İçeriğe atla

Palbociclib

Palbociclib, Pfizer tarafından HR-pozitif ve HER2-negatif meme kanserinin tedavisi için geliştirilen bir ilaçtır. Sikline bağımlı kinazlar CDK4 ve CDK6'nın seçici bir inhibitörüdür.[1][2] Palbociclib, kanser tedavisi olarak onaylanan ilk CDK4/6 inhibitörüydü.[3]

Yan etkiler

Palbociclib alan hastaların çoğunda, hastanın anormal derecede düşük sayıda nötrofile sahip olduğu bir durum olan nötropeni görülür. Bu yan etki bağışıklık sistemini etkiler ve bu nedenle muhtemelen ikinci en yaygın yan etki olan enfeksiyondan sorumludur.[4] Palbosiklib alan hastalarda lökopeni ve anemi de sık görülür.[4] Hastaların %10'undan fazlasında yorgunluk, bulantı, ishal, solunum yolu enfeksiyonu, baş ağrısı, trombositopeni, kusma ve iştah azalması gibi yan etkiler de görülür.[4][5] FDA ayrıca hastaların herhangi bir pulmoner emboli belirtisine karşı kendilerini izleme konusunda dikkatli olmaları gerektiğini belirtmektedir. FDA ayrıca kadınların, ilacın fetüs üzerinde zararlı bir etkiye sahip olabileceğinin farkında olması ve bu nedenle hamileyken alınmaması gerektiği konusunda uyarmaktadır.[6]

Kaynakça

  1. ^ "PD 0332991, a selective cyclin D kinase 4/6 inhibitor, preferentially inhibits proliferation of luminal estrogen receptor-positive human breast cancer cell lines in vitro". Breast Cancer Research. 11 (5): R77. 2009. doi:10.1186/bcr2419. PMC 2790859 $2. PMID 19874578. 
  2. ^ "Palbociclib (PD 0332991) : targeting the cell cycle machinery in breast cancer". Expert Opinion on Pharmacotherapy. 15 (3): 407-420. February 2014. doi:10.1517/14656566.2014.870555. PMID 24369047. 
  3. ^ "Updated Data from Phase 3 Trial of Ibrance (palbociclib) Plus Letrozole in HR+, HER2- Metastatic Breast Cancer Confirm Improvement in Progression-Free Survival" (Basın açıklaması). Pfizer. 22 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2017. 
  4. ^ a b c "Approved Drugs - Palbociclib (IBRANCE)". Center for Drug Evaluation and Research. U.S. Food and Drug Adminisration. 23 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2017. 
  5. ^ "Palbociclib in Hormone-Receptor-Positive Advanced Breast Cancer". The New England Journal of Medicine. 373 (3): 209-219. July 2015. doi:10.1056/NEJMoa1505270. PMID 26030518. 23 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ "IBRANCE FDA Drug Label" (PDF). 1 Nisan 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Prostat kanseri</span> Kanser çeşidi

Prostat kanseri eril üreme sisteminde yer alan bir bez olan prostatta gelişen bir kanserdir. Prostat kanserlerinin çoğu yavaş gelişim gösterir; bununla beraber, görece hızlı gelişim gösterenleri de vardır. Prostat kanseri hücreleri prostattan vücudun diğer kısımlarına, özellikle kemiklere ve lenf düğümlerine yayılabilir. Başlangıçta hiçbir belirti vermeyebilir. İlerleyen aşamalarda ise işemede zorluk, idrarda kan ya da pelviste, sırtta veya işeme sırasında ağrıya sebep olabilir. İyi huylu prostat büyümesi olarak bilinen hastalık da benzer belirtiler verebilir. İleri aşamada ortaya çıkan diğer belirtiler arasında düşük alyuvar hücresi sayısından kaynaklanan yorgunluk hissi sayılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Doksorubisin</span> kimyasal bileşik

Doksorubisin ya da hidroksidaunorubisin, kanser kemoterapisinde kullanılan bir ilaçtır. Bir antrasiklin türevi antibiyotiktir, doğal bir ürün olan daunomisin ile yakından ilişkilidir ve diğer tüm antrasiklinler gibi DNA içine enterkalasyon yapar. Çeşitli kanserlerin tedavisinde kullanılır, bunların arasında hematolojik kanserler, çeşitli karsinoma tipleri ve yumuşak doku sarkomaları sayılabilir.

