İçeriğe atla

Patrona Osman Paşa

Osman Paşa esir (ayağından yaralı) olarak Sivastopol'da (1854).
Osman Paşa'nın kılıcı Sinop Baskını'ndan sonra Rusların elinde kaldı.

Patrona Osman Paşa, (d. 1792,[1][2] Rize - ö. 1860[3][4]) Türk amiral. Sinop Baskını sırasında Osmanlı Filosu'nun komutanı.

Kalyon neferliğinden yetişti. 1825-1830 yılları arasında Mısır Donanması'nda kadırga reisi olarak görev yaptı. Daha sonra İstanbul'a dönerek Osmanlı Donanması'nın hizmetine girdi. Kırım Savaşı başladığı zaman 12 gemilik bir Karadeniz Filosu oluşturuldu ve İnceburun ile Amasra arasında karakol görevi verilen bu filonun komutanlığına getirildi. Şiddetli bir fırtına yüzünden Osmanlı Filosu'nun Sinop'ta demirli bulunduğunu haber alan Karadeniz Rus Donanması Komutanı Amiral Pavel Nahimov, komutasındaki 6 büyük savaş gemisiyle 30 Kasım 1853 tarihinde limana ani bir baskın yaptı. Yaklaşık 3 saat süren Sinop Baskını'nda tüm Osmanlı filosu yok edildiği gibi, 2.000'den fazla Osmanlı denizcisi de öldü. Patrona Osman Paşa ayağından yaralı olarak tutsak düştü; top ateşine tutulan Sinop kentinin yarısı yandı. Kırım Savaşı'na son veren Paris Antlaşması'nın imzalanması üzerine serbest bırakıldı. Ülkeye geri dönünce Rize'de zorunlu oturmaya tabi tutuldu. 1860 yılında Rize'de öldü.

16 Eylül 1890 tarihinde Japonya'da batan Ertuğrul Fırkateyni'nin Komutanı Mirliva Osman Paşa'nın dedesidir.

Kaynakça

  1. ^ Pierer's Universal-Lexikon der Gegenwart und Vergangenheit, Vol. 12 (Osman), s. 367. Altenburg 1861
  2. ^ Meyers Konversationslexikon, Vol. 12, s. 391f, Third Edition, Leipzig 1877
  3. ^ "Patrona Osman Paşa". 1 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2016. 
  4. ^ Candan Badem: The Ottoman Crimean War (1853 - 1856), s. 113-136. Brill, Leiden 2010

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kırım Savaşı</span> Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında 1853-1856 yılında yapılan savaş

Kırım Savaşı, 4 Ekim 1853-30 Mart 1856 tarihleri arasındaki Osmanlı-Rus savaşıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa</span> 185. Osmanlı sadrazamı

Kıbrıslı Mehmet Emin Paşa, Abdülmecid saltanatında 29 Mayıs 1854 - 23 Kasım 1854, 18 Kasım 1859 - 24 Aralık 1859 ve 28 Mayıs 1860 - 6 Ağustos 1861 tarihleri arasında 3 dönemde toplam bir yıl on ay on bir gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamı.

Osmanlı donanması, Osmanlı Devleti'nin askerî deniz gücü. XIV. yüzyılda kuruldu. Osmanlı Devleti, 1323 yılında Karamürsel'i fethederek denize ulaştı, Kara Mürsel komutasında ilk donanma oluşturuldu ve Kocaeli'nde yapılan savaşlarda denizden destek sağlandı. 1327 yılında Karamürsel'de ilk Osmanlı tersanesi kuruldu ve böylece deniz gücünün kurumsallaşma çalışmaları başladı. Osmanlı donanmasında hiyerarşik sisteme geçildi, ilk Derya Beyi, Kara Mürsel Bey oldu. 1337 yılında Kocaeli ele geçirildi; böylece 1353 yılında gerçekleşecek olan Rumeli'ye geçişin önü açıldı. Bundan sonra donanmanın merkezi sırasıyla İzmit, Gelibolu ve son olarak da İstanbul oldu.

<span class="mw-page-title-main">Çeşme Deniz Muharebesi</span> muharebe

Çeşme Deniz Muharebesi, 5-7 Temmuz 1770 tarihleri arasında Rus donanması ve Osmanlı Donanması arasında Çeşme Körfezi açıklarında yapılmıştır. 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nın bir parçası olan bu çatışmanın sonucunda Osmanlı Donanması Ruslar tarafından tamamen yok edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sinop Baskını</span> Kırım Savaşının önemli çarpışmalarından biri olan baskın

Sinop Baskını, Kırım Savaşı'nın önemli çarpışmalarından biri olan baskın. Bu baskında Rus Karadeniz donanması, Sinop'ta Osmanlı donanmasına ağır bir darbe indirdi. Dünya deniz savaşları tarihinde yelkenli ahşap gemilerin rol aldığı son çarpışma ve gülle yerine patlayıcı mermilerin (humbara) kullanıldığı ilk çarpışma olarak Sinop Baskını'nın özel bir yeri vardır.

