İçeriğe atla

Patiswiss

Patiswiss, 2004 yılında kurulmuş Türkiye merkezli bir çikolata ve tatlı üretimi şirketidir. Şirket, 2017 yılında Elif Aslı Yıldız-Tunaoğlu tarafından satın alındı.[1] Patiswiss kadın istihdamına katkısının yanı sıra Yıldız-Tunaoğlu'nun sosyal medya paylaşımları ve işçi haklarını ihlal ettiği iddiaları ile gündeme geldi.

Tarihçe

Patiswiss, 2004 yılında Ankara'da 200 metrekarelik bir pastane olarak kuruldu, 2017 yılında elektrik-elektronik mühendisi Elif Aslı Yıldız-Tunaoğlu tarafından satın alındı. Yıldız-Tunaoğlu, pastaneciliğin hayali olduğunu ve bu nedenden ötürü mühendislik kariyerini bıraktığını açıklamıştır.[2]

2022'de şirket, dördüncü fabrikasını açtı.[3] Mayıs 2023'te Patiswiss ABD temsilcisi Mustafa Nazif Yıldız şirketin ürünlerinin ABD'deki marketlerde satıldığını ve bu pazara genişlemek istediklerini duyurdu. Ekim 2023'te Yıldız-Tunaoğlu, şirketin halka arz edilmek istendiğini ve arz tarihinin yakın zamanda açıklanacağını duyurdu.[4] Yıldız-Tunaoğlu, Aralık 2023'te Patiswiss'in ABD, Rusya ve İngiltere başta olmak üzere 35 ülkeye ihracat gerçekleştirdiklerini, cirolarının %10'unun bu ihracatlardan geldiğini açıkladı.[5]

Yıldız-Tunaoğlu 22 Nisan 2024'te Instagram hesabından yaptığı bir açıklama ile Patiswiss Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini bıraktığını ilan etti.[6][7] Şirketin yeni CEO'sunun Karel Elektronik'te yönetim kurulu başkanlığı yapmış ve Yıldız-Tunaoğlu'nun eşi olan Ali Sinan Tunaoğlu olduğu açıklandı.[8]

Tepki ve eleştiriler

Şirketin çalışanlarının yaklaşık %70'inin kadın olması ve yönetiminde bir kadının bulunması, kadın istihdamı ve cinsiyet eşitliği açısından şirketin övgü toplamasına yol açtı. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı iş birliğinde düzenlenen 2022 Türkiye'nin Girişimci Kadın Gücü Yarışması Ödülleri'nde, Patiswiss Çikolata, "Kadın İstihdamını En Çok Artıran Şirket" seçildi. Elif Aslı Yıldız-Tunaoğlu ise "En Hızlı Büyüyen Kadın Girişimci" ödülünü aldı.[3]

Sendikalaşan işçilere baskı ve işten çıkarmalar

Patiswiss'te çalışan bazı işçiler çalışmalarının karşılığını alma amacıyla sendikalaşmak için Öz Gıda-İş Sendikası ile iletişime geçti. Öz Gıda İş'in çalışmaları sonrası sendikalaşmaya başlayan işçilere Patiswiss sendikalaşmamalarını telkin etti.[9][10]

2019 yılında Patiswiss'in Ankara'daki OSTİM'de bulunan fabrikasında çalışmaya başlayan bir işçi, Şubat 2024'te Öz Gıda İş Sendikası'na üye olduktan sonra işten çıkarıldı.[11][12] İşten çıkarılan işçi Patiswiss'in kıdem tazminatı ödememek için kendisini istifaya zorladığını iddia etti. Fabrikada işçilerin Patiswiss'in Genel Müdürü Mustafa Nazif Yıldız, Baş Gıda Mühendisi Beran Ecem Akça, İnsan Kaynakları Müdürü Eşref Şişkin tarafından bir odaya alınarak sendikaya üye olup olmadıklarının sorulduğu, "Size zor zamanda iş verdik şimdi sendikalı olup bize ihanet etmeyin" denilerek baskı yapıldığı, on beşe yakın işçinin de E-devlet şifreleri alınarak sendikadan istifa ettirildiği öne sürüldü.[9][11][13] Öz Gıda İş ve işten çıkarılan işçiler bu duruma karşı fabrika önünde eylem düzenlemeye başladı.[12] İşten atılan işçiler fabrikaya mal girişinin yapıldığı yerden alındıklarını ve bunun güvenli olmadığını belirtti. Çalıştıkları süre boyunca işçilerin yıllarca aynı giysilerle çalıştığını, fabrikada sadece fabrikaya yapılacak denetimler öncesinde temizlik yapıldığını iddia etti.[9][12] Öz Gıda İş Genel Başkan Yardımcısı Tevfik Ali Hançeroğlu başlatılan eylem hakkında “Üyemiz işçi işe geri alanına kadar buradan bir tarafa gidiş yok, eylemlere devam edeceğiz.” dedi.[10]

