İçeriğe atla

Papua ve Yeni Gine Bölgesi

Papua ve Yeni Gine Bölgesi
Administrative Union of the Territory of Papua and the Territory of New Guinea
Papua ve Yeni Gine Bölgesi
1949-1975
Papua ve Yeni Gine Bölgesi bayrağı
Papua ve Yeni Gine Bölgesi bayrağı (1949-1971)
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
BaşkentPort Moresby
HükûmetSömürge
Tarihçe 
• Kuruluşu
1949
• Dağılışı
1975
Öncüller
Ardıllar
Yeni Gine Bölgesi
Papua Bölgesi
Papua Yeni Gine
Kuzey Solomon Cumhuriyeti

Papua ve Yeni Gine Bölgesi ya da resmî adı ile Papua Bölgesi ve Yeni Gine Bölgesi İdarî Birliği, Okyanusya bölgesindeki Yeni Gine adasındaki Papua Bölgesi ile Yeni Gine Bölgesi'nin idarî olarak 1949 yılında birleştirilmesi ile oluşturuldu.

Nüfus

1974'te, bağımsızlıktan kısa bir süre önce, Papua'nın yaklaşık 690.000 ve Yeni Gine'nin yaklaşık 1.790.000 nüfusu vardı. Yeni Gine'nin kuzeyindeki nüfus yoğunluğu bu nedenle Papua'nın güneyindekinin iki katıydı.[1]

Tarihçe

Avustralya, Britanya Yeni Gine kolonisini 1906'da Papua Bölgesi olarak devraldı. Birinci Dünya Savaşı'nın hemen başında Avustralya, 1914'te Alman Yeni Ginesi kolonisini işgal etti ve 1920'de Milletler Cemiyeti'nden bölgeyi “ Yeni Gine Bölgesi ” adı altında yönetmek üzere yetki aldı.

Japonya'nın 1945'te teslim olmasının ardından, hem Papua hem de Yeni Gine'nin sivil idaresi restore edildi.[2] 1946'da Avustralya, eski Alman hakimiyeti bölgesi olan Alman Yeni Gine'nin BM mütevelli heyeti oldu.

Ülkenin her iki bölgesi de 1949'da "Papua ve Yeni Gine Bölgesi " adı altında birleştirildi. Yerel idarî organlar 1950/51'de kuruldu.[3] 1962'de bir BM komisyonu bir an önce özyönetim kurulmasını tavsiye etti. Ülkede özerklik çabaları, 1963'te toplanan bir parlamenter meclisin kurulmasına yol açtı ve parlamento 8 Haziran 1964'te açıldı. Parlamento meclisi 64 üyeden oluşuyordu. Seçilen 54 milletvekilinden 38'i yerel halktandı. 1971'de "Papua ve Yeni Gine Bölgesi", "Papua Yeni Gine" olarak yeniden adlandırıldı.[4] 1 Aralık 1973'te Port Moresby'deki yeni hükûmet, iç özerkliği devraldı. Avustralyalı yönetici de bu süreçte Yüksek Komiser oldu. Bununla birlikte, Avustralya başlangıçta savunma, içişleri, dış politika ve dış ticaret departmanlarını elinde tuttu. Papua Yeni Gine, kendi anayasasını kabul ettikten sonra, Eylül 1975'te tam bağımsızlığı elde etti.[5]

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ Bibliographisches Institut (Hrsg.): Meyers Jahreslexikon 1973/74. Was war wichtig? 1.7.1973–30.6.1974. Meyers Lexikonverlag, Mannheim/Wien/Zürich 1974, ISBN 3-411-00980-2, S. 110.
  2. ^ "New Guinea Offensive | Australian War Memorial" (İngilizce). 2003.  17 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Arşivlenmiş kopya". 27 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2023. 
  3. ^ Joachim Schultz-Naumann: Unter Kaisers Flagge. Deutschlands Schutzgebiete im Pazifik und in China einst und heute. Universitas, München 1985, ISBN 3-8004-1094-X, S. 269.
  4. ^ "Papua New Guinea Act 1971". Australian Government (İngilizce).  Birden fazla |periodical= ve |work= kullanıldı (yardım) 4 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Arşivlenmiş kopya". 4 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2023. 
  5. ^ "Papua New Guinea Independence Day". United States Department of State (İngilizce).  27 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Arşivlenmiş kopya". 27 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Avustralya</span> Güney Yarımkürede yer alan kıta ülkesi

Avustralya, resmî adıyla Avustralya Milletler Topluluğu, Güney Yarımkürede yer alan bir kıta ülkesidir. Hint Okyanusu ve Büyük Okyanus arasında uzanır. Okyanusya kıtasında bulunur ve kıtanın çok büyük bir bölümünü kaplar. Komşuları Endonezya, Doğu Timor, Papua Yeni Gine, Solomon Adaları, Vanuatu, Yeni Kaledonya ve Yeni Zelanda'dır. Başkenti Canberra, en büyük şehri ise Sidney'dir.

