İçeriğe atla

Partamaspates

Parthamaspates tetradrahmisi .

Parthamaspates, Mezopotamya'da ve daha sonra MS 2. yüzyılın başlarında Osroene'de Romalı bir vekil kral olarak hüküm süren bir Part prensidir. Part imparatoru I. Osroes'in oğludur.[1]

Hayatı

Hayatının çoğunu Roma sürgününde geçirdikten sonra, imparator Trajan'ın Parthia'yı fethetme seferinde ona eşlik etmiştir. Trajan başlangıçta Ctesiphon'u Roma İmparatorluğu'nun bir parçası olarak ilhak etmeyi planladı, ancak sonunda bunun yerine Parthamaspates'i Romalı bir kukla olarak babasının tahtına oturtmaya karar verdi ve bunu 116'da gerçekleştirdi.[2] Trajan, Parthamaspates'i etkili bir şekilde Part kralı olarak taçlandırdı.[3]

Roma'nın bölgeden çekilmesinin ardından Osroes, Parthamaspates'i kolaylıkla mağlup etmiş ve Part tahtını geri almıştır.[1]

Parthia'daki yenilgisinden sonra Parthamaspates tekrar Romalılara sığınmış ve onlar da bir teselli olarak ona Küçük Asya ile Suriye arasında küçük bir Roma bağımlı devleti olan Osroene'nin ortak yönetimini vermişlerdir. 118'den 122'ye kadar Yalur ile birlikte ve daha sonra 123'e kadar tek Osroene'nin kralıdır.[1]

Antoninus Pius'un Sestertiusu, bastırılmış bir Parthia'yı (arka yüzde PAR-TH-IA ) tacı kendisine verirken verirken; Parthamaspates'i çevreleyen olaylardan sonra Partların hâlâ Roma'ya tabi olduğuna dair boş bir iddiayı göstermektedir.[4]

Osroene topraklarından Kuşan İmparatorluğu ile ticaret yaptığı, malların deniz yoluyla ve İndus Nehri yoluyla gönderildiği bilinmektedir.[1]

Parthamaspates'in başarısızlığından çok sonra, Roma, Antoninus Pius'un (MS 138-161) bir sikkesinde tacı kendisine sunan bastırılmış bir "Parthia" imgesiyle gösterildiği gibi, hâlâ Part topraklarının kontrolüne sahip olduğunu iddia etmiştir.[4]

Kaynakça

Özel
  1. ^ a b c d Ellerbrock, Uwe (2021). The Parthians: The Forgotten Empire (İngilizce). Routledge. s. 61. ISBN 978-1-000-35848-3. 
  2. ^ Schlude, Jason M. (13 Ocak 2020). Rome, Parthia, and the Politics of Peace: The Origins of War in the Ancient Middle East (İngilizce). Routledge. s. 165. ISBN 978-1-351-13570-2. 
  3. ^ Schlude, Jason M. (13 Ocak 2020). Rome, Parthia, and the Politics of Peace: The Origins of War in the Ancient Middle East (İngilizce). Routledge. s. 161. ISBN 978-1-351-13570-2. 
  4. ^ a b Schlude, Jason M. (13 Ocak 2020). Rome, Parthia, and the Politics of Peace: The Origins of War in the Ancient Middle East (İngilizce). Routledge. s. 176. ISBN 978-1-351-13570-2. 
Genel
  • (Fransızca) Clément Huart & Louis Delaporte, L'Iran antique : Élam et Perse et la civilisation iranienne, Albin Michel, coll. « L'Évolution de l'Humanité », Paris, 1943, p. 327.
  • Toumanoff, Cyril (1986). "Arsacids". Encyclopaedia Iranica, Vol. II, Fasc. 5. Cyril Toumanoff. ss. 525–546. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Versay Barış Antlaşması</span> I. Dünya Savaşı sonunda İtilaf Devletleri ile Almanya arasında imzalanan barış antlaşması

Versay Barış Antlaşması, I. Dünya Savaşı sonunda İtilaf Devletleri ile Almanya arasında imzalanan barış antlaşmasıdır. 18 Ocak 1919'da başlayan Paris Barış Konferansı'nda müzakere edilmiş, 7 Mayıs 1919'da son metin Almanlara deklare edilmiş, 23 Haziran'da Alman Parlamentosu'nca kabul edilmiş ve 28 Haziran'da Paris'in Versay banliyösünde imzalanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Trajan</span> 13. Roma İmparatoru

Marcus Ulpius Nerva Traianus, yaygın adıyla Trajan, Roma İmparatorluğu'nun Beş İyi İmparatorundan ikincisidir. Tahta çıktığı MS 98 yılından öldüğü 117 yılına kadar Roma İmparatorluğu’na altın çağını yaşatmıştır. Mütevazı ve filantropik kişiliği sayesinde hem halk hem de ordu tarafından sevilmiştir. Ortaya koyduğu politikalar ve savaşçı kişiliği sayesinde Roma İmparatorluğu'nu tarihinin gördüğü en geniş topraklarına ulaştırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Cemal Abdünnâsır</span> 2. Mısır devlet başkanı