<i>Asar-ı Tevfik</i>

Asar-ı Tevfik, 1860'larda inşa edilen ve sınıfının tek üyesi olan, Osmanlı donanmasının zırhlı bir savaş gemisiydi. Aslen Mısır Hidivliği tarafından İbrahimiye ismiyle sipariş edilen gemi, daha sonra Osmanlılar tarafından alındı. Kırım Savaşı'ndan sonra 1860'larda Osmanlı filosu için bir genişleme programının bir parçası olarak inşa edilen Asar-ı Tevfik, sekiz adet 220 mm toptan oluşan bir ana batarya ile donatılmış 4.600 metrik tonluk barbetli bir merkezî bataryalı zırhlıydı.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Rami Paşa</span>

Hasan Rami Paşa Osmanlı Donanması'nda 1897 - 1908 yılları arasında Donanma Komutanı, 1903-1908 yılları arasında da Bahriye Nazırlığı yapmış Türk amiral.

<span class="mw-page-title-main">Bozcaadalı Hasan Hüsnü Paşa</span>

Bozcaadalı Hasan Hüsnü Paşa II. Abdülhamid döneminde Bahriye Nazırlığı görevinde bulunmuş amiraldir. 1853 yılında Sinop Baskını'nda ölen Bozcaadalı Riyale (tümamiral) Hüseyin Paşa'nın oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Mandalzade Hüsameddin Paşa</span>

Mandalzade Hüsameddin Paşa Osmanlı devlet adamı ve denizcisi. 1770 yılındaki Çeşme Deniz Muharebesi'nde Kaptan-ı Derya sıfatıyla Osmanlı donanmasının komutanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Wilhelm Souchon</span>

Wilhelm Anton Souchon, I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Donanması'na katılan iki Alman gemisi Goeben ve Breslau gemilerinin komutanıdır. Gemiler İstanbul'a geldikten sonra Osmanlı Bayrağını çekerek Karadeniz'e açılırken Amiral Souchon da Osmanlı Donanma komutanı olmuştur. Karadeniz'de Rus gemilerini batırdıktan sonra kuzey kıyılarındaki Rus limanı olan Sivastopol ve Odessa limanlarını bombalayarak Osmanlı Devleti'ni savaşa İttifak Devletleri yanında müdahil ettirdi.

<span class="mw-page-title-main">Osman Paşa (mirliva)</span> Osmanlı tuğamirali

Ali Osman Paşa Türk asker. Ertuğrul Fırkateyni Komutanı.

<span class="mw-page-title-main">Karadeniz Baskını</span> 29 Ekim 1914te Karadenizdeki Rus limanlarına karşı Osmanlı savaş gemisinin hücum etmesi

Karadeniz Baskını, 29 Ekim 1914'te Karadeniz'deki Rus limanlarına karşı Osmanlı savaş gemileri tarafından gerçekleştirilen saldırıdır. Almanya tarafından desteklenen ve Osmanlı Harbiye Nazırı Enver Paşa ile Alman Amiral Wilhelm Souchon tarafından planlanan Karadeniz Baskını, Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'na girmesine neden oldu.

<span class="mw-page-title-main">Kayserili Ahmed Paşa</span>

Kayserili Ahmed Paşa, Türk denizci ve siyaset adamı.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Seferi (1584)</span>

Kırım Seferi, Osmanlı İmparatorluğu'nun isyan eden Kırım Hanı II. Mehmed Giray'ı cezalandırmak, Kırım Hanlığı'nda hakimiyetini tesis etmek ve yeni Han II. İslam Giray'ı tahta çıkarmak amacıyla 1584 yılında düzenlediği iki askerî harekât.

<span class="mw-page-title-main">Resmo Kuşatması</span>

Resmo Kuşatması, 1645-1669 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Akdeniz Seferi (1572)</span>

Akdeniz Seferi, 1570-1573 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Çanak Limanı Deniz Muharebesi</span>

Çanak Limanı Deniz Muharebesi, 1645-1669 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Midilli Kuşatması (1771)</span>

Midilli Kuşatması, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Çanakkale Deniz Muharebesi (1807)</span>

Çanakkale Deniz Muharebesi, 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Şekvetil Muharebesi</span>

Şekvetil Muharebesi, 1853-1856 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.