İçeriğe atla

Pankisi Vadisi krizi

Pankisi Vadisi krizi

Kaheti'nin konumu. Kaheti, Pankisi'nin bulunduğu bölgedir.
Tarih2001-2003
Bölge
Taraflar

Gürcistan Gürcistan

desteklendi:
Rusya Federasyonu
Amerika Birleşik Devletleri
El-Kaide
Çeçen İsyancılar
Komutanlar ve liderler
Gürcistan Eduard Shevardnadze Abu Atiya
Ibn al-Khattab
Güçler
1.000'den fazla güvenlik gücü Muhtemelen yüzlerce militan
Kayıplar
Dört polis yakalandı, daha sonra serbest bırakıldı Bilinmeyen sayıda ölü, birçok düzine militan yakalandı


Pankisi Vadisi krizi, 2000'li yılların başında Gürcistan'da meydana gelen askeri boyutta siyasi krizdir. Gürcistan, Rusya ve ABD tarafından, Pankisi Vadisi'ndeki El Kaide tehditlerini bastırması için baskı altına alındı.

Ebu Musab ez-Zerkavi'nin, El Kaide'nin varlığının güçlü olduğu Çeçenya'ya rağmen örgütü neden Pankisi Vadisi'ne[1] taşınmayı seçtiği bilinmiyordu. 2003'ün başlarında Irak Savaşı sırasında, Birleşik Krallık, Fransa ve İspanya'da düzinelerce Kuzey Afrikalıyı (çoğunlukla Cezayirli) risin ve diğer kimyasal silah hazırlamakla suçlandı. Colin Powell ve diğerleri tutuklamaları, Kuzey Irak'taki Kürt Ensar el-İslamını da içerecek şekilde genişletilen Irak-Çeçenistan-Pankisi bölgesinde risin ağının oluştuğunu iddia ettiler.

Sergei Ivanov, İspanyol şüphelilerin Pankisi Vadisi'nde El Kaide teröristleri tarafından eğitildiğini ve hatta Usame Bin Ladin'in Akhmeta Belediyesi'nde bir yerde saklanıyor olabileceğini bildirdi. Ayrıca risin üreten birkaç El Kaide laboratuvarının varlığı hakkında iddialar da vardı.[2] Bununla birlikte, risin üretimi Gürcistan'da yetiştirilmeyen büyük miktarlarda Hint fasulyesi gerektirdiğinden, iddialar sağlam değildi.[3]

ABD-Gürcistan terörle mücadele operasyonları

ABD komutanlarının başında bulunduğu Gürcü terörle mücadele birimleri düzinelerce Arap militanını vadide etkisiz hale getirdi..[4] Operasyonun hızlı ve şiddetli şekli, bölgedeki Çeçen militanların gizlenmesine neden oldu.[5]

Gürcüler ve ABD, vadiyi dolduran militanlara ciddi bir baskı uygulayarak bilinmeyen sayıda savaşçıyı ele geçirdi. 3 Eylül 2003'te Başkan Eduard Shevardnadze, Gürcistan güvenlik güçlerinin geçit üzerinde tam kontrol kurduğunu söyledi. Gürcistan Ekim ayının sonlarında bölgeye kontrol noktaları kurarak 1000 polis memuru ve güvenlik birliğini bölgeye gönderdi.[6]

Gürcü yetkililer ayrıca, bir başka Rus cumhuriyeti olan Çeçenya ve İnguşetya yakınlarında sınır birliklerinin sayısını artırmayı planladıklarını söylediler. Rusya, Gürcistan'ı Çeçen savaşçıların sınırı geçmesine izin vermekle suçladı. 15 Haziran 2003'te 15 Çeçen militan daha bölgeye girdi ve iki katlı bir eve sığındı. Gürcü yetkililer 30'dan fazla militanın gözaltına alındığını söyledi.[7]

Fransa, 14 Mayıs 2004'te kimyasal ve biyolojik silahlarla çalışan iki Cezayirliyi tutukladı. Gürcistan operasyonun sona erdiğini duyurdu ve 21 Ocak 2005 tarihine kadar İç Birliklerini bölgede tuttu.[8]

Kaynakça

  1. ^ "Ricin Fever: Abu Musab al-Zarqawi in the Pankisi Gorge". Jamestown. 14 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 26 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2020. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2020. 
  4. ^ "Archived copy". 26 Ağustos 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2004. 
  5. ^ OARDEC (16 Eylül 2005). "Unclassified Summary of Evidence for Administrative Review Board in the case of Al Rammah, Omar Mohammed Ali" (PDF). United States Department of Defense. ss. 42-44. 14 Aralık 2007 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2008. The detainee witnessed the ambush that killed Ibn al Khattab 
  6. ^ NYT, Steven Lee Myers (3 Eylül 2002). "World Briefing - Europe: Georgia: Region Under Control". NYTimes.com. 27 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ Filkins, Dexter (15 Haziran 2003). "U.S. Entangled in Mystery of Georgia's Islamic Fighters". NYTimes.com. 4 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ "Timeline - 2005". Civil Georgia. 31 Aralık 2005. 21 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan</span> Kafkasyada bir ülke

Gürcistan, Karadeniz'in doğu kıyısında, Güney Kafkasya'da yer alan ülkedir. Eski Sovyet cumhuriyetlerinden biri olan Gürcistan'ın kuzeyinde Rusya, doğusunda Azerbaycan, güneyinde Ermenistan ve güneybatısında Türkiye yer alır. Ülkenin batı sınırını Karadeniz belirler.