Zanamivir, grip hastalığına neden olan influenza A ve B virüslerinin tedavi edilmesinde ve önlenmesinde kullanılan bir ilaçtır. Bir nöraminidaz inhibitörüdür ve Avustralyalı biyoteknoloji firması Biota Holdings tarafından geliştirilmiştir. 1990'da Glaxo'ya lisans verildi ve 1999'da ABD'de sadece grip tedavisinde kullanılmak üzere onaylandı. 2006 yılında, influenza A ve B'nin önlenmesi için onaylandı. Zanamivir, ticari olarak geliştirilen ilk nöraminidaz inhibitörüdür. Halen GlaxoSmithKline tarafından Relenza ticari adı altında oral inhalasyon için toz formunda pazarlanmaktadır.

Tamiflu markası altında satılan Oseltamivir, influenza A ve influenza B'yi (grip) tedavi etmek ve önlemek için kullanılan antiviral bir ilaçtır. Birçok tıp kuruluşu, komplikasyonları olan veya komplikasyon riski yüksek olan kişilere enfeksiyonun ilk semptomlarından sonraki 48 saat içinde önermektedir. Yüksek risk altında olanlarda enfeksiyonu önlemek için tavsiye edilir, ancak genel popülasyonda tavsiye edilmez. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), klinisyenlerin, enfeksiyonun ilk semptomlarından sonraki 48 saat içinde ortaya çıkan düşük risk altındaki kişileri tedavi etmek için kendi takdirlerini kullanmalarını önermektedir. Hap veya sıvı olarak ağızdan alınır.

<span class="mw-page-title-main">Entecavir</span> Nükleozid ve Nükleotid Revers Transkriptaz İnhibitörleri

Entekavir (ETV) Hepatit B virüsü sebepli (HBV) enfeksiyonu tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. HIV/AIDS tedavisinde de yer almıştır. Entecavir, tablet veya solüsyon olarak ağızdan kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Anjiotensin II reseptör antagonistleri</span>

Anjiyotensin II tip1 reseptörü blokerleri veya Anjiyotensin II (tip1) reseptörü antagonistleri, Anjiyotensin reseptör blokerleri veya kısaca (ARB'ler) olarak da bilinen, , Anjiyotensin II reseptör tip 1'e bağlanarak onu inhibe eden ve böylece renin-anjiyotensin sisteminin arteriolar kontraksiyonunu ve sodyum retansiyonu etkilerini bloke eden ilaçlardır.

İnsülin benzeri büyüme faktörü 1 (IGF-1) reseptörü, insan hücre membranında bulunan bir proteindir. İnsülin benzeri büyüme faktörü 1 (IGF-1) adı verilen bir hormon ve IGF-2 adı verilen ilişkili bir hormon tarafından aktive edilen bir transmembran reseptörüdür. Tirozin kinaz reseptörleri sınıfına aittir. Bu reseptör, moleküler yapı olarak insüline benzeyen bir polipeptit protein hormonu olan IGF-1'in etkilerine aracılık eder. IGF-1 büyümede önemli bir rol oynar ve yetişkinlerde de anabolik etkilere sahiptir, yani iskelet kası ve diğer hedef dokuların hipertrofisini indükleyebilir. IGF-1 reseptöründen yoksun olan fareler, gelişimlerinin sonlarında ölürler ve vücut kütlelerinde çarpıcı bir azalma gösterirler. Bu, reseptörün güçlü büyüme teşvik edici etkisini gösterir.

Tadalafil erektil disfonksiyon (ED), iyi huylu prostat hiperplazisi (BPH) ve pulmoner arteriyel hipertansiyonu tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Ağızdan alınır. Etkisi genellikle yarım saat içinde başlar ve süre 36 saat kadardır.

Sitofosfamid, diğer isimleri arasında sitofosfan olarak da bilinir, kemoterapi olarak ve bağışıklık sistemini baskılamak için kullanılan bir ilaçtır. Kemoterapi olarak lenfoma, multipl miyelom, lösemi, yumurtalık kanseri, meme kanseri, küçük hücreli akciğer kanseri, nöroblastom ve sarkom tedavisinde kullanılır. Bir bağışıklık baskılayıcı olarak, diğer koşulların yanı sıra nefrotik sendrom, polianjiitli granülomatoz ve organ naklini takiben kullanılır. Ağız yoluyla veya damar içine enjeksiyon yoluyla alınır.

Taxotere markası altında satılan dosetaksel, bir dizi kanser türünü tedavi etmek için kullanılan bir kemoterapi ilacıdır. Buna meme kanseri, baş ve boyun kanseri, mide kanseri, prostat kanseri ve küçük hücreli olmayan akciğer kanseri dahildir. Tek başına veya diğer kemoterapi ilaçları ile birlikte kullanılabilir. Damar içine yavaş enjeksiyonla verilir.

