İçeriğe atla

Palomar Gezegen Kesişimi Asteroit Araştırması

Keşfedilen küçük gezegenlerin sayısı: 20 [1]
Bakınız § Keşfedilen küçük gezegenlerin listesi

Palomar Gezegen Kesişim Asteroit Araştırması (PCAS) İng. Palomar Planet-Crossing Asteroid Survey, 1973 yılında Kaliforniya'da bulunan U.S. Palomar Gözlemevinde Elanor Helin ve Eugene Shoemaker tarafından yürütülen bir astronomik araştırmadır.[2][3][4][5] Küçük Gezegen Merkezi 1993-1994 yılları arasında 20 adet numaralandırılmış küçük gezegenin keşfini PCAS ile doğrudan ilişkilendirse de, program toplamda 17 kuyruklu yıldız[6] dahil olmak üzere 95 Dünya'ya yakın cismin keşfini gerçekleştirmiştir.[1] PCAS Haziran 1995'e kadar yaklaşık 25 yıl boyunca sürdürülmüştür. Uluslararası olarak önce INAS programı adı altında genişlemiş ve sorasında oldukça başarılı sonuçlar veren NEAT programının erken öncülü olmuştur.[6]

Önemli keşifler

PACS tarafından keşfi gerçekleştirilen ilk cisim bir Apollo asteroidi olan, 68 derecelik istisnai bir yörünge eğimiyle 1999 yılına kadar yörünge eğikliği en yüksek küçük gezegen olarak bilinen (5496) 1973 NA'dır. 1976 yılında Elenor Helin, Dünya'nın yörüngesinden hiçbir zaman uzaklaşmayan dar yörüngeye sahip Aten asteroitleri sınıfının bilinen ilk üyesi olan 2062 Aten'i keşfetmiştir.[7] Sonuçta, bu cisimler Dünya ile çarpışma ihtimali oldukça yüksek olan asteroitlerdir. 1979'da Helin, daha sonradan 4015 Wilson-Harrington adı verilecek bir kuyruklu yılız olan Apollo tipi bir asteroidi keşfetmiştir.[8] Bu cisim, bir kuyruklu yıldızın zamanla gazlı yapısını kaybederek bir asteroide dönüşmesinin ilk kanıtını teşkil etmektedir.[6]

Keşfedilen küçük gezegenlerin listeesi

(7029) 1993 XT214 Aralık 1993 liste
(9072) 1993 RX312 Eylül 1993 liste
(9078) 1994 PB29 Ağustos 1994 liste
(10363) 1994 UP1131 Ekim 1994 liste
(10564) 1993 XQ214 Aralık 1993 liste
(13594) 1994 PC29 Ağustos 1994 liste
(14476) 1993 XW214 Aralık 1993 liste
(14912) 1993 RP312 Eylül 1993 liste
(15344) 1994 PA29 Ağustos 1994 liste
(18435) 1994 GW1014 Nisan 1994 liste
(18436) 1994 GY1014 Nisan 1994 liste
(24781) 1993 RU312 Eylül 1993 liste
(24797) 1994 PD29 Ağustos 1994 liste
(24798) 1994 PF29 Ağustos 1994 liste
(26868) 1993 RS312 Eylül 1993 liste
(37671) 1994 UY1131 Ekim 1994 liste
(39620) 1994 PE29 Ağustos 1994 liste
(46623) 1994 GV1014 Nisan 1994 liste
(52418) 1994 GX1014 Nisan 1994 liste
(120503) 1993 RW312 Eylül 1993 liste

