İçeriğe atla

Papua Bölgesi

Papua Bölgesi
Territory of Papua (İng.)
Papua Bölgesi
1883-1975
Papua Bölgesi bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Yeni Gine adasındaki Papua Bölgesi (Kırmızı renkteki alan)
Yeni Gine adasındaki Papua Bölgesi (Kırmızı renkteki alan)
BaşkentPort Moresby
HükûmetSömürge
Tarihçe 
• Kuruluşu
1883
• Queensland tarafından ilhakı
1883
• Kolonileşme
6 Kasım 1883
• Yeni Gine ile birlik
1975
• Dağılışı
1975
Ardıllar
Papua ve Yeni Gine Bölgesi

Papua Bölgesi (Almanca: Papua Territorium, İngilizce: Territory of Papua), 1902'den 1949'a kadar var olan Yeni Gine adasının güneydoğusunda fiilî bir Avustralya sömürgesiydi. Bölge daha önce Londra'dan Britanya Yeni Ginesi olarak yönetiliyordu ve Papua Yeni Gine 1975'te bağımsızlığını kazanana kadar Birleşik Krallık'ın hukuken elinde kaldı. Bölge, şu anda Papua Yeni Gine'nin yaklaşık yarısı olan Güney Yaylaları, Batı, Körfez ve Orta eyaletlerin yanı sıra Oro ve Milne Körfezi'nden oluşuyordu.

Tarihçe

Britanya bayrağının, Queensland tarafından 1883'te Yeni Gine'nin güneydoğu bölümünü ilhak ettiğinde göndere çekilmesi

1883'te Queensland başbakanı Thomas McIlwraith, Thursday Adası polis yargıcı Henry Chester'ı, yeni kurulan Port Moresby yerleşim yerinde, doğu Yeni Gine ve komşu adaları Britanya hükûmeti adına ele geçirmesi için görevlendirdi. Chester 4.Nisan 1883'te Britanya bayrağını göndere çekse de Britanya hükûmeti bu eylemi tanımadı.

Bir sonraki yıl Avustralya kolonilerine malî destek sözü verilmesinin ardından bölge 6 Kasım 1884'te bir Britanya himaye bölgesi olarak ilan edildi.

4 Eylül 1888'de Yeni Gine adasının güneydoğu kısmı, doğudaki bazı açık deniz adalarıyla birlikte Büyük Britanya tarafından Britanya Yeni Ginesi olarak ilhak edildi.

Günümüz Papua Yeni Gine'nin kuzeydoğu kısmı, o dönem Kaiser-Wilhelms-Land olarak adlandırılmıştı ve Alman Yeni Ginesi kolonisinin bir parçasıydı. Başta Alman Yeni Gine şirketi olmak üzere 1884'ten beri Alman ticaret şirketlerinin ekonomik etki alanında bulunan bölge, 1885'te bir Alman kolonisi haline geldi ve 1899'dan 1914'e kadar Alman Yeni Ginesi adı altında yönetildi.

1902'de Papua, Britanya'nın yeni dominyon bölgesi olan Avustralya'nın kontrolü verildi. 1905'te Papua Yasası'nın kabulü, bölgeye resmî olarak Papua Bölgesi adı verildi. Papua'nın resmî yönetimi 1906'da Avustralya'ya devredildi, ancak Papua toprakları, 1975'te Papua-Yeni Gine'nin bağımsızlığına kadar hukukî olarak bir Britanya kolonisi olarak kaldı.

1941'de Pasifik Savaşı'nın başlamasından hemen sonra Yeni Gine adası Japon birlikleri tarafından işgal edildi. O zamanlar Hollanda Yeni Ginesi olarak da adlandırılan Batı Yeni Gine'nin çoğu ile Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra yine Avustralya yönetimi altında olan eski Alman Yeni Ginesi topraklarının büyük bir kısmı işgal edildi. Adanın güneyindeki konumu ve kuzeydeki neredeyse geçilmez Owen-Stanley Dağları tarafından korunması nedeniyle, Japon birlikleri Temmuz 1942'ye kadar Papua'ya ulaşamadı. Japon ordusunun Kokoda Yolu üzerinden Port Moresby'ye ilerlemesi gerekiyordu. Ancak Japon ilerlemesi, Port Moresby'nin görüş alanı içindeki Ioribaiwa'da durdu.