Ramipril, yüksek tansiyon, kalp yetmezliği ve diyabetik böbrek hastalığını tedavi etmek için kullanılan ACE inhibitörü tipi bir ilaçtır. Bazı şeker hastaları ve damar hastalığı olan hastalar gibi yüksek risk altında olduğu gösterilen hastalarda kalp krizi, felç veya kardiyovasküler ölüm riskini azaltmak için 55 yaş üstü hastalarda koruyucu ilaç olarak da kullanılabilir. Yüksek tansiyon için makul bir başlangıç tedavisidir. Ağızdan alınır.

Fulvestrant, hastalığı ilerleyen postmenopozal kadınlarda hormon reseptörü (HR)-pozitif metastatik meme kanserini ve ayrıca HR-pozitif, HER2-negatif ilerlemiş meme kanserini palbosiklib ile kombinasyon halinde tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Kas içine enjeksiyonla verilir.

<span class="mw-page-title-main">Gemsitabin</span> kimyasal bileşik

Gemsitabin, kanser tedavisinde kullanılan bir kemoterapi ilacıdır. Testis, meme, yumurtalık, küçük hücreli olmayan akciğer kanseri, pankreas ve mesane kanseri tedavisinde kullanılır. İntravenöz infüzyon yoluyla uygulanır. Neoplastik büyümeye karşı etkili olmakla beraber interferon sinyal yolağına etki ederek (upregülasyon) Hepatit E'nin etkeni Ortohepevirüs A'nın replikasyonunu engellemektedir.

Neratinib, meme kanseri tedavisinde kullanılan bir tirozin kinaz inhibitörü anti-kanser ilacıdır.

Tagrisso markası altında satılan Osimertinib, spesifik mutasyonlara sahip küçük hücreli dışı akciğer karsinomlarını tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Üçüncü nesil bir epidermal büyüme faktörü reseptörü tirozin kinaz inhibitörüdür.

Opdivo markası altında satılan Nivolumab, çeşitli kanser türlerinin tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. Buna melanom, akciğer kanseri, malign plevral mezotelyoma, böbrek hücreli karsinom, Hodgkin lenfoma, baş ve boyun kanseri, ürotelyal karsinom, kolon kanseri, özofagus skuamöz hücreli karsinom, karaciğer kanseri, mide kanseri ve özofagus veya gastroözofageal kavşak (GEJ) kanseri dahildir. Damar içine yavaş enjeksiyonla kullanılır.

Androjen antagonistleri veya testosteron blokerleri olarak da bilinen antiandrojenler, testosteron ve dihidrotestosteron (DHT) gibi androjenlerin vücuttaki biyolojik etkilerine aracılık etmesini engelleyen bir ilaç sınıfıdır. Androjen reseptörünü (AR) bloke ederek ve/veya androjen üretimini inhibe ederek veya baskılayarak etki ederler. AR agonistlerinin fonksiyonel karşıtları olarak düşünülebilirler; örneğin testosteron, DHT ve nandrolon gibi androjenler ve anabolik steroidler (AAS) ve enobosarm gibi seçici androjen reseptör modülatörleri (SARM'ler). Antiandrojenler, üç tip seks hormonu antagonistinden biridir; diğerleri antiöstrojenler ve antiprogestojenlerdir.

Topotekan, topoizomeraz inhibitörü olan kemoterapötik ajan bir ilaçtır. Doğal kimyasal bileşik kamptotesinin sentetik, suda çözünür bir analoğudur. Yumurtalık kanseri, akciğer kanseri ve diğer kanser türlerinin tedavisinde hidroklorür tuzu formunda kullanılır.

Tirofiban antitrombosit bir ilaçtır. Glikoprotein IIb/IIIa inhibitörleri adı verilen bir antitrombosit sınıfına aittir. Tirofiban, fibrinojen ile trombosit integrin reseptörü GP IIb/IIIa arasındaki protein-protein etkileşiminin küçük moleküllü bir inhibitörüdür.

<span class="mw-page-title-main">PD-1 ve PD-L1 inhibitörleri</span> ilaç sınıfı

PD-1 inhibitörleri ve PD-L1 inhibitörleri, hücrelerin yüzeyinde bulunan PD-1 ve PDL1 immün kontrol noktası proteinlerinin aktivitesini bloke eden bir grup kontrol noktası inhibitörü antikanser ilaçtır. İmmün kontrol noktası inhibitörleri, çeşitli kanser türleri için ön basamak tedavi olarak ortaya çıkmaktadır.