İçeriğe atla

Pachycereus pringlei

Pachycereus pringlei
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Plantae
Şube:Tracheophyta
Sınıf:Magnoliopsida
Takım:Caryophyllales
Familya:Cactaceae
Cins:Pachycereus
Tür: P. pringlei
İkili adlandırma
Pachycereus pringlei
(S.Watson) Britton & Rose
Sinonimler
Cereus pringlei S.Watson[1]

'Pachycereus pringlei', ayrıca Meksika dev cardon' veya fil kaktüsü olarak da bilinir, Baja California, Baja California Sur ve Sonora eyaletlerindeki kuzeybatı Meksika'ya özgü bir kaktüs türüdür. Genellikle "deve dikeni" anlamına gelen İspanyolca "cardo" kelimesinden türetilen bir isim olan 'cardón olarak bilinir.[2]

Bu kaktüsün hayattaki büyük olanları hala vardır ancak Sonora'da ekim için arazi temizlendiğinden birçoğu yok edildi.

Bu kaktüsün meyvesi, Sonora'da kaktüse xaasj diyen Seri insanlar için önemli bir besindi.[3]

Köklerindeki bakteri ve mantar kolonileri ile simbiyotik ilişkisi, P. pringlei bakterisinin havadan azot sağlayıp besin üretmek için kayayı parçalayabildiğinden hiç toprağın olmadığı yerlerde bile bu kaktüsün çıplak kaya üzerinde yetişmesine imkan verir. Kaktüs tohumlarıyla birlikte simbiyotik bakterileri bile toparlar.[4][5][6]

Morfoloji

Maksimum 192 m (629 ft 11 in)kayıtlı yüksekliği,[7][8] 1 m (3 ft 3 in) çapında birkaç dik dalıyla bir cardon örneği, dünyanın en uzun [1] yaşayan kaktüsüdür. Genelde görünüm olarak saguaro'ya (Carnegiea gigantea) benzer ancak daha yoğun dallı oluşu, gövdenin tabanına daha yakın dallanması, gövdelerinde daha az kaburga olması, çiçeklerin gövde boyunca daha aşağıda olması, areoleler ve dönüşlerdeki (İngilizce: spination) farklılıklar ve dikenli meyvesi bakımından saguarodan farklıdır.

Çiçekleri beyaz, iri, geceleyin hareketlenen ve sadece gövdenin uçları değil, kaburgaları boyunca görünür.

Ömrü ve büyümesi

Ortalama bir olgun cardon 10 metre (30 ft) yüksekliğe ulaşabilir, ancak 18 metre (60 ft) boyundaki bireyler bilinmektedir.[9] Yüzlerce yıl olarak ölçülen bir ömre sahip [10] yavaş büyüyen bir bitkidir, ancak büyüme ilk aşamalarında Azospirillum türleri gibi bitki büyümesini teşvik eden bakterilerle aşılanarak önemli ölçüde arttırılabilir.[11][12][13] Çoğu yetişkin cardon, gövde kadar büyük olabilen birkaç yan dalı vardır. Ortaya çıkan ağaç 25 ton ağırlığa ulaşabilir..[14]

Galeri

Notlar

1.^Yaşayan en uzun kaktüs, Pachycereus pringlei’nin bir örneğidir. Şimdiye kadar ölçülen en uzun kaktüs, 1986'da bir rüzgar fırtınasında uçup giden 23.8 metre (78 fit) boyundaki bir kolsuz Saguarokaktüsüydü.[8]

