bulunmaktadır. Avluda bir şadırvan mevcuttur.[4] Medrese, Pervaneoğullarının son yöneticisi olan Gazi Çelebi ile kızının mezarlarını da barındırmaktadır.

Galeri

Kaynakça

  1. ^ "Pervane Medresesi". 6 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2023. 
  2. ^ "Sinop Arkeoloji Müzesi". Sinop Valiliği – İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. 14 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2016. 
  3. ^ "760 yıllık Selçuklu eseri: Pervane Medresesi". Habertürk. Habertürk. 17 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2023. 
  4. ^ "Tarihi Yapılar - Pervane Medresesi". 8 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Medrese, Müslüman ülkelerde orta ve yükseköğretimin yapıldığı eğitim kurumlarının genel adıdır. Medrese kelimesi Arapça ders (درس) kökünden gelir. Medreselerde ders verenlere "müderris", onların yardımcılarına "muid", okuyanlara "danışmend", "softa" veya "talebe" adı verilir.

<span class="mw-page-title-main">Karatay Medresesi</span> Selçuklu dönemine ait yapı

Karatay Medresesi, Konya'da bulunan Selçuklu dönemine ait yapı. Medrese Karatay ilçesi, Ferhuniye Mahallesi, Adliye Bulvarı'nda bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Buruciye Medresesi</span>

Buruciye Medresesi veya diğer adıyla Hacı Mes'ud Medresesi, Türkiye'nin Sivas şehrinde yer alan medrese. 1271 yılında, Anadolu Selçuklu Sultanlarından III. Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında Hamedan yakınlarındaki Burucird'den gelme Muzafferüddin Burucirdi tarafından yaptırılmıştır. İlmiye çalışmaları için medrese olarak yaptırılmış ve devrin pozitif ilimlerinin okutulduğu bina olarak uzun yıllar kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Süleymaniye Camii</span> İstanbulda bulunan bir cami

Süleymaniye Camii, Kanuni Sultan Süleyman adına 1551-1557 yılları arasında İstanbul'da Mimar Sinan tarafından inşa edilen camidir.

<span class="mw-page-title-main">Gök Medrese (Sivas)</span> Sivas, Türkiyede bir medrese

Gök Medrese ya da diğer adıyla Sahibiye Medresesi, Sivas'ta yer alan medresedir.

<span class="mw-page-title-main">Zengîler</span>

Zengîler, 12. ve 13. yüzyıllarda Mezopotamya ve Suriye'de hüküm sürmüş Türk devletidir. İlk hükümdarı İmâdüddin Zengî'dir.

<span class="mw-page-title-main">İnce Minareli Medrese</span>

İnce Minareli Medrese, Konya ili, Selçuklu İlçesi'nde, Alaaddin Tepesi'nin batısındadır. Selçuklu Sultanı II. İzzeddin Keykavus devrinde Vezir Sahip Ata Fahrettin Ali tarafından, hadis ilmi öğretilmek üzere 663 H.(1264 M.) yılında inşa ettirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Eski Valide Camii</span> İstanbulda tarihi bir cami

Eski Valide Camii ve Külliyesi İstanbul'un Üsküdar ilçesinin hakim konumu Toptaşı sırtına II. Selim'in eşi, III. Murat'ın ise annesi Afife Nur-Bânû Valide Sultan tarafından Mimar Sinan'a yaptırılmıştır. Camii, medrese, tekke, dârüşşifa, dârulhadis, dârulkurrâ, sıbyan mektebi ve imaretten oluşan tesis, Mimar Sinan'ın inşa ettiği tam teşekküllü ve tek parça kalabilmiş son külliye olarak kabul edilmektedir. Mimar Sinan'ın inşa ettiği cami vefatından sonra talebesi Davud Ağa tarafından genişletilmiştir. Son olarak da II. Mahmud döneminde eski İstanbul evlerini andıran ve müstakil bir girişi bulunan hünkâr kasrı ve mahfili eklenmiştir. Yapılış tarihi 1570-1579 tarihleri arasını kapsamakla 1583 yılında Mimar Sinan'ın talebesi Davud Ağa tarafından genişletilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Şifaiye Medresesi</span>

Şifaiye Medresesi, 1217 yılında Anadolu Selçuklu Devleti sultanı I. İzzeddin Keykavus tarafından Sivas'ta darüşşifa olarak yaptırılan; Osmanlı devrinde medrese olarak kullanılan yapı.

<span class="mw-page-title-main">Alâeddin Camii (Sinop)</span>

Sinop Alaeddin Camii, Sinop ilinde, şehir merkezinde yer alan Selçuklu devri yapısı.

<span class="mw-page-title-main">Muînüddin Süleyman</span>

Pervâne Muineddin Süleyman,, Anadolu Selçuklu dönemi devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Çifte Minareli Medrese (Erzurum)</span> Erzurum, Türkiyede bir medrese

Çifte Minareli Medrese, Türkiye'de Erzurum İlinde bulunmaktadır. Selçuklular dönemine aittir. Bu tarihî eser günümüze kadar varlığını koruyabilmiş ve bulunduğu şehrin sembolü haline gelmiştir. Her yıl binlerce yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret edilir.

<span class="mw-page-title-main">Afyonkarahisar Müzesi</span>

Afyonkarahisar Müzesi; Afyonkarahisar'da bulunan 1933 yılında hizmete girmiş arkeoloji müzesi.

<span class="mw-page-title-main">Gazanfer Ağa Medresesi</span>

Gazanfer Ağa Medresesi, III. Mehmed'in Macar asıllı kapıağalarından Gazanfer Ağa'nın (ö.1602/03) yaptırdığı, İstanbul Fatih'te bulunan medresedir. Atatürk Bulvarı ve Kovacılar Caddesi'nin Eminönü'ne inen yolunun sol kenarında kalmaktadır. Bozdoğan Kemeri'nin de dibinde kalmakla beraber etrafında Unkapanı ve İstanbul Manifaturacılar Çarşısı (İMÇ) bulunmaktadır. Medresenin inşa tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Vakfiyesi ise 1595/96'da düzenlenmiştir. Bazı kaynaklarda mimarının Davud Ağa olduğu yönünde görüşler vardır. Medrese, dönemin bir külliye içinde yer almayan bağımsız kurumlarındandır.

<span class="mw-page-title-main">Dündar Bey Medresesi</span> Selçuklu mimari mirası

Dündar Bey Medresesi Isparta ilinin Eğirdir ilçesinde yer alan tarihi bir medresedir. Medrese Eğirdir'in merkezindedir.

<span class="mw-page-title-main">Mesudiye Medresesi</span> Diyarbakırda yer alan bir medrese

Mesudiye Medresesi, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde yer alan tarihî bir medresedir.

Zinciriye Medresesi ya da bilinen diğer adıyla Sincariye Medresesi, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde yer alan tarihî bir medresedir.

Zinciriye Medresesi, Türkiye'nin Aksaray şehrinde bulunan bir medresedir.

<span class="mw-page-title-main">Sinop Arkeoloji Müzesi</span>

Sinop Arkeoloji Müzesi veya Sinop Müzesi, Sinop'ta bulunan ve şehir içinde ve çevresinde bulunan arkeolojik eserlerin sergilendiği ulusal bir müzedir.

<span class="mw-page-title-main">El-Beşiye Medresesi</span>

El-Beşiye Medresesi, Tunus'un başkenti Tunus'ta bulunan eski bir medresedir. Medrese, 1752 yılında Tunus beyi Ebu'l Hasan Ali tarafından inşa edilmiştir ve Zeytune Camii ile Guvaşaşin Hamamı arasında yer almaktadır.