Sendikalaşma faaliyetleri, işten çıkarmalar ve düzenlenen eylem ile ilgili Öz Gıda İş'in Ankara Şubesi Başkanı Duran Çiçek şunları söyledi:

Burada uzun zamandır yürüttüğümüz bir çalışmamız var. Arkadaşlarımızı sendikaya üye yapıyor, Anayasal haklarını anlatıyoruz. Çok hızlı büyüyen bir şirket, yeni yatırımlar yapıyor fabrikalar açıyorlar. Buna bir itirazımız yok ancak işçi arkadaşlarımızın da bazı talepleri var. Bu şirketi biz büyüttük ama emeğimizin karşılığını alamıyoruz diyorlar. Sendikayla bu yüzden iletişime geçtiler. Bizde onların isteği doğrultusunda bir çalışma başlattık. İşverenin tutumu kabul edilebilir değil. Avukat olan bir Genel Müdür var ancak sendikal çalışmayı engellemenin suç olduğunu bilmiyor......[Patiswiss] yılını doldurmayan işçileri işten çıkararak işçilerin kıdem hakkı gasp ediliyor. Anayasamızın 51. Maddesini” hiçe sayarak suç teşkil etmesine aldırmaksızın çağdışı bir uygulamayla ikna odaları kurarak, “size zor zamanda iş verdik şimdi sendikalı olup bize ihanet etmeyin” diyerek her türlü manevi ve psikolojik baskı uygulanıyor. [9][10]

Başka sendikalar da eylemlere katılarak destek verdi.[14] Yıldız-Tunaoğlu eylemlere dair paylaşılan bazı fotoğrafsız tweetlere yine Twitter'dan cevap verdi.[15]

Çok komiksiniz valla ne diyeyim; boş vaktiniz çoktur sizin siz eğlenin. Şu resimde bir tane Patiswiss çalışanı yok:) hadi video çekin ben çalışanım desin :) gerçi pardon bu kadar yalana dolana onu da söylersiniz siz:):):) iyi eğlenceler bizim 1000+ çalışanımızla çok işimiz var:)

— Elif Aslı Yıldız, Elif Aslı Yıldız-Tunaoğlu Twitter Hesabı, https://twitter.com/elifasliyildiz/status/1756762612568654063

Eylemler en az 21 gün sürdü.[12]

Küflü çikolata paylaşımı

Nisan 2024'te şirket CEO'su Elif Aslı Yıldız-Tunaoğlu, LinkedIn üzerinde küflü çikolata paylaşımı yapan bir tüketiciyi dava açmakla tehdit etti ve bu sırada "Karşında senin dev Migros ve biz varız." ifadesini kullandı. Yıldız-Tunaoğlu durumun tüketicinin evindeki nem oranından kaynaklandığını öne sürdü ve bunun bir karalama kampanyası olduğunu iddia etti. Olayın ardından yaptığı yorumu silen Yıldız-Tunaoğlu, Instagram hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda LinkedIn'de yaptığı yorumda yer alan "yazım ve imla hataları" için özür diledi. Yıldız-Tunaoğlu'nun davranışları sosyal medya ile medya kuruluşları tarafından eleştirilmesine sebebiyet verdi.[16][17]

CarrefourSA ve Migros Patiswiss ürünlerini internet sitelerinden ve mobil uygulamalarından kaldırdı. Migros mağazalarındaki Patiswiss ürünlerini de raflardan kaldırdı.[18][19]

Yıldız-Tunaoğlu 22 Nisan'da Instagram hesabından yaptığı bir açıklama ile başta LinkedIn paylaşımını yapan tüketiciden olmak üzere tüm tüketicilerden ve kamuoyundan özür diledi; Patiswiss Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini bıraktığını ilan etti.[6][7]

Olayın ardından Yıldız-Tunaoğlu'nun LinkedIn profilinde bulunan yüksek lisans eğitimi hakkındaki bilgilerin doğru olmadığı öne sürüldü, bu iddialar ise bahsi geçen bölümde eğitim görevlisi olan Erdi Daşdemir tarafından doğrulandı. Bunun üzerine Tunaoğlu LinkedIn profilini kapattı.[20]