Savaştan sonra, Papua Bölgesi ve Yeni Gine Manda Bölgesi, 1949 tarihli Papua ve Yeni Gine Yasası ile Papua ve Yeni Gine Bölgesi olarak birleştirildi. 1975'te Papua Yeni Gine bağımsız oldu.

Eserler

  • Stuart Ward: Security: Defending Australia's Empire, içinde: Deryck Schreuder/Stuart Ward (editörler.): Australia's Empire, Oxford: Oxford University Press 2010, s. 232–258.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Avustralya</span> Güney Yarımkürede yer alan kıta ülkesi

Avustralya, resmî adıyla Avustralya Milletler Topluluğu, Güney Yarımkürede yer alan bir kıta ülkesidir. Hint Okyanusu ve Büyük Okyanus arasında uzanır. Okyanusya kıtasında bulunur ve kıtanın çok büyük bir bölümünü kaplar. Komşuları Endonezya, Doğu Timor, Papua Yeni Gine, Solomon Adaları, Vanuatu, Yeni Kaledonya ve Yeni Zelanda'dır. Başkenti Canberra, en büyük şehri ise Sidney'dir.

<span class="mw-page-title-main">Papua Yeni Gine</span> Okyanusyada bulunan bir ada devleti

Papua Yeni Gine, resmî adıyla Papua Yeni Gine Bağımsız Devleti, Okyanusya'da Yeni Gine adasının doğu yarısı ile Melanezya'daki civar adaları kapsayan bir ülkedir. Yeni Gine adasının batı kısmı ise Endonezya'ya aittir ve sadece Endonezya ile kara sınırı bulunur. Güneyinde Avustralya bulunur. 462.840 km²'lik yüzölçümüyle en büyük üçüncü ada ülkesidir. Başkenti adanın güneydoğu kıyısındaki Port Moresby'dir.

<span class="mw-page-title-main">Solomon Adaları</span> Büyük Okyanusta bir ada devleti

Solomon Adaları, Okyanusya'da 6 büyük ve 900'den fazla küçük adadan oluşan bir ülkedir. Papua Yeni Gine'nin doğusunda ve Vanuatu'nun kuzeybatısındadır. Yüzölçümü 28.400 km² ve nüfusu 650.000 civarındadır. Başkent Honiara, Guadalcanal adasındadır. Ülke ismini üzerinde bulunduğu Solomon Takımadaları'ndan alır, Melanezya'ya dâhil olan bu takımadalar Solomon Adaları ülkesinin yanı sıra Kuzey Solomon Adaları olarak adlandırılan Papua Yeni Gine'ye bağlı Bougainville'i de içerir. Ancak Solomon Adaları'na bağlı olan Santa Cruz Adaları ile Rennell ve Bellona bu takımadalara dâhil değildir.

<span class="mw-page-title-main">Britanya İmparatorluğu</span> Birleşik Krallık tarafından yönetilmiş devletler ve dominyonlardan oluşan imparatorluk

Britanya İmparatorluğu, Birleşik Krallık veya öncül devletleri tarafından yönetilen dominyonlar, sömürgeler, himayeler ve mandalar ile diğer bağımlı bölgelerden oluşmuş olan imparatorluktur. 16. ve 17. yüzyıllarda İngiltere Krallığı tarafından kurulan denizaşırı sömürgeler ve ticaret karakolları olarak başlamıştı. En güçlü döneminde tarihteki en geniş topraklara sahip devlet olmasının yanı sıra bir yüzyıldan fazla bir süre boyunca dünyanın en önde gelen küresel gücüydü. 1922'de 458 milyon kişi, yani dünya nüfusunun neredeyse dörtte biri, Britanya İmparatorluğu'nun egemenliği altındaydı ve toprakları 33.000.000 km2'lik alanı kapsıyordu. Bu derece geniş bir coğrafyaya hükmettiği için siyasi, dilsel ve kültürel kalıtı hâlen yaygın olarak devam etmektedir. Gücünün doruklarındayken, dünya geneline yayılmış toprakları nedeniyle her zaman en az bir bölgesinde gün ışığı olmasından ötürü "üzerinde güneş batmayan imparatorluk" olarak da tanımlanmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Port Moresby</span> Papua Yeni Ginenin başkenti

