İçeriğe atla

Pembe Marmara

Pembe Marmara (25 Aralık 1925 – 31 Ocak 1984), Kıbrıs Türkü şair. Sosyolog Ulus Baker'in annesidir.[1] Kıbrıs Türk şiirinde öne çıkan bir isimdir. Çığ hareketinden sıyrılarak Orhan Veli Kanık etkisiyle Garip hareketi doğrultusunda serbest şiirler kaleme aldı.

Yaşamı

Ailesi Anadolu kökenliydi. Yeni Cami Ana Mektebi, Ayasofya Kız İlkokulu sonrasında Lefkoşa Victoria Kız Lisesi ile Atatürk Öğretmen Koleji'nden mezun oldu (1946). Bir süre ilkokul öğretmenliği yaptı. Dönem gazetelerinde yayımlanan şiirleri ile tanındı. I. ve II. Demet Şiir Seçkinleri’nden yayınlanan şiirleri adının duyulmasına etki etti. "Nevin Hale", "Gülen Gaye", "Lafazan", "Meçhul", "Funda" ve "Fırtına" gibi takma adları kullanarak taşlama türünde şiir örnekleri verdi. Kısa süre Ümit Yaşar Oğuzcan ile ilişki yaşadı. Sonrasında Sedat Baker ile evlendi.[2] Şiirleri ölümü sonrasında ablası tarafından 1986'da yayımlandı.[3]

Marmara Çığ hareketine katılan isimlerden biriydi. Devamında kendi çizgisinde devam etti ve Garip hareketine yöneldi. Bu hareket doğrultusunda serbest tarzda şiirler kaleme aldı. Pembe Marmara - Şiirler adlı kitapta yer alan 113 şiirinden 63 tanesini serbest tarzda kaleme aldı. Şiirlerinde ülkesini ve sosyal konuları ele aldı. Orhan Veli Kanık'tan etkilenen isimlerden biriydi.[3]

Kaynakça

  1. ^ "Unutulmaz bir Buckley şarkısı: Ulus Baker". BirGün. 16 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2017. 
  2. ^ Cahit, Neriman. "Yaşamın taaa İçindeki Kadın: Pembe Marmara". Kadın/Woman 2000, Journal for Women's Studies, Cilt/Vol.11, Sayı/Issue 1, 2010. 24 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2017. 
  3. ^ a b Demirdağ, Elza Alışova (Ekim 2016). II. Uluslararası Kıbrıs Türk Edebiyatçıları Sempozyyumu Bildiriler Kitabı, "Pembe Marmara'nın Kıbrıs Türk Şiirindeki Yeri". Başkent Klişe ve Matbaacılık. s. 65-74. ISBN 978-605-4598-21-2. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sabahattin Kudret Aksal</span> Türk yazar ve şair

Sabahattin Kudret Aksal, Türk şair, senarist ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Veli Kanık</span> Türk şair (1914–1950)

Orhan Veli Kanık, daha çok Orhan Veli olarak tanınan Türk şairdir. Melih Cevdet ve Oktay Rifat ile birlikte yenilikçi Garip akımının kurucusu olan Kanık, Türk şiirindeki eski yapıyı temelinden değiştirmeyi amaçlayarak sokaktaki adamın söyleyişini şiir diline taşıdı. Şair otuz altı yıllık yaşamına şiirlerinin yanı sıra hikâye, deneme, makale ve çeviri alanında birçok eser sığdırdı.

<span class="mw-page-title-main">Oktay Rifat</span> Türk şair, romancı ve oyun yazarı

Ali Oktay Rifat, Türk şair, oyun yazarı ve roman yazarı. Türk şiirinin en büyük isimlerinden birisi kabul edilir. Orhan Veli ve Melih Cevdet'le birlikte Garip Akımı'nın kurucularındandır. 1955 yılından itibaren İkinci Yeni adlı şiir akımına yönlenmiştir. Şiir dışında roman ve oyun türlerinde de eserler vermiştir. Şair Nazım Hikmet'in kuzenidir.

<span class="mw-page-title-main">Melih Cevdet Anday</span> Türk şair, oyun yazarı, denemeci ve eleştirmen

Melih Cevdet Anday, Türk şair, tiyatro oyunu, roman, deneme, makale yazarıdır. Lise arkadaşları Orhan Veli ve Oktay Rifat'la birlikte ortaya çıkardıkları Garip Akımı ile Türk şiirindeki yenilenmeyi başlatmıştır. Kolları Bağlı Odysseus ile kendine özgü felsefi şiir akımını başlatmış, Garip Akımı'ndan ayrılmıştır. UNESCO'nun Courrier dergisi, 1971 yılında onu Cervantes, Dante, Tolstoy, Unamuno, Seferis ve Kawabata düzeyinde bir edebiyat adamı olarak gördüğünü açıklamıştır.