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b "Minor Planet Discoverers (by number)". Minor Planet Center. 16 Kasım 2016. 23 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2017. 
  2. ^ Leverington, David (2003). Planetary vistas : a history of planetary astronomy up to the 21st century. New York: Cambridge University Press. ss. 339-340. ISBN 9780521808408. 
  3. ^ Gehrels, Tom, (Ed.) (1994). Hazards due to comets and asteroids. Tucson: Univ. of Arizona Press. ss. 129-131, 137. ISBN 9780816515059. 
  4. ^ Barnes-Svarney, Patricia (2003). Asteroid : earth destroyer or new frontier?. Paperback. Cambridge, Mass.: Basic Books, a member of the Perseus Books Group. s. 246. ISBN 9780738208855. 
  5. ^ Levy, David H. (2002). Shoemaker by Levy: the man who made an impact. Princeton, N.J.: Princeton University Press. ss. 167-174. ISBN 9780691113258. 
  6. ^ a b c Helin, Eleanor F.; Pravdo, Steven H.; Rabinowitz, David L.; Lawrence, Kenneth J. (May 1997). "Near-Earth Asteroid Tracking (NEAT) Program". Annals of the New York Academy of Sciences. s. 6. Bibcode:1997NYASA.822....6H. doi:10.1111/j.1749-6632.1997.tb48329.x. 10 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2017. 
  7. ^ "2062 Aten (1976 AA)". Minor Planet Center. 3 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2017. 
  8. ^ "4015 Wilson-Harrington (1979 VA)". Minor Planet Center. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2017. 

Yayınlar

İlgili Araştırma Makaleleri

Periyodik kuyruklu yıldızlar, yörünge periyotları 200 yıldan az olan veya tek bir günberi geçişinden daha uzun süre boyunca gözlemlenen kuyruklu yıldızlardır. "Periyodik kuyruklu yıldız" bazen 200 yıldan daha uzun olsa bile periyodik yörüngeye sahip herhangi bir kuyruklu yıldız anlamında kullanılır.

Resmi olarak küçük gezegen adlandırması, bir küçük gezegene nihai biçiminde verilen bir sayı-isim kombinasyonudur. Bu tür bir adlandırma, her zaman yeterince güvenilir bir yörünge belirlendikten sonra bir cisme atanan öncü numarayı içerir. Resmi adlandırma, ilk gözlemlendiğinde otomatik olarak atanan geçici adlandırmaya dayanır. Daha sonra, resmi adlandırmanın geçici kısmı bir isim ile değiştirilebilir. Hem resmi hem de geçici adlandırmalar, Uluslararası Astronomi Birliği'nin (IAU) bir şubesi olan Küçük Gezegen Merkezi (MPC) tarafından denetlenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">5 Astraea</span> Asteroit

Astraea asteroid kuşağında yer alan büyük bir asteroittir. Yüzeyi oldukça yansıtıcıdır ve bileşimi muhtemelen nikel-demir ile magnezyum ve demir silikatlarının bir karışımıdır. Tholen sınıflandırma sistemine göre S-tipi bir asteroittir.

<span class="mw-page-title-main">Küçük gezegenler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Aşağıda, artan sayısal sırayla numaralandırılmış küçük gezegenlerin bir listesi bulunmaktadır. Kuyruklu yıldızlar hariç, asteroitler, uzak cisimler ve cüce gezegenler dahil olmak üzere küçük gezegenlerin tümü Güneş Sistemi'ndeki küçük gök cisimleri olarak bilinir. Bu gezegenlerin listeleri, her biri 1000 küçük gezegen içeren yüzlerce sayfalık kataloglardan oluşmaktadır. Uluslararası Astronomi Birliği adına, Küçük Gezegen Merkezi, Minor Planet Sirkülerlerinde her yıl binlerce yeni numaralandırılmış küçük gezegen yayınlamaktadır. Haziran 2024 itibarıyla, toplamda 1.367.486 adet gözlemlenen cisimden 669.991 tanesi numaralandırılmış küçük gezegenlerdir. Geriye kalanlar ise henüz numaralandırılmamış küçük gezegenler ve kuyruklu yıldızlardır.

14827 Hypnos, sönmüş bir kuyruklu yıldız olduğu düşünülen, yüksek dışmerkezli ve bir kilometreden küçük karbonlu bir asteroitdir. Dünya'ya yakın cisim ve Apollo grubunun potansiyel olarak tehlikeli asteroidi olarak sınıflandırılmıştır.

2003 Harding, asteroid kuşağının dış bölgelerinde bulunan, yaklaşık 18 kilometre çapında karbonlu bir Eoan asteroitidir. 24 Eylül 1960'ta Palomar-Leiden araştırması sırasında, Leiden'de gök bilimciler Ingrid ve Cornelis van Houten ve Palomar, California'dan Tom Gehrels tarafından keşfedildi. Asteroit daha sonra astronom Karl Ludwig Harding'in adını aldı.