<span class="mw-page-title-main">Papua Yeni Gine</span> Okyanusyada bulunan bir ada devleti

Papua Yeni Gine, resmî adıyla Papua Yeni Gine Bağımsız Devleti, Okyanusya'da Yeni Gine adasının doğu yarısı ile Melanezya'daki civar adaları kapsayan bir ülkedir. Yeni Gine adasının batı kısmı ise Endonezya'ya aittir ve sadece Endonezya ile kara sınırı bulunur. Güneyinde Avustralya bulunur. 462.840 km²'lik yüzölçümüyle en büyük üçüncü ada ülkesidir. Başkenti adanın güneydoğu kıyısındaki Port Moresby'dir.

İngiliz Milletler Topluluğu veya resmî adıyla Milletler Topluluğu, geçmişte Britanya İmparatorluğu'nun, günümüzde de Birleşik Krallık'ın parçası olan devletlerin oluşturduğu uluslararası bir koalisyondur. Üye ülkelerin 16’sı hâlen Britanya Kraliyet Ailesi yönetimindedir. Bu ülkelerde mevcut monark III. Charles; devlet başkanı görev ve yetkilerini, kendi tarafından atanan genel valiler aracılığı ile sürdürür. Kral aynı zamanda İngiliz Milletler Topluluğunun başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Port Moresby</span> Papua Yeni Ginenin başkenti

Port Moresby, Papua Yeni Gine'nin başkenti aynı zamanda en büyük şehri olan Port Moresby 200.000 nüfusla ülkenin en büyük şehridir. Papua Yeni Gine adasının güneydoğu kıyısındaki Papua Körfezine bakan Port Moresby limanının doğu kıyısında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Kastilya ve Leon</span>

Kastilya Leon, 94.223 km² yüzölçümüyle İspanya'nın en büyük bölgesidir. 2.511.000 nüfusa sahiptir. Başkenti Valladolid şehridir. Tarihi Leon Krallığı ve Eski Kastilya topraklarının üzerinde kuruludur.

Aşağıdaki listede daha önce geçmişte kendi yönetimini devralmayan bölgeler yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Alman Yeni Ginesi</span> 1884-1914 arası Okyanusya bölgesinde bulunan Almanya sömürgesi

Alman Yeni Ginesi 1884-1914 yılları arasında hüküm sürmüş eski bir Alman bölgesidir. Bölge, Yeni Gine'nin kuzeydoğusu ve birçok yakın ada öbeğini içine almaktaydı. Alman Yeni Ginesi günümüzde tümüyle Papua Yeni Gine sınırları içerisindedir.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Yeni Britanya</span> Papua Yeni Ginede bir bölge

Doğu Yeni Britanya, Papua Yeni Gine'nin 19 eyaletinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">İspanyol Ginesi</span> Afrika kıtasının batı bölümünde, Gine Körfezinde kurulu olan İspanya koloni bölgesiydi

İspanyol Ginesi, Afrika kıtasının batı bölümünde, Gine Körfezi'nde kurulu olan İspanya koloni bölgesiydi. Bölge Fernando Póo, Annobón, Corisco ve Elobey adaları ile Río Muni anakarasını kapsamaktaydı. İspanya bölge üzerindeki hakimiyetini 1778 yılında 1968 yılına kadar sürdürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Bob Dadae</span>

Sir Bob Bofeng Dadae, Papua Yeni Gine'nin onuncu ve şu anki Genel Valisi olarak görev yapan Papua Yeni Gineli bir politikacıdır. Görevine 28 Şubat 2017'de Michael Ogio'nun yerine onuncu genel vali olarak başladı.

Tok Pisin, Papua Yeni Gine'nin en çok kullanılan ve resmi kreol dildir. Ancak, Batı, Körfez, Merkez, Oro Eyaleti ve Milne Körfezi İllerinin bazı bölgelerinde, Tok Pisin kullanımı daha kısa bir tarihe sahiptir ve özellikle yaşlı insanlar arasında daha az yaygındır. Muhtemelen ticaret amaçlı bir pidgin olarak gelişmesine rağmen, Tok Pisin kendi başına ayrı bir dil haline gelmiştir. Dil, genellikle İngilizce konuşurları tarafından "Yeni Gine Pidgini" veya "Pidgin İngilizce" olarak adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">James Marape</span> Papua Yeni Gine başbakanı

James Marape Papua Yeni Gineli bir politikacı ve Papua Yeni Gine'nin sekizinci Başbakanı. Temmuz 2007'den bu yana Papua Yeni Gine Ulusal Parlamentosu'nun bir üyesidir ve Hela eyaletindeki yaylalardaki Tari-Pori Açık seçmenlerini temsil eder.