Kaynakça

  1. ^ "Pachycereus pringlei". Germplazm Kaynakları Bilgi Ağı (GRIN). Tarım Araştırma Merkezi (ARS), Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı (USDA). 
  2. ^ Chamlee, Bob. "Cardón cactus, Pachycereus pringlei". Los Cabos Guide to Good Eating and More!. 15 Nisan 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2011. 
  3. ^ * Felger, Richard; Mary B. Moser. (1985). People of the desert and sea: ethnobotany of the Seri Indians. Tucson: University of Arizona Press. ISBN 0-8165-0818-6. 
  4. ^ Puente, M. E.; Y. Bashan; C. Y. Li; V. K. Lebsky (September 2004). "Microbial populations and activities in the rhizoplane of rock-weathering desert plants. I. Root colonization and weathering of igneous rocks". Plant Biology. Stuttgart. 6 (5): 629-42. doi:10.1055/s-2004-821100. PMID 15375735. 
  5. ^ Puente, M. E.; C. Y. Li; Y. Bashan (September 2004). "Microbial populations and activities in the rhizoplane of rock-weathering desert plants. II. Growth promotion of cactus seedlings". Plant Biology. Stuttgart. 6 (5): 643-50. doi:10.1055/s-2004-821101. PMID 15375736. 
  6. ^ Walker, Matt (19 Ağustos 2009). "How cacti become 'rock busters'". BBC News. 18 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2021. 
  7. ^ Salak, M. "In search of the tallest cactus". Cactus and Succulent Journal. 72 (3). 
  8. ^ a b "Windstorm Fells 78-Foot Cactus--Tallest in World". 29 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2015. 
  9. ^ (León de la Luz and Valiente 1994).
  10. ^ (Roberts, 1989)
  11. ^ (Bashan et al., 1999
  12. ^ Carrillo et al., 2000
  13. ^ Puente and Bashan, 1993
  14. ^ (Gibson and Nobel, 1986).

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Pachycereus pringlei ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur. Vikitür'de Pachycereus pringlei ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Meksika</span> Kuzey Amerika yer alan bir ülke

Meksika, resmî adıyla Birleşik Meksika Devletleri (İspanyolca: Estados Unidos Mexicanos,

<span class="mw-page-title-main">Arizona</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Arizona, Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatısında bulunan bir eyalettir. 50 eyaletin 6. büyük ve 14. kalabalık eyaletidir. Başkenti ve en büyük şehri Phoenix'tir. Arizona, Dört Köşe bölgesini kuzeyde Utah, kuzeydoğuda Colorado ve doğuda New Mexico ile paylaşıyor; diğer komşu eyaletleri batıda Nevada ve Kaliforniya, güneyde ve güneybatıda Meksika eyaletleri Sonora ve Baja California'dır.

<span class="mw-page-title-main">Kaktüsgiller</span> bitki familyası

Kaktüs, Caryophyllales takımının 1750 kadar bilinen türüne ve yaklaşık 127 cinsine sahip Cactaceae bitki familyasının bir üyesidir. "Kaktüs" kelimesi Latince aracılığıyla, Theofrastos tarafından kimliği kesin olmayan dikenli bir bitki için kullanılan Antik Yunanca kelimesinden türemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Pitaya</span>

Pitaya, bilimsel anlamda Hylocereus cinsi çeşitli kaktüs türlerinin olarak adlandırılan meyvesidir. En önemlisi ve yaygın olanı da Hylocereus cinsinden olanlardır.

<i>Stenocereus</i>

Stenocereus, Cactaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

<i>Stenocereus thurberi</i> Meksika ve ABDde bulunan Stenocereus cinsinden bir kaktüs türü

Stenocereus thurberi, Meksika ve ABD'de bulunan Stenocereus cinsinden bir kaktüs türüdür. Kayalık çöllerde bulunur. İki tanede dağılımı ve yüksekliğinden ayırt edilebilecek alt türü bulunmaktadır. O kadar ünlü bir kaktüs türüdür ki ABD'de Arizona eyaleti Sonora çölünde bu türden kaktüsleri Org Borulu Kaktüs Ulusal Anıtı olarak ilan etmiştir, UNESCO tarafından miras olarak kabul edilmiştir..

<i>Cereus repandus</i>

Cereus repandus, büyük dikenli cereus oymağından bir kaktüs türü olup Peru başta olmak üzere Güney Amerika'da bulunur. Ayrıca Dev Lobut Kaktüsü, Çit Kaktüsü, cadushi, ve kayush gibi adlarla anılır.

<span class="mw-page-title-main">Gövde (botanik)</span> damarlı bir bitkinin yapısal ekseni

Gövde, bir vasküler bitkinin iki ana yapısal ekseninden biridir, diğeri ise kök'tür. Yaprakları, çiçekleri ve meyveleri destekler, ksilem ve floemde kökler ve sürgünler arasında su ve çözünmüş maddeleri taşır, besin maddelerini depolar ve yeni canlı doku üretir. Gövde normalde düğümlere ve ara düğümlere ayrılır:

<i>Leuenbergeria</i>

Leuenbergeria , Cactaceae familyasındaki çiçekli bitki'nin bir cinsidir, çoğunlukla Karayipler civarına özgüdür. Çoğu kaktüsün aksine, kalıcı yapraklara sahiptir ve büyümesinin erken dönemlerinde gövdelerinde kabuk oluşturur. Cins 2012 yılında Joël Lodé tarafından yaratılmıştır. Bir cins olarak Leuenbergeria oluşturulmadan önce, içindeki türler geniş bir sınırlı bir cins olan Pereskia kapsamına girmekteydi. Leuenbergeria, Leuenbergerioideae alt familyasındaki tek cinstir.