<span class="mw-page-title-main">53 Kalypso</span> Asteroit

Kalypso, Alman gökbilimci Robert Luther tarafından 4 Nisan 1858'de Düsseldorf'ta keşfedilen asteroit kuşağı üyesi bir asteroittir. Adını Yunan mitolojisi'nde deniz perisi olarak yer alan Kalipso'dan(Kalypso) alır. Aynı isim Satürn uydusu olan Calypso için de kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">13 Egeria</span> ana kuşak asteroi̇d

Egeria, Annibale de Gasparis tarafından 2 Kasım 1850'de keşfedilmiş olan büyük bir ana kuşak G-tipi asteroittir. Egeria, hesaplamaları Neptün'ün keşfine yol açan Urbain Le Verrier tarafından, Roma'nın ikinci kralı Numa Pompilius'un karısı olan İtalya'da bulunan Ariccia mitolojik perisi Egeria'dan esinlenerek isimlendirilmiştir.

1044 Teutonia, geçici ismi 1924 RO, asteroit kuşağının orta bölgelerinden gelen, yaklaşık 16 kilometre çapında taşlı bir asteroittir. 10 Mayıs 1924'te, güneybatı Almanya'daki Heidelberg Gözlemevi'nde gök bilimci Karl Reinmuth tarafından keşfedilmiştir. Asteroit, adını Cermen halkının yaşadığı toprakların adından almıştır.

1045 Michela, geçici ismi 1924 TR, asteroit kuşağının iç bölgelerinden, yaklaşık 6 kilometre (3,7 mi) kilometre çapında taşlı bir Massalia asteroitidir. 19 Kasım 1924'te Belçikalı-Amerikalı astronom George Van Biesbroeck tarafından Williams Bay, Wisconsin, ABD'deki Yerkes Gözlemevi'nde keşfedilmiştir. S-tipi asteroit, kaşifin kızı Micheline van Biesbroeck'in adını almıştır.

<span class="mw-page-title-main">25 Phocaea</span> ana kuşak asteroidi

Phocaea, asteroit kuşağının iç bölgelerinden yaklaşık 75 kilometre çapında taşlı bir asteroittir. Phocaea ailesinin ana organıdır. 1853 yılında Fransız gök bilimci Jean Chacornac tarafından keşfedildi. Adını, günümüzde Foça olan Antik Yunan şehri Fokaia'dan almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">771 Libera</span> Asteroit

771 Libera, geçici olarak atanmış isimleri 1913 TO ve 1958 HA, asteroit kuşağının orta bölgesinde yer alan ve yaklaşık 29 kilometre çapındaki metalik bir asteroittir. Avusturyalı astronom Joseph Rheden tarafından 21 Kasım 1913'te Avusturya'daki Viyana Gözlemevi'nde keşfedilmiştir.

Ate, Alman-Amerikalı astronom C. H. F. Peters tarafından 14 Ağustos 1870 tarihinde keşfedilen ve adını Yunan mitolojisindeki yaramazlık ve yıkım tanrıçası Ate'den alan bir ana kuşak asteroididir. Tholen sınıflandırma sisteminde, karbonlu C-tipi bir asteroid olarak kategorize edilirken, Bus asteroid taksonomi sistemi onu bir Ch asteroidi olarak listeler.

<span class="mw-page-title-main">35 Leukothea</span> Asteroit

Leukothea, asteroit kuşağından gelen büyük, karanlık bir asteroittir. Alman gök bilimci Karl Theodor Robert Luther tarafından 19 Nisan 1855'te keşfedildi. 35 Leukothea, Tholen sınıflandırma dizgesinde C-tipi bir asteroittir, karbonlu bir bileşim olduğunu düşündürür. Kesit boyutu 103.1 km'dir.