<span class="mw-page-title-main">Michael Somare</span>

Sir Michael Thomas Somare "GCL", "GCMG", "CH", "CF", "SSI", "KSG", "PC", Papua Yeni Gineli politikacıdır.

Yeni Gine Şarkıcı Köpeği ya da Yeni Gine Highland köpeği Yeni Gine adasındaki Yeni Gine Yaylalarında bulunan eski (bazal) bir köpek soyudur. Canis hallstromi adı altında kendi başına ayrı bir tür olarak kabul edildiğinde, Avustralya dingo ve Yeni Gine Highland vahşi köpeği ile yakından ilgilidir. Eşsiz ses yeteneğiyle ünlüdür.

<span class="mw-page-title-main">Papua Yeni Gine arması</span> Ulusal arma

Papua Yeni Gine arması, Papua Yeni Gine devletinin resmî armasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Papua Bölgesi</span> 1883ten 1975e kadar Okyanusyadaki Britanya ve Avustralya kolonisi

Papua Bölgesi, 1902'den 1949'a kadar var olan Yeni Gine adasının güneydoğusunda fiilî bir Avustralya sömürgesiydi. Bölge daha önce Londra'dan Britanya Yeni Ginesi olarak yönetiliyordu ve Papua Yeni Gine 1975'te bağımsızlığını kazanana kadar Birleşik Krallık'ın hukuken elinde kaldı. Bölge, şu anda Papua Yeni Gine'nin yaklaşık yarısı olan Güney Yaylaları, Batı, Körfez ve Orta eyaletlerin yanı sıra Oro ve Milne Körfezi'nden oluşuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Gine Bölgesi</span> 1919–1949 arası Yeni Gine adasının kuzeydoğusundaki Avustralya bölgesi

Yeni Gine Bölgesi, 1914'ten 1975'e kadar Yeni Gine adasında Avustralya tarafından yönetilen bir Birleşmiş Milletler vesayet bölgesiydi. 1949'da bölge Papua Bölgesi ile birleştirilerek Papua ve Yeni Gine Bölgesi adıyla idarî bir birlik kuruldu. Bu idarî birliğin adı 1971'de Papua Yeni Gine olarak değiştirildi. Bir idarî birliğin parçası olmasına rağmen, Yeni Gine Bölgesi, Bağımsız Papua Yeni Gine Devleti' kuruluşuna kadar her zaman ayrı bir yasal statü ve kimlik haklarını korudu.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Solomon Cumhuriyeti</span> Okyanusyada 1975-1976 arası var olan ancak tanınmayan devlet

Kuzey Solomon Cumhuriyeti, Okyanusya ülkesi Papua Yeni Gine'sinin Bougainville Özerk Bölgesi'nde 1975-1976 yılları arasında yaklaşık altı ay boyunca var olan tanınmayan bir devletti.

<span class="mw-page-title-main">Solomon Takımadaları</span>

Solomon Takımadaları, Avustralya'nın kuzeydoğusunda, güney Büyük Okyanus'un batısındaki bir adalar grubudur. Takımadalar, Okyanusya'nın Melanezya alt bölgesinde ve biyolojik bölgesinde yer alır ve Solomon Denizi'nin doğu sınırını oluşturur. Takımadaların birçok adası Papua Yeni Gine ve Solomon Adaları ülkeleri arasında dağılmıştır. Takımadalardaki en büyük ada, Bougainville Özerk Bölgesi'nin bir parçası olan Bougainville Adası, Buka Adası, Nukumanu Adaları ve yakınlardaki birkaç küçük adadır. Geri kalanının çoğu Solomon Adaları topraklarına giriyor ve Ontong Java, Sikaiana atollerini, Bellona ve Rennell'in yükseltilmiş mercan adalarını ve yüksek Choiseul, Guadalcanal, Makira, Malaita, New Georgia, Nggelas, Santa adalarını içeriyor. Isabel ve Shortlands, Santa Cruz Adaları, takımadaların bir parçası değildir.

2024 Enga heyelanı, 24 Mayıs 2024'te yerel saatle 03.00'te Papua Yeni Gine'nin Mulitaka kentinde gerçekleşen heyelan felaketidir. Bu afetin 2.000'den fazla kişinin ölümüne neden olduğu düşünülüyordu; ancak 1 haftalık çabalar sonunda sadece 11 ceset bulundu. Yalnızca Kaokalam ve Tulipana köylerinde yaşayan yaklaşık 2.500 kişi de dahil olmak üzere pek çok kişinin kaybolduğu tahmin ediliyor. Bu heyelan, 1998 Papua Yeni Gine depreminden bu yana ülkede yaşanan en ölümcül doğal afet ve Vargas trajedisinden bu yana dünya çapındaki en ölümcül toprak kayması oldu.