Garip hareketi, garipçiler ya da birinci yeni; Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday'ın kurduğu ve Türk şiirinde yer etmiş anlayışları reddeden ve söyleyiş güzelliğini esas alan edebiyat akımıdır.

Yaprak, 1 Ocak 1949 - 1 Haziran 1950 arasında, Orhan Veli Kanık'ın önderliğinde Ankara'da yayınlanmış Türkçe edebiyat dergisi.

Halim Şefik Güzelson, Türk şair. Çocukluk arkadaşı Orhan Veli'nin çizgisinde şiirler kaleme aldı. Çeşitli dergi ve gazetede şiirler yayımladı. Tek şiir kitabı Otopsi, 1978 yılında yayımlandı.

<span class="mw-page-title-main">Türk edebiyatı</span> Türkçe yazılmış edebî eserler

Türk edebiyatı, Türk yazını veya Türk literatürü; Türkçe olarak üretilmiş sözlü ve yazılı metinlerdir.

Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde eğitim amacıyla Avrupa'ya, özellikle Fransa'ya giden gençler oradaki edebiyatta gördükleri yenilikleri ülkeye dönüşlerinde Türk edebiyatında uygulamaya başlamışlardır. Bu şekilde belli dönemler halinde günümüze kadar süren yeni bir edebiyat başlamıştır. Bu dönemlerden biri de Cumhuriyet dönemi edebiyatıdır.

Kıbrıs Türk edebiyatı, Türkiye'ye paralel bir gelişim göstermiştir. Ancak, 1923-1955 arasında bir suskunluk dönemi yaşanmıştır.

<i>Yenisi</i>

Yenisi, Türk şair Orhan Veli Kanık'ın 1947 yılında yayınlanan dördüncü şiir kitabı. Eser, İnkılâp Kitabevi tarafından basıldı. Kapak yazısını Agop Arad'ın yazdığı kitabın, kapak ve iç resimlerini Bedri Rahmi Eyüboğlu yaptı. Kitapta Kanık'ın on altı şiiri yer almaktadır.

<i>Vazgeçemediğim</i>

Vazgeçemediğim, Türk şair Orhan Veli Kanık'ın ikinci şiir kitabı.

<i>Destan Gibi</i>

Destan Gibi, Türk şair Orhan Veli Kanık'ın 1946 yılında yayınlanan üçüncü şiir kitabı. Ölmez Eserler yayını olarak çıkan kitap, Bedri Rahmi Eyüboğlu tarafından resimlendirildi. Kitapta Yol Türküleri isminde uzun bir şiir vardır.

<i>Karşı</i> Orhan Veli Kanıkın şiir kitabı

Karşı, Türk şair Orhan Veli Kanık'ın 1949 yılında yayınlanan son şiir kitabı. Sanatçının ölümünden bir sene önce Ankara'da yayınlanan kitapta on yedi şiir bulunmaktadır.

Adnan Veli Kanık,, Türk yazar ve gazeteci.

<i>Garip</i> (kitap) Şiir kitabı

Garip, Türk şairler Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday'ın 1941 yılında İstanbul'da yayınlanan ilk şiir kitabı. 1945 yılında, yalnızca Orhan Veli'nin imzası ve şiirleriyle yeniden basılan eser Garip Akımı'nın ismine kaynak olmuştur.

"Anlatamıyorum", Orhan Veli Kanık tarafından yazılmış, lirik bir şiirdir.

Bedava, Orhan Veli Kanık'ın en ünlü şiirlerinden biridir. İronik bir yapısı vardır. Kanık'ın şiirlerinde çokça vurguladığı sınıf farkı çerçevesinde sınıflar arasındaki imkân farklılıklarını eleştirir.

Urkiye Mine Balman Lefke doğumlu, Kıbrıs Türkü şair, yazar ve öğretmen. 1946 yılında Kıbrıs Türk öğretmen kolejinden mezun oldu. Kıbrıs adasında çeşitli okullarda öğretmenlik yaptı. Kıbrıs Türk edebiyatının ilk kadın şairidir. Adada Çağdaş ve Yeşilada, Türkiye'de ise Yedigün ve Türk Dili gibi dergilerde etkin oldu. Yedigün'de Nihad Sâmi Banarlı'nın desteğini aldı. 1952 yılında Türkiye'ye ve Türk milletine adadığı Yurduma Giden Yollar adlı bir şiir kitabı çıkarmıştır. Kıbrıs yaşamına dair içerikler kaleme alsa bile bu kitap onun düşünsel olarak Türkiye'den ayrılamamasına bir örnek olarak görüldü. Genel olarak serbest türde şiirler kaleme aldı. 2017 Ali Nesim Edebiyat Ödülleri'nde Öncü Şair Ödülü'ne layık görüldü.

Neriman Cahit, Kıbrıslı Türk şair ve yazar. Kıbrıs Türk şiirinin ve Kıbrıs Türk toplumundaki kadın hakları savunucularının önde gelen isimleri arasındadır.