Port Moresby, Papua Yeni Gine'nin başkenti aynı zamanda en büyük şehri olan Port Moresby 200.000 nüfusla ülkenin en büyük şehridir. Papua Yeni Gine adasının güneydoğu kıyısındaki Papua Körfezine bakan Port Moresby limanının doğu kıyısında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Alman Yeni Ginesi</span> 1884-1914 arası Okyanusya bölgesinde bulunan Almanya sömürgesi

Alman Yeni Ginesi 1884-1914 yılları arasında hüküm sürmüş eski bir Alman bölgesidir. Bölge, Yeni Gine'nin kuzeydoğusu ve birçok yakın ada öbeğini içine almaktaydı. Alman Yeni Ginesi günümüzde tümüyle Papua Yeni Gine sınırları içerisindedir.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Denizaşırı Toprakları</span> Birleşik Krallıkın hâkimiyetindeki on dört bölge

Britanya Denizaşırı Toprakları ya da Birleşik Krallık Denizaşırı Toprakları, Birleşik Krallık'ın bir parçasını oluşturmamakla birlikte Birleşik Krallık hâkimiyeti altında bulunan on dört bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Yeni Britanya</span> Papua Yeni Ginede bir bölge

Doğu Yeni Britanya, Papua Yeni Gine'nin 19 eyaletinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">I. Dünya Savaşı'nda Birleşik Krallık</span>

Britanya'nın Almanya'yla bir savaşa ilişkin korkuları 1914 yılında Birinci Dünya Savaşı'nın çıkmasıyla gerçeğe dönüştü. Britanya'nın Almanya ve müttefiklerine karşı savaş ilan etmesi, ölçülemeyecek değerde askeri, mali ve malzeme alanında destek sağlayan koloni ve dominyonları da kapsamaktaydı. Dominyonların ordularında bulunan 2.5 milyon askerin savaşa katılmasının yanı sıra kraliyet kolonilerinden de binlerce gönüllü savaşta yer aldı. Almanya'nın Afrika'daki denizaşırı kolonilerinin çoğu kısa süre içinde işgal edildi, Pasifik'teyse Avustralya ve Yeni Zelanda Alman Yeni Ginesi ve Samoa'yı işgal etti. Osmanlı İmparatorluğu'na karşı 1915 yılında Çanakkale Savaşı'nda Avustralya, Newfoundland ve Yeni Zelanda'dan gelen birliklerin katkıları bu bölgelerdeki ulusal bilinç üzerinde önemli bir etki yarattı ve Avustralya'yla Yeni Zelanda'nın kolonilikten bağımsızlığa geçiş süreçlerinde önemli bir dönüm noktası oluşturdu. Bu iki ülkede bu olay halen Anzac Günü adı verilen özel bir günde anılmaktadır. Kanadalılar ise Vimy Ridge Muharebesi'ne benzer bir bakış açısıyla yaklaşmaktadırlar. Dominyonların savaşa olan önemli katkısı 1917 yılında Britanya başbakanı David Lloyd George'un dominyon başbakanlarını 1917 yılında emperyal politikaları düzenlemek için toplanan Emperyal Savaş Kabinesi'ne çağırmasıyla hükûmet tarafından da onaylanmış oldu.

Papua Yeni Gine, 20 il, Port Moresby adında bir ulusal başkent bölgesi ve Bougainville adında bir özerk bölgeden oluşan toplam 22 en üst düzey yönetim biriminden oluşur.

Vizeden muaf ülkelerden birinden gelinmediği sürece Papua Yeni Gine ziyaretçileri vize almak zorundadır. Tüm ziyaretçilerin en az 6 ay geçerli bir pasaporta sahip olmaları gereklidir.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Ginesi</span> Afrika kıtasının batı bölümünde kurulu olan Fransa koloni bölgesiydi

Fransız Ginesi, Afrika kıtasının batı bölümünde kurulu olan Fransa koloni bölgesiydi. Fransa bölge üzerindeki hakimiyetini 1894 yılında 1958 yılına kadar sürdürmüştür.