<span class="mw-page-title-main">154 Bertha</span> Asteroit

Bertha bir ana kuşak asteroididir. Fransız kardeşler Paul Henry ve Prosper Henry tarafından 4 Kasım 1875'te keşfedildi, ancak keşfin kredisi Prosper'a verildi. Adını muhtemelen astronom Camille Flammarion'un kız kardeşi Berthe Martin-Flammarion'dan almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Aten asteroitleri</span>

Aten asteroitleri, Dünya'nın yörüngesine oldukça yakın konumda bulunan dinamik bir asteroit grubudur. Tanıma göre, Aten'ler Dünya-kesişen (a < 1.0 AU ve Q > 0.983 AU) asteroitlerdendir. Grup adını, Palomar Gözlemevinde Eleanor Helin tarafından, 7 Ocak 1976 tarihinde türünün ilk örneği olarak keşfedilen 2062 Aten asteroidinden almıştır. 2023'e kadar, 2445 Aten grubu üyesi keşfedilmiş, bunlardan 256 tanesi numaralandırılmış, 13 tanesi isimlendirilmiş ve 101 tanesi ise tehlikeli olabilecek cisim olarak sınıflandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Amor asteroitleri</span>

Amor asteroitleri, adını 1221 Amor örnek cisminden alan Dünya'ya yakın bir asteroit grubudur. Bu cisimlerin yörüngesel günberi noktası Dünya'nın yörünge günberisine yakın, fakat ondan daha büyüktür. Bu nedenle, bu cisimler Dünya'nın yörüngesini kesmez, fakat çoğu Amor asteroidi Mars'ın yörüngesini kesmektedir. Amor asteroidi 433 Eros, robotik bir uzay sondası NEAR Shoemaker tarafından yörüngelenen ve üzerine iniş gerçekleştirilen ilk asteroittir.

20936 Nemrut Dağı, geçici adı : 4835 T-1 olan, yaklaşık 35 kilometre çapında, asteroit kuşağının en iç bölgelerinde bulunan Hungaria ailesine mensup, aynı zamanda da Mars yörüngesinin çok yakınlarında seyreden taşlı bir asteroittir. 13 Mayıs 1971'de Hollandalı gök bilimci çift Ingrid ve Cornelis van Houten tarafından Leiden'de ve ayrıca Hollandalı Amerikalı gök bilimci Tom Gehrels tarafından Kaliforniya, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Palomar Gözlemevi'nde çekilen fotoğraf plakalarında keşfedilmiştir. Asteroitin 3,28 saatlik bir dönme süresi, muhtemelen küresel bir şekli ve tipik olarak enstatit açısından zengin E tipi asteroitler arasında görülen yüksek bir albedosu bulunmaktadır. 2012 yılında adını Türkiye'de sönmüş bir yanardağ olan Nemrut'tan almıştır.

Uluslararası Dünya Yakını Asteroit Araştırması (INAS), İng. International Near-Earth Asteroid Survey, 1980'li yıllarda oldukça üretken bir astronom olan Amerikalı Elanor Helin tarafından yürütülen ve yönetilen bir astronomik araştırmadır. Palomar Gezegen Kesişimi Asteroit Araştırmasının (PCAS) uluslararası düzeye genişletilmesiyle oluşturulduğu kabul edilmektedir. PCAS Kaliforniya'da bulunan Palomar Gözlemevinde geniş çaplı olarak yürütülmekteyken INAS asteroitler üzerine olan küresel ilgiyi bir uyarma ve teşvik etme girişimi olup, tüm dünyada Dünya'ya yakın cisimlerin keşfi, yeniden keşfi ve gökyüzü araştırmasının genişletilmesini sağlamıştır.

Dünya'ya yakın asteroit takibi araştırması (NEAT), İng. Near-Earth Asteroid Tracking, Dünya'ya yakın cisimlerin tespiti için gökyüzü taraması yapılabilmesi amacıyla NASA ve Jet İtki Laboratuvarı tarafından yürütülen bir programdır. NEAT Kaliforniya'da bulunan Palomar Gözlemevi ile birlikte Hawaii'de bulunan GEODSS araştırmasında Aralık 1995'ten Nisan 2007'ye kadar yürütülmüştür. Bu araştırma kapsamında 40 binden fazla küçük gezegen keşfedilmiş olup, NEAT Catalina Sky Survey, LONEOS ve Mount Lemmon Survey ile birlikte bu alandaki en başarılı çalışmalardan biridir.