İsim hakları

Yıldız-Tunaoğlu'nun Patiswiss şirketinin adının 1900'lerin başında kurulmuş İsviçreli bir şirket olan Patiswiss AGʼden "çalıntı" olduğu iddia edildi. Bunun üzerine İsviçreli Patiswiss AG şirketi, Yıldız-Tunaoğlu'nun şirketi ile bir ilgilerinin bulunmadığı, geçmişte ad hakları üzerinden dava açmış olduklarını ve tek fabrikalarının Gunzgen, İsviçre'de bulunduğu açıkladı.[21]

Kaynakça

  1. ^ "Patiswiss, kalite ve farklılık mottosuyla büyümeye devam ediyor". gastronomiturkey.com. 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2024. 
  2. ^ Gazetesi, Dünya (12 Nisan 2023). "Ankara'da 200 m2 'lik pastaneyle işe başladı 5. fabrikasını kurdu". 21 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2024. 
  3. ^ a b Gazetesi, Dünya (25 Aralık 2022). "Patiswiss, talebe yetişmek için 4. fabrikasını açtı". 21 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2024. 
  4. ^ "Çikolata üreticisinden halka arz kararı - Diken". 9 Ekim 2023. 21 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2024. 
  5. ^ Gazetesi, Dünya (15 Mayıs 2023). "Patiswiss ABD'ye açılıyor". 21 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2024. 
  6. ^ a b "Instagram". www.instagram.com. 22 Nisan 2024. 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2024. 
  7. ^ a b "'Küflü çikolata' tartışması... Patiswiss'in CEO'su Elif Aslı Yıldız Tunaoğlu'nun tüketiciye cevabı büyük tepki çekti". Hürriyet. 22 Nisan 2024. 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2024. 
  8. ^ "'Küflü çikolata' tartışmaları sonra istifa etmişti! Patiswiss'in yeni CEO'su belli oldu". Cumhuriyet. 24 Nisan 2024. 24 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2024. 
  9. ^ a b c d "Patiswiss'te işçiye sendika engellemesi: Bir kişi işten çıkarıldı". soL Haber. 6 Şubat 2024. 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2024. 
  10. ^ a b c Öz Gıda İş Sendikası Basın Bürosu (7 Şubat 2024). "Patiswiss çalışanı sendikamıza üye olduğu gerekçesiyle işten çıkarıldı - Haberler". Öz Gıda İş Sendikası. 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2024. 
  11. ^ a b Dikkan, Deniz (6 Şubat 2024). "Patiswiss'te sendikalaşan işçi işten atıldı". Evrensel. 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  12. ^ a b c d Yıldırım, İrem (26 Şubat 2024). "Sendikalı olduğu için işten çıkarılmıştı: 'Patiswiss'te sendikal haklar tanınsın'". soL Haber. 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2024. 
  13. ^ Bahadır, Soner (14 Şubat 2024). "E-devlet şifresi alınan işçiler sendikadan istifa ettirildi iddiası". Tele1. 21 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2024. 
  14. ^ "Patiswiss'de Sendika Düşmanlığı Protesto Edildi". Uluslararası İşçi Dayanışması Derneği. 24 Şubat 2024. 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2024. 
  15. ^ "Sendikalı işçileri kovmakla suçlanan patron "Allah ve devlet'e sığındı."". 12 Şubat 2024. 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2024. 
  16. ^ "Önce tehdit ettiği tüketiciden, sıkışınca özür diledi: Patiswiss patronu işçiden de özür dileyecek". soL Haber. 21 Nisan 2024. 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2024. 
  17. ^ "Çikolata tartışmasında son perde: Patiswiss CEO'su önce paylaşamını sildi sonra açıklama yaptı!". Son Mühür. 21 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2024. 
  18. ^ Poyrazoğlu, Oğuzhan (22 Nisan 2024). "Küflü çikolata skandalı! Migros'tan sonra Carrefour da Patiswiss'i raftan indirdi". Tele1. 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2024. 
  19. ^ "'Küflü çikolata' paylaşımıyla gündemdeydi: Migros'tan Patiswiss ürünleri kararı!". birgun.net. 22 Nisan 2024. 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2024. 
  20. ^ Oksijen, Gazete (24 Nisan 2024). "Patiswiss krizi: Elif Aslı Yıldız Tunaoğlu'nun diploma bilgileri sahte çıktı". 24 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2024. 
  21. ^ Sena Tufan, İsviçre merkezli Patiswiss AG marka koruma ihlalinden dava açmış! Patiswiss markası çalıntı mı? 26 Nisan 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Marketing Türkiye, Nisan 2024

