İçeriğe atla

Parmak kelepçesi

Parmak kelepçesi, Orta Çağ Avrupası'ında popüler olan kanatlı vida biçimindeki, başparmağı sıkıştırmaya yarayan bir işkence aletidir. Mahkûmları itirafa zorlamak için kullanılırdı. Başparmak, metal levhalar arasına geçirilir, sonra vida çevrilerek parmaklar posa haline gelirdi.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">El</span> tutmaya yarayan organ; bir kolun veya ön ayağın ucundaki ekstremite

El, şempanze, maki ve insan gibi primatlarda birden fazla parmağı barındıran, kolun bilekten parmak uçlarına kadar olan bölümünü tanımlar. Pek çok primat elleri sayesinde tutunma ve tırmanma gibi özelliklere sahiptir. Başparmağın diğer parmaklarla karşılıklı iş görmesi, ufak nesneleri ele alabilme yeteneğini sağlar. Bu özellik sayesinde el, alet kullanımı gibi hassas ve karışık işleri görebilir. Primatların beyninde eli temsil eden alan, diğer hayvanlarınkinden çok daha geniştir. Bu yüzden beyindeki bazı bozuklukların ilk belirtilerinden biri de el parmak hareketinin zarar görmesidir.

<span class="mw-page-title-main">Elektromıknatıs</span>

Elektromıknatıs, elektrik akımı kullanılarak demirden elde edilen mıknatıstır. Elektromıknatısın her iki ucu da manyetik maddeleri çeker. Elektromıknatısın kutupları sağ el kuralına göre bulunabilir. Bu kural, tel bobine alttan sarılıyorsa sağ elimizi bobini alttan kavrayarak tutarız. Sağ elimizin başparmağı elektromıknatısın 'N' kutbunu gösterir. Pil, ters çevrilirse elektromıknatısın her iki ucu da aynı şekilde çekme özelliği gösterir ama kutupları yer değiştirir. Ancak elektromıknatıslarda her zaman pil söz konusu değildir. Büyük elektromıknatıslarda gelişmiş akü, motor vb. güç kaynakları kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Parmak</span> ellerin ve ayakların son bölümünü oluşturan, boğumlu, hareket ettirilebilen, uzunca uzuvlardan her biri

Parmak insanlarda ve bazı hayvanlarda ellerin ve ayakların son bölümünü oluşturan, boğumlu, hareket ettirilebilen, uzunca organların her birine verilen addır. Sağlıklı bir insanda 5'i sağ elde, 5'i sol elde, 5'i sağ ayakta ve 5'i sol ayakta olmak üzere toplam 20 parmak ve her bir parmak ucunda farklı büyüklük ve şekillerde oluşması muhtemel tırnak adı verilen kemiksi yapı bulunur. Doğuştan bu sayının fazla olmasına Palidaktili ya da Türkçeleşmiş genel adı ile altı parmaklılık denir. Parmakları insanlarda olduğu gibi uzun bir çıkıntı biçiminde gelişen hayvanların da organlarına parmak adı verilirken kedi, köpek gibi hayvanların organlarına pati adı verilir.

<span class="mw-page-title-main">Başparmak</span>

Başparmak ya da badem parmak sağ el baz alındığında, soldan birinci parmaktır. Elin diğer parmaklarından daha kısa ve kalın olan başparmağın bilim dünyasında birçok zaman diğer parmaklar ile aynı mı olduğu yoksa farklı bir organ mı olduğu tartışılmıştır. Bu olasılığın tartışma başparmağın birçok dilde diğer parmaklardan ayrı, özel bir ad ile anılmasından doğmuştur. Fakat görünüm olarak ufak değişiklikler dışında gerçekte başparmak da diğer parmaklar ile aynı kemik yapısındadır.

<span class="mw-page-title-main">Orta parmak</span>

Orta parmak, insanda her iki elde de yüzük parmağı ve işaret parmağı arasında yer alan, üçüncü sırada bulunan parmaktır. Genelde ellerde yer alan en uzun parmaktır. Anatomide digitus medius, digitus tertius ya da digitus III gibi adlar ile anılır. Modern kültürde, diğer parmakları bükerek, orta parmağı sergilemek kaba bir davranış olarak kabul görür.

<span class="mw-page-title-main">İşaret parmağı</span> Parmak

İşaret parmağı veya şahadet parmağı başparmak ile orta parmak arasında yer alır. Sağ el baz alındığında insan elinin ikinci parmağıdır. Anatomide digitus secundus veya digitus II olarak anılır. İnsanların genelde en çok kullandığı parmaktır ve oldukça hassastır. Düğmelere basmak, bilgisayarda yazı yazmak, işaret etmek ve sayı belirtmek için en sık kullanılan parmaktır. Bazı kültürlerde bu parmağı kişileri işaret etmek uygunsuz, Brunei'de olduğu gibi bazı kültürlerde ise büyük bir ayıptır.