<span class="mw-page-title-main">Ebu Musab ez-Zerkavi</span> Irak ve Şam İslam Devletinin (IŞİD) kurucusu Ürdünlü cihatçı terörist

Ebu Musab ez-Zerkavi ya da gerçek adıyla Ahmed Fadıl en-Nazal el-Haleyle, çeşitli İslamcı ve cihatçı silahlı örgütlerin üyeliğini, kuruculuğunu ve liderliğini yapmış Ürdünlüdür. Çeşitli devletler ve uluslararası kuruluşlar tarafından terör örgütü olarak tanımlanan, Tevhit ve Cihat Cemaati ile el-Kaide'ye bağlı ardıl örgütleri Irak el-Kaidesi ve Mücahit Şura Meclisinin kurucu lideri olarak Irak Savaşı'ndaki direnişçi unsurlardan biri olarak faaliyetlerde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mağrip İsyanı (2002-günümüz)</span>

Mağrip İsyanı, 2002 yılından beri cihatçı Selefi silahlı grup Vaaz ve Savaş için Selefi Grup (GSPC) tarafından yönetilen isyanın konusudur. GSPC Cezayir hükûmetine karşı olan el-Kaide organizasyonu ile birliktir. Bu birlik kendi içinde Free Salafist Group u (GSL)'yi oluşturdu. Bu çatışma 2002 yılında son bulan Cezayir İç Savaşı'nın bir devamıdır.

Pankisi Vadisi veya Pankisi (პანკისი), Gürcistan'ın kuzeydoğu kesiminde bir vadidir. Rusya içindeki Çeçenya sınırına komşudur ve Kaheti bölgesinin Ahmeta ilçesi içinde kalır. Çeçenlerle akraba bir halk olan Kistlerin %75 i bu vadide yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kistler</span>

Kistler, kuzeydoğu Gürcistan'ın Pankisi Vadisinde yaşayan bir halktır. Kistler'in toplam nüfusu yaklaşık beş bin kadardır, çoğunluğu Sünni Müslüman'dır.

<span class="mw-page-title-main">Batslar</span>

Batslar veya Batsbiler, Gürcistan'da, Nah dillerinden birini konuşan Kuzey Kafkas kökenli halk. Gürcistan'ın tarihsel bölgesi Tuşeti'de, Tsova Vadisinde yaşadıklarından dolayı Tsova-Tuşlar olarak da adlandırılır. Kuzey Kafkasya'dan 16. yüzyılda göç edip bu bölgeye yerleşmişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Kodor Vadisi</span>

Kodor Vadisi, Tek yanlı olarak bağımsızlığını ilan eden Abhazya sınırları içinde bulunan fakat hukuken Gürcistan sınırları içerisinde bulunan bölge. Vadinin ana yerli halkı çoğunluğu oluşturan Svanlar olup Gürcistan devleti tarafından "Gürcü" adıyla anılırlar.

<span class="mw-page-title-main">2001 Kodor krizi</span>

2001 Kodor Krizi, Gürcistan'ın ayrılıkçı kontrollü bölgesi, Abhazya'da, Ekim 2001'de etnik Çeçen savaşçıları Kodori geçitinde ayrılıkçı Abhaz kuvvetlerine bir saldırı başlattı. Kriz büyük ölçüde dünya medyası tarafından ihmal edildi, daha çok ABD-Afganistan savaşına dikkat edildi. Savaşta 40 insan öldü.

Irak Direnişi ABD Silahlı Kuvvetleri öncülüğündeki yabancı silahlı kuvvetler tarafından gerçekleştirilen Irak’ın işgalinin ardından işgal kuvvetlerine, işgal kuvvetlerinin sayesinde iktidara gelmiş olan yönetime karşı silahlı mücadele yürüten, destek veren Iraklı ve yabancı tüm unsurları kapsar. Direniş, ABD önderliğindeki Çokuluslu Güç birliklerinin yanı sıra, iş birliği yaptığı gerekçesiyle diğer Iraklı gruplarla da savaşmaktadır. Direniş, çeşitli farklı taktikler kullansa da asimetrik savaş gereğince genelde gerilla taktiklerine başvurmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ebu Bekir el-Bağdadi</span> IŞİDin lideri

Ebu Bekir el-Bağdadi veya doğum ismiyle İbrahim Avvad İbrahim Ali el-Bedri el-Samarai, kendini İslam halifesi ilan etmiş, silahlı örgüt IŞİD'in kurucusu ve 2014'ten 2019'a kadar lideriydi.