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kemal Türkler</span> Türk aktivist ve sendikacı

Kemal Türkler, Türk sosyalist sendikacı ve siyasetçi. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonunun kurucusu ve ilk genel başkanıdır, Türkiye İşçi Partisinin kurucularındandır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu</span> Türkiyede bir işçi sendikaları konfederasyonu

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu, 13 Şubat 1967 tarihinde Türk-İş'ten ayrılan Maden-İş, Lastik-İş, Basın-İş ve bağımsız Gıda-İş, Türk Maden-İş (Zonguldak) sendikaları ve onların genel başkanları olan Kemal Türkler, Rıza Kuas, İbrahim Güzelce, Mehmet Alpdündar ve Kemal Nebioğlu tarafından kurulan işçi sendikaları konfederasyonudur. 12 Eylül Askeri Darbesi ile kapatılmasının ardından 19 Ocak 1992 tarihinde yeniden kurulmuştur. DİSK, bağımsız bir sınıf ve kitle örgütüdür.

Türkiye'de sendikalar, 1938 tarihli Cemiyetler Kanunu’nda "Sınıf esasına dayalı cemiyet kurulamaz." ifadesinin 5 Haziran 1946'da metinden çıkarılmasıyla yasallık kazandı. 7 Aralık 1946 tarihinde sıkıyönetim kararıyla kapatılan sendikalar, 1947'de "İşçi ve İşveren Sendikaları ve Sendika Birlikleri Hakkında Kanun"un kabul edilmesiyle tekrar yasal oldu. Sendika sözlük anlamı: İşçilerin yada işverenlerin ayrı ayrı olmak üzere iş, kazanç, toplumsal ve kültürel konular yönünden çıkarlarını korumak, yeni haklar sağlamak ve onları daha da geliştirmek amacıyla aralarında yasalar uyarınca kurdukları birliktir.

<span class="mw-page-title-main">Associated Press</span> ABD merkezli uluslararası haber ajansı

Associated Press (AP), Amerika Birleşik Devletleri merkezli bir haber ajansı.

Rıza Kuas, Abhaz asıllı Türk sendikacı, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) kurucusu ve Türkiye İşçi Partisi (TİP) Ankara ve İstanbul milletvekili.

Şaban Yıldız,, Türk sosyalist ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Pinkerton</span> özel bir dedektiflik şirketi

Pinkerton Ulusal Dedektif Ajansı, kısaca Pinkertonlar, 1850 yılında Allan Pinkerton tarafından kurulan özel bir ABD güvenlik ve dedektiflik şirketi. Başkan Abraham Lincoln'u hedef alan bir suikast planını ortaya çıkartarak ünlü olan Pinkerton, daha sonra Amerikan İç Savaşı sırasında Lincoln'un kişisel güvenliğini sağlamıştır. Pinkertonlar güvenlikten özel askeri görevlere kadar her türlü işte görev almışlardır. Pinkertonlar gücünün zirvesindeyken Amerikan Ordusu'ndan daha çok silahlı özel güvenlik elemanına sahip olmuş, özel bir ordu gibi davranabilecekleri korkusu yüzünden Ohio devleti sınırları içinde faaliyetleri yasaklanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hak İşçi Sendikaları Konfederasyonu</span> işçi sendikaları konfederasyonu

Hak İşçi Sendikaları Konfederasyonu ya da Hak-İş, Türkiye'de işçi sendikası konfederasyonu. Türkiye'nin ikinci büyük işçi konfederasyonudur.

<span class="mw-page-title-main">Öz Gıda-İş Sendikası</span>

Öz Gıda-İş Sendikası Hak-İş'e bağlı Gıda İş Kolunda örgütlü bir işçi sendikasıdır. 1 Haziran 1976 tarihinde Sivas'ta kurulan sendikanın Genel Merkezi Ankara'dadır ve Genel Başkanı Halil Çukutli'dir. Yaklaşık 73.851 üyesi bulunmaktadır. Eski genel başkanı Salim Uslu 2011 genel seçimlerinde Çorum milletvekili seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Öz İplik-İş Sendikası</span>

Öz İplik-İş Sendikası Hak-İş'e bağlı bir işçi sendikasıdır. Tam adı Tüm Dokuma, İplik, Trikotaj ve Giyim Sanayii İşçileri Sendikası olan sendikanın Genel Merkezi Ankara'dadır ve Genel Başkanı Rafi Ay'dır.