<span class="mw-page-title-main">Sağ el kuralı</span>

Sağ el kuralı, 3 boyutlu vektörleri anlamak için matematik ve fizik bilimlerinde kullanılan ortak bir yöntemdir. 19. yüzyılın sonlarında İngiliz fizikçi John Ambrose Fleming tarafından elektromanyetizma etkileşimlerinde kullanılmak için ortaya atılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sarmal</span>

Sarmal, burgu şekilli, üç boyutlu bir şekildir. Sarmal şekilli gündelik nesnelere örnek olarak silindirik yay, vida ve minare merdiveni gösterilebilir. Sarmallar biyolojide de yer alır, DNA molekülü birbirine sarılmış iki sarmaldan oluşur, çoğu proteinde de alfa sarmal olarak adlandırılan sarmal yapılar bulunur. Sıfat hali için sarmal kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Klasik gitar</span>

Klasik gitar, klasik müzikte kullanılan gitar ailesinin bir üyesidir. Bağırsak veya naylondan yapılmış telleri olan bu akustik ahşap telli çalgı, metal telleri kullanan akustik ve elektro gitarın öncüsüdür. Klasik gitar on beşinci ve on altıncı yüzyılda İspanyol vihuela ve gittern'den türetilmiştir, daha sonra on yedinci ve on sekizinci yüzyıl Barok gitarına ve daha sonra on dokuzuncu yüzyılın ortalarında modern klasik gitara dönüşmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Alp kelebeği</span> Bir düğüm çeşiti.

İpin ortasında sabit ve güvenilir bir halka oluşturan bir düğüm çeşididir.

<span class="mw-page-title-main">Tam kazık bağı</span>

Tam kazık bağı uçlar ortadan çıkacak şekilde sırt sırta atılmış iki yarım kazık bağı ya da sarmal (volta) dan oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Sibirya bağı</span>

Sibirya bağı, gergin ipi, gerginliğine zarar vermeden, çevrelediği gerilme noktasına bağlamaya yarar.

<span class="mw-page-title-main">Parmak şıklatması</span>

Parmak şıklatması, bir kişinin parmaklarını üst üste getirerek oynatarak çıkardığı sestir. Genellikle aynı eldeki başparmak ve diğer parmaklar bir araya getirilerek çıkarılır. İlk başta parmaklar gergin şekilde bir araya getirilir, daha sonra başparmak yukarıya ve diğer parmaklar aşağıya doğru hareket ettirilir ve şıklatma sesi meydana gelir.

<span class="mw-page-title-main">Atmaca bağı</span>

Atmaca bağı, Sol el bir hayvanı tutarken sağ elle bağlanabilen ve gerektiğinde kolay çözülen, hayvanın çözememesi için kilitlenebilen bir düğümdür.

<span class="mw-page-title-main">Launchpad (macOS)</span>

Launchpad Apple tarafından geliştirilen ve Mac OS X Lion'da tanıtılan bir uygulama başlatıcısıdır. Etiketli bir ikon, Launchpad'de listelenen her bir uygulamayı temsil eder. Kullanıcı tek simgesini tıklatarak bir uygulamayı başlatır. Launchpad'in tam ekran grafik kullanıcı arabirimi, Dock, Finder veya Spotlight gibi diğer seçeneklerle karşılaştırıldığında MacOS'daki uygulamaları başlatmak için alternatif bir yol sağlar. Buna benzer uygulama 90lı yıllarda Macintosh için At Ease uygulaması idi.

<i>Tabi</i>

Tabi (足袋), geleneksel bir Japon çorabıdır. Kökeni 15. yüzyıla kadar uzanmakta olup ayak bileği yüksekliği ve ayak başparmağı ile diğer ayak parmakları arasında bir ayrıma sahiptir ve zōri, geta ve diğer geleneksel ayak giyecekleri ile giyilir.

<span class="mw-page-title-main">Parmak kemiği</span>

Parmak kemikleri veya falanks kemikleri, çoğu omurgalının ellerinde ve ayaklarındaki parmaklarda bulunan kemiklerdir. Primatlarda, el ve ayak başparmaklarında iki falanks, diğer parmaklarda ise üç falanks vardır. Parmak kemikleri uzun kemikler olarak sınıflandırılır.

<span class="mw-page-title-main">İztopu</span>

İztopu, izleme topu ya da trackball, bir işaretleme aygıtıdır. Topun iki eksen etrafında dönmesini tespit etmek için sensörler içeren ve bir soket tarafından tutulan toptan oluşur. Kullanıcılar, fare düğmelerine basmak için parmak uçlarını kullanırken ekran işaretçisini konumlandırmak için topu yuvarlarlar. Çoğu hareket topunda, operatörler yuvarlanmaya devam etmek için parmağını, başparmağını veya elini kaldırmalı ve topun üzerinde yeniden konumlandırmalıdır. Halbuki bir farenin kendisinin kaldırılması ve yeniden konumlandırılması gerekecektir. Bazı toplar, cam gibi yoğun bir malzemeden yapılmasının yanı sıra, düşük sürtünmeye sahiptir, bu nedenle onları kıyıya çıkarmak için bükülebilirler. Hareket topunun düğmeleri bir fareye veya kullanıcıya uyan benzersiz bir stile yerleştirilmiş olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Metakarpal kemikler</span> el tarak kemikleri

Metakarpal kemikler veya tarak kemikleri, insan el iskeletinde parmak kemikleri ile karpal kemikler arasında yer alan kemikler. Metakarpal kemikler ayaktaki metatarsal kemiklere benzerdir.

<span class="mw-page-title-main">Kelebek vidaları (işkence)</span> İşkence aleti

Kelebek vidaları, ilk olarak erken modern Avrupa'da kullanılan bir işkence aletidir. Bazen iç yüzeylerde çıkıntılı saplamalara sahip basit bir mengene şeklindedir. Mağdurların başparmakları, parmakları veya ayak parmakları mengeneye yerleştirilerek yavaşça ezilirdi. Kelebek vidaları ayrıca mahkûmların ayak parmaklarını ezmek için de uygulanırdı. Kırma çubukları bazen başparmakları delmek veya tırnak yataklarında şiddetli ağrılara neden olması için keskin metal uçlarla kaplanırdı. Ayakları ezmek için aynı tasarım prensibine dayanan daha büyük, daha ağır cihazlar uygulandı.