<span class="mw-page-title-main">Veziristan Savaşı</span>

Veziristan Savaşı ya da Kuzeybatı Pakistan Ayaklanması, Pakistan Ordusunun, radikal örgütler Pakistan Talibanı, Cundullah, Laşkari İslam, İslam Hukukunun Uygulanması Hareketi, El-Kaide ve DEAŞ'a karşı yürüttüğü savaştır.

Tarkan Taymurazoviç Batıraşvili, Irak ve Şam İslam Devleti'nin liderlerinden biri ve askeri komutanı olan Çeçen militan.

<span class="mw-page-title-main">Irak el-Kaidesi</span> İslamcı terör örgütü

Irak el-Kaidesi veya diğer kullanımıyla Tanzim Kaide el-Cihad fi Bilad er-Rafideyn, el-Kaide'ye bağlı olarak Irak'ta faaliyet gösteren yasa dışı silahlı cihatçı Selefi grup.

<span class="mw-page-title-main">Ebu Muhammed el-Cevlani</span> Örgüt lideri

Ahmed Hüseyin el-Şara veya tanınan adıyla Ebu Muhammed el-Cevlani, silahlı İslamcı grup Şam Fethi Cephesi'nin kurucusu ve lideri olan, daha sonra Şam Fethi Cephesi'ni bir araya getirdiği muhalif gruplarla genişleterek kurduğu Tahrir el-Şam örgütünün kurucusu ve lideri olan Suriyeli, İslamcı. Grubun öncülü olan el-Nusra Cephesi'nin de kurucusu ve lideriydi.

<span class="mw-page-title-main">İn Amenas rehine krizi</span>

İn Amenas rehine krizi, 16-19 Ocak 2013 tarihleri arasında Cezayir'in İn Amenas kasabası yakınlarındaki Tiganturin doğalgaz tesisinde El-Kaide bağlantılı militanlar tarafından gerçekleştirilen bir rehine krizidir.

Gürcistan'da İslam'ın görünürlüğü 654'te İslam'ın üçüncü halifesi Osman tarafından gönderilen bir ordunun Doğu Gürcistan'ı fethettiği ve Tiflis'te Müslüman yönetimini kurduğu zaman başladı. Halen Müslümanlar Gürcistan nüfusunun yaklaşık %9.9'unu oluşturmaktadır. Diğer kaynaklara göre Müslümanlar Gürcistan nüfusunun %10-11'ini oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Pshu-Gumista Tabiatı Koruma Alanı</span>

Pshu-Gumista Tabiatı Koruma Alanı, Gürcistan'da, Abhazya'nın Sohum Bölgesi'nde yer alan bir koruma alanıdır. Koruma alanının temel amacı, çevresindeki dağlık bölgedeki flora ve faunayı korumaktır.

Laurence Michael Foley, Amerikalı diplomattır. Ebu Musab ez-Zerkavi'nin teşvik ettiği Salim bin Suveyd ve Yaser Firehat tarafından öldürülmüştür.

Tifliste terörle mücadele operasyonu (2017) Gürcü polis ve güvenlik güçleri ve Atatürk Havalimanı saldırısından sorumlu eski DAEŞ militanı Ahmet Çatayev'in de dahil olduğu dört kişilik Çeçen kökenli silahlı bir grup arasında Tiflis'in İsani rayonunda Gabriel Salosi Sokak'ta bir apartman çevresinde 21-22 Kasım 2017'de gerçekleşen çatışmadır. Yaklaşık 20 saat süren çatışmada aralarında Çatayev'in de bulunduğu üç şüpheli terör örgütü militanı etkisiz hale getirildi ve bir terörle mücadele görevlisi hayatını kaybetti, dört kolluk görevlisi ise yaralandı. Gruptan bir kişi tutuklandı. Gürcü güvenlik yetkililerine göre grup, Gürcistan ve Türkiye'deki yabancı diplomatik misyonlara yönelik terör saldırıları düzenlemeyi planladı.

<span class="mw-page-title-main">Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline Çeçen katılımı</span>

Yaygın olarak Çeçenya olarak bilinen Çeçen Cumhuriyeti, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında çeşitli rollerde yer alan Rusya'nın federal bir cumhuriyetidir. Kadirovcu güçler Rus istila güçlerinin yanında savaştı. Dzhokhar Dudayev Taburu ise Ukraynalı savunucuların yanında savaştı. Bu sebeple uluslararası güçlerin istila ile Birinci ve İkinci Çeçen Savaşı arasında bir takım karşılaştırmaları var.