Cemal Abdünnâsır Hüseyin, 1954'ten 1970'teki ölümüne kadar Mısır'ın ikinci cumhurbaşkanı olarak görev yapan Mısırlı bir subay ve politikacıydı. Nâsır, 1952 Mısır Devrimi'ne öncülük etti ve ertesi yıl geniş kapsamlı toprak reformlarını başlattı. 1954'te bir Müslüman Kardeşler üyesinin suikast girişiminin ardından örgüte baskı uyguladı. Kendisine karşı yapılan bir suikast girişimine adı karışan Devlet Başkanı Muhammed Necib'i ev hapsine aldı ve idari görevi üstlendi. Haziran 1956'da resmen başkan seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Pers-Roma savaşları</span> Vikimedya liste maddesi

Roma-Pers Savaşları Yunan-Roma dünyası ile iki başarılı İran imparatorluğu arasında geç dönem Roma Cumhuriyeti ile İran merkezli Part İmparatorluğu arasında MÖ 92'de başlayıp Roma İmparatorluğu ve yine İran merkezli Sasani İmparatorluğu üzerinden sürdürülen bir dizi savaştır. Uzun ve yorucu savaşlar iki rakip arasında en son olarak Bizans İmparatorluğu ve Sasani İmparatorluğu arasında MS 627'de yapılan savaş ile sona erdi ve bunu 632'den itibaren her iki imparatorluğun topraklarının büyük bölümünü ele geçiren Müslüman Arapların akınları izledi.

<span class="mw-page-title-main">Atropatena</span>

Atropatena veya Medya Atropatena, MÖ 4. yüzyılda çoğu bugünkü İran Azerbaycanı ve İran Kürdistanı olarak bilinen bölgede kurulmuş ve başkenti Gazaka kenti olmuş eski bir krallık. Günümüzdeki Azerbaycan'ın tarihi adı Atropatena'dan kaynaklanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Osroene</span> MÖ 132-MS 244 arası var olan Mezopotamya devleti

Osroene veya Osrhoene Yukarı Mezopotamya'da eski bir bölge ve devletti. Başkentinin "Edessa Krallığı" olarak da bilinen Osroene Krallığı, M.Ö. 2. yüzyıldan MS 3. yüzyıla kadar var olmuş ve Abgarid hanedanı tarafından yönetilmiştir. Genellikle Partlarla ittifak yapan Osroene Krallığı, MÖ 132'den MS 214'e kadar tam bağımsızlığını sağlamak için yarı özerkliğe sahipti.. Arap kökenli bir hanedan tarafından yönetilse de, krallığın nüfusu ağırlıklı olarak Arami'ydi ve Yunan ve Part karışımıydı. Ayrıca, Edessa'da bazı Arap kültleri de onaylanmış olsa da, şehrin kültürel ortamı, güçlü Part etkilerinin yanı sıra temel olarak Aramice idi.

<span class="mw-page-title-main">Kiştuş Savaşı</span>

Kiştuş Savaşı (115-117) Yahudi-Roma savaşlarının ikincisine verilen isimdir. Sirenayka, Kıbrıs, Mezopotamya ve Mısır'da diaspora Yahudileri tarafından başlatılıp kontrolden çıkan bu ayaklanmada genel çapta Roma vatandaşları ve Yahudi asileri katledilmiştir. Ayaklanma en sonunda, savaşa adını veren Lusius Quietus komutanlığındaki Roma lejyoner kuvvetlerince bastırıldı; Quietus adı zamanla bozulup "Kitos" halini aldı.

<span class="mw-page-title-main">Donus</span> 78. Katolik Kilisesi papası (ö. 678; pd. 676-678)

Donus ya da diğer yazım şekliyle Domnus, 2 Kasım 676 tarihinden 678 yılındaki ölümüne kadar görev yapmış olan papa.

Petra Kuşatması, Şehinşah I. Hüsrev komutasındaki Sasani İmparatorluğu'nun Lazika'da yer alıp Bizans İmparatorluğu'nun elinde olan Petra şehrini 541 yılında kuşatmasıdır. Sasaniler şehri başarılı bir şekilde kuşatıp, Bizans güçlerini mağlup etmişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Etnodinî grup</span> Üyelerini aynı zamanda ortak bir dini geçmişin birleştirdiği etnik grup

Etno-dinî grup bir milletin, yalnızca kendilerine ait bir dine sahip olması ve bu dini kutsal millî kurallar bütünü olarak saymasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Temmuz Krizi</span>

Temmuz Krizi, 1914 yazında Avrupa'nın büyük güçleri arasında I. Dünya Savaşı'nın nihai nedeni olan, birbiriyle ilişkili bir dizi diplomatik ve askeri tırmanıştı. Kriz, 28 Haziran 1914'te Bosnalı Sırp Gavrilo Princip'in Avusturya-Macaristan tahtının varisi olan Arşidük Franz Ferdinand suikast sonucu ölümüyle başladı. Karmaşık bir ittifaklar ağı, birçok liderin savaşın kendi çıkarları doğrultusunda olduğuna veya genel bir savaşın olmayacağına dair yanlış hesaplamalarıyla birleştiğinde, Ağustos 1914'ün başlarında hemen hemen her büyük Avrupa ülkesi arasında genel bir düşmanlık patlak vermesine neden oldu; Mayıs 1915'e kadar neredeyse her büyük Avrupa ülkesi dahil oldu.