Yeni Zelanda Kolonisi, 1841'den 1907'ye kadar var olmuş bir Britanya kolonisidir. 1853 e kadar koloni valilerini Birleşik Krallık atamış, 1853 yılında ise koloni kendi kendini yönetmeye başlamıştır. 1907'de koloni, Yeni Zelanda Dominyonu olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Solomon Adaları</span>

Britanya Solomon Adaları ya da Britanya Solomon Adaları Himaye Bölgesi, Okyanusya'daki Solomon Takımadaları'nın ilk etapta güney kısımlarının daha sonra diğer adalarında da Britanya'nın 1893'te kurduğu koloni.

<span class="mw-page-title-main">Hollanda Yeni Ginesi</span>

Hollanda Yeni Ginesi, Hollanda sömürge döneminde Batı Papua (bölge) bölgesine verilen isimdi. Bugün Endonezya'ya ait olan bölge, Papua ve Batı Papua eyaletlerine ayrılmıştır. 1954'te Hollanda Yeni Ginesi'nin nüfusu yaklaşık 1 milyondu.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Yeni Ginesi</span>

Britanya Yeni Ginesi, Yeni Gine adasının güneydoğu kısmında yer alan ve 1884 ile 1906 yılları arasında var olan Birleşik Krallık kolonisiydi. Adanın batı kısmı, Hollanda Yeni Ginesi adıyla Hollanda kolonisiydi.

<span class="mw-page-title-main">Kaiser-Wilhelmsland</span>

Kaiser-Wilhelmsland 1884'ten 1919 yılına kadar Alman sömürge imparatorluğuna ait olan Yeni Gine adasının kuzeydoğu kısmına verilen isimdi. Bismarck Takımadaları, kuzey Solomon Adaları, Carolines, Palau, Nauru, Marshall Adaları ve Mariana ile birlikte imparatorluk hükûmetini ve Alman Yeni Ginesi'nin Alman kolonisini oluşturmaktaydı. Aynı zamanda, koloninin alan olarak en büyük kısmıydı.

<span class="mw-page-title-main">Papua ve Yeni Gine Bölgesi</span> 1949–1975 arası Yeni Gine adasının doğusundaki Avustralya bölgesi

Papua ve Yeni Gine Bölgesi ya da resmî adı ile Papua Bölgesi ve Yeni Gine Bölgesi İdarî Birliği, Okyanusya bölgesindeki Yeni Gine adasındaki Papua Bölgesi ile Yeni Gine Bölgesi'nin idarî olarak 1949 yılında birleştirilmesi ile oluşturuldu.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Gine Bölgesi</span> 1919–1949 arası Yeni Gine adasının kuzeydoğusundaki Avustralya bölgesi

Yeni Gine Bölgesi, 1914'ten 1975'e kadar Yeni Gine adasında Avustralya tarafından yönetilen bir Birleşmiş Milletler vesayet bölgesiydi. 1949'da bölge Papua Bölgesi ile birleştirilerek Papua ve Yeni Gine Bölgesi adıyla idarî bir birlik kuruldu. Bu idarî birliğin adı 1971'de Papua Yeni Gine olarak değiştirildi. Bir idarî birliğin parçası olmasına rağmen, Yeni Gine Bölgesi, Bağımsız Papua Yeni Gine Devleti' kuruluşuna kadar her zaman ayrı bir yasal statü ve kimlik haklarını korudu.

<span class="mw-page-title-main">Solomon Takımadaları</span>

Solomon Takımadaları, Avustralya'nın kuzeydoğusunda, güney Büyük Okyanus'un batısındaki bir adalar grubudur. Takımadalar, Okyanusya'nın Melanezya alt bölgesinde ve biyolojik bölgesinde yer alır ve Solomon Denizi'nin doğu sınırını oluşturur. Takımadaların birçok adası Papua Yeni Gine ve Solomon Adaları ülkeleri arasında dağılmıştır. Takımadalardaki en büyük ada, Bougainville Özerk Bölgesi'nin bir parçası olan Bougainville Adası, Buka Adası, Nukumanu Adaları ve yakınlardaki birkaç küçük adadır. Geri kalanının çoğu Solomon Adaları topraklarına giriyor ve Ontong Java, Sikaiana atollerini, Bellona ve Rennell'in yükseltilmiş mercan adalarını ve yüksek Choiseul, Guadalcanal, Makira, Malaita, New Georgia, Nggelas, Santa adalarını içeriyor. Isabel ve Shortlands, Santa Cruz Adaları, takımadaların bir parçası değildir.