Öz Ağaç-İş Sendikası, Hak-İş'e bağlı bir işçi sendikasıdır. 1980 yılında kurulan sendikanın genel merkezi Ankara'dadır. Sendikanın Genel Başkanı Av. Tuncay DOLU'dur. Ağaç, Kağıt, Mobilya ve Sunta iş kolunun en büyük işçi sendikasıdır. Bu iş kolunun en önemli iş yerlerinde örgütlüdür. İş kolunda, 2012 yılında ülke genelinde en fazla örgütlenme faaliyeti yapan sendikadır. 2013 yılı içerisinde, yaklaşık 6.500 işçinin çalıştığı Erciyes Anadolu Holding iş yerlerinde ortalama %27 oranında, enflasyonun çok çok üstünde zam alarak hem üyesini memnun etmiş hem de diğer sendikalara örnek teşkil etmiştir. Çeşitli kurum ve özel sektör firmalarıyla anlaşma yaparak üyeleri için özel indirimler yapılmasını sağlayan sendikanın Türkiye genelinde çok sayıda üyesi mevcuttur.

Öz Orman-İş Sendikası 2008'de kurulan Hak-İş'e bağlı bir işçi sendikasıdır. Genel Merkezi Ankara'da olan sendikanın Genel Başkanı Settar Aslan'dır.

<span class="mw-page-title-main">TEKEL işçi eylemi</span>

TEKEL işçi eylemi, 15 Aralık 2009 tarihinde Türk-İş'e bağlı Tekgıda-İş Sendikası'na kayıtlı TEKEL işçileri tarafından Ankara'da başlatılan ve 4 Şubat 2010 tarihinde 1980 sonrasının en büyük toplu iş bırakma eylemiyle tüm Türkiye'ye yayılan işçi eylemidir. Eylem, ülke çapında gündemin ön sıralarında bulunmasının ve geniş bir kesim tarafından da desteklenmesinin yanı sıra uluslararası çapta destek de kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası İşçi Filmleri Festivali</span>

Uluslararası İşçi Filmleri Festivali veya İşçi Filmleri Festivali, Türkiye'de 2006 yılından itibaren her yıl, 1 Mayıs İşçi Bayramı'ndan başlayarak 8 Mayıs'a kadar devam eden bir film festivalidir.

Ülker, Ülker Bisküvi Sanayi A.Ş adıyla Sabri Ülker ve Asım Ülker tarafından 22 Şubat 1944'te kurulmuş gıda üreticisi şirket. Ülker ürünlerini 100'ün üzerinde ülkeye ihraç etmektedir. Gıda sektöründe, farklı kategorilerde çok sayıda ürünleri bulunmaktadır. Türkiye'nin en büyük 500 sanayi kuruluşu arasındaki 108. sırada yer almıştır.

Orhan Demir Sorguç, - ö. 21 Ağustos 1997), Türk siyasetçi.

Salim Uslu, Türk siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Petrol, Kimya ve Lastik Sanayii İşçileri Sendikası</span>

Türkiye Petrol, Kimya ve Lastik Sanayii İşçileri Sendikası (ya da kısaca LASTİK-İŞ), 1949'da kurulmuş, Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) bağlı olarak petrol, kimya ve lastik iş kollarında faaliyet göstermek üzere örgütlenen sendikadır. Merkezi İstanbul'dadır.

<span class="mw-page-title-main">Endüstriyel demokrasi</span>

Endüstriyel demokrasi, endüstri içindeki sosyal gücün dağılımının, bir azınlığın elinde toplanmasından ziyade iş ile meşgul olan herkes arasında paylaşımını ifade eden uygulama. Diğer bir ifadeyle yurttaşlık hakları çerçevesinde, işçilerin bir sanayi işletmesinin ya da ticari kuruluşun idare edilmesine kısmen veya tamamen katılmalarıdır. Endüstriyel demokrasi kişisel çıkarların keyfi ve kötüye kullanımını önlemek amacıyla sanayide güç birikimini engellemeyi, bunun için de biriken gücü parçalamayı amaçlamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Özel Güvenlik Ve Koruma İşçileri Sendikası</span>

Özel Güvenlik ve Koruma İşçileri Sendikası (ÖZGÜVEN-SEN), Türkiye'de özel güvenlik görevi mesleğini icra eden kişilerin oluşturduğu bir sendika.