Kurda, Kuzey Mezopotamya'da hüküm sürmüş eski bir krallık veya şehir devletiydi. Akkad kralı Naram-Sin MÖ 23. yüzyılda Dicle Nehri'nin ötesinde bulunan Subartu topraklarına yaptığı askeri seferlerde bu şehirden bahsetmiştir. MÖ 18. yüzyıl civarında çeşitli Mari tabletleri, Kurda'dan bağımsız bir krallık olarak bahseder, bazen Babilliler ile ittifak halinde iken bazen de Mariler ile ittifak halinde olmuşlardır. Ayrıca Tell Fekheriye tabletleri Asur kralları I. Şalmaneser ve I. Tukulti-Ninurta'nın bu şehri Mitannilerden aldığını yazmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Roma İmparatorluğu'nun sınırları</span>

İmparatorluğun tarihi boyunca değişkenlik gösteren Roma İmparatorluğu'nun sınırları, askeri yollar ve bunlarla bağlantılı kaleler, doğal sınırlar ve imparatorluğun ötesindeki ülkeler ile topraklarını birbirinden ayıran insan yapımı tahkimatların bir birleşimi olarak oluşturuldu.

<span class="mw-page-title-main">Baas Partisinin tarihi</span>

Bu makale, Arap Sosyalist Baas Partisinin 1947'de kuruluşundan 1960'larda dağılmasına kadar olan tarihini detaylandırmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">V. Fraates</span> Part kralı

V. Fraates, aynı zamanda adının Phraataces, Phraatakes, MÖ 2'den MS 4'e kadar Part İmparatorluğu'nun Krallar Kralıydı. IV. Fraates ve Musa'nın küçük oğluydu.

<span class="mw-page-title-main">II. Arsakes</span> Part kralı

II. Arsakes, MÖ 217'den MÖ 191'e kadar Partların Arsakes kralıdır.

<span class="mw-page-title-main">V. Vologases</span> Part kralı

V. Vologases, 191'den 208'e kadar Part İmparatorluğu'nun Krallarının Kralıydı. Ermenistan kralı olarak, II. Vologases olarak bilinir. Ermenistan'daki krallık dönemi hakkında, oğlu Rev I'i 189'da İber tahtına çıkması dışında çok fazla bigi yoktur. Vologases, 191 yılında babası IV. Vologases'in yerine Part İmparatorluğu'nun kralı oldu; İktidar geçişinin barışçıl mı olduğu yoksa Vologases'in tahta bir iç savaşta mı geçtiği belirsizdir. Vologases Part tahtına çıkınca, Ermeni tahtını oğlu I. Hüsrev'e vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">II. Pakorus</span> Part kralı

II. Pakorus, 78'den 110'a kadar Part İmparatorluğu'nun Kralların kralıdır. I. Vologases'in oğlu ve halefidir.

<span class="mw-page-title-main">I. Osroes</span> Part kralı

I. Osroes, Part İmparatorluğu'nun batı kısmını 109'dan 129'a kadar bir yıllık bir kesintiyle yöneten daha sonraki dönemde Part tacında hak iddia eden Part kralıydı. Hükümdarlığının büyük bölümünde rakip kral III. Vologases doğu kısmını yönetiyordu. 116 yılında I. Osroes, Roma İmparatoru Trajan'ın istilası sırasında kısa bir süreliğine tahtından indirilmiş ve yerine oğlu Parthamaspates tahta çıkmıştır. Ertesi yıl Trajan'ın ölümü sonrası I. Osroes, Part soyluları tarafından yeniden tahta geçirilmiştir. 129'da III. Vologases tarafından iktidardan uzaklaştırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">II. Sinatrukes</span> 2. yüzyılın başlarında Part İmparatorluğunun tahtına talip olan kişi

II. Sinatrukes, amcası I. Osroes'in tartışmalı hükümdarlığı sırasında Part İmparatorluğu'nun tahtının taliplisiydi. Kendisi yalnızca çoğu zaman pek güvenilir olmayan Bizans tarihçisi İoannis Malalas'ın (Chronographia) yazılarından bilinmektedir. Bu hükümdarın kişiliği ve ilgili olaylar bu nedenle esrarengizliğini koruyor.