<i>Opuntia microdasys</i> Bitki

Opuntia microdasys, Cactaceae familyasındaki, orta ve kuzey Meksika‘nın yerel ve endemik çiçekli bitki türüdür.

<i>Rhodocactus</i>

Rhodocactus Orta Güney Amerika'ya özgü kaktüs Cactaceae familyasındaki bir çiçekli bitki cinsidir. Çoğu kaktüs türünden farklı olarak, Rhodocactus‘ün kalıcı yaprakları ve tamamen ağaca benzer bir yapısı vardır. Cins, geniş sınırlı Pereskia içine konuldu ancak 2005'ten itibaren moleküler filojeni çalışmaları, bu sınırlandırma ile Pereskia parafiletik olduğunu gösterdi ve 2016'da Rhodocactus yeniden Güney Amerika türleri içine konuldu.

<span class="mw-page-title-main">Gymnocalycium mihanovichii</span>

'Gymnocalycium mihanovichii, Güney Amerika'dan bir kaktüs türüdür. En popüler çeşitler, tamamen klorofil içermeyen, kırmızı, turuncu veya sarıyı pigmentasyon açığa çıkaran çeşitli mutantlar’dır. Bu mutant suşlar genellikle hylocereus kaktüs üzerine aşılanır ve birleşik bitkiye "Ay Kaktüsü" denir. Ay kaktüsleri genellikle ev bitkisi olarak yetiştirilir ve ayrıca Ruby Ball, Red Cap, Red Hibotan veya Hibotan kaktüsleri olarak da bilinir.

<i>Rhodocactus grandifolius</i> bitki türü

Rhodocactus grandifolia doğu ve güney Brezilya'ya özgü bir kaktüs türüdür. Rhodocactus cinsindeki tüm türler gibi ve çoğu kaktüsün aksine kalıcı yaprakları vardır. İlk olarak 1819'da tanımlanmıştır. süs bitkisi olarak yetiştirilir ve doğal aralığının dışında doğallaştırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Opuntioideae</span> kaktüsgiller altfamilyası

Opuntioideae, kaktüs ailesinin Cactaceae alt familyası'dır. Beş oymağa bölünmüş 15 cinstir. Alt familya kabaca 220-250 türü kapsar ve Yeni Dünya boyunca Kanada'dan Arjantin'e kadar coğrafi olarak dağılmıştır. Bu alt familya üyeleri, küçük jeofitler, yarım küre yastıklar, çalılar, ağaçlar ve belirsiz dallardan veya belirli terete veya küresel segmentleri içeren sütunlu kaktüsler dahil olmak üzere çeşitli yapıları vardır.

<i>Ariocarpus</i>

Ariocarpus, Cactaceae familyasının etli subtropikal bitkilerinin küçük bir cinsidir.

<span class="mw-page-title-main">Stenocereus eruca</span> bitki türü

Stenocereus eruca', yaygın olarak sürünen şeytan olarak bilinir, Cactaceae ailesinin bir üyesidir. Nispeten küçük olan Stenocereus cinsinin bir üyesi olan en belirgin kaktüslerden biridir. Baja California Sur'un orta Pasifik kıyılarında endemik ve yalnızca devasa koloniler oluşturduğu kumlu topraklarda bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Dikenler, iğneler, ve sivri uçlar</span> Yaprakların, köklerin, gövdelerin veya tomurcukların keskin, sert uçlu sert, katı uzantıları veya modifikasyonları

Bitki morfolojisinde dikenler, iğneler ve sivri uçlar ve genel olarak dikenli yapılar, yaprakların, köklerin, gövdelerin veya tomurcukların keskin, sert uçlu sert, sert uzantıları veya modifikasyonlarıdır ve genellikle aynı işlevi görür: hayvanları bitki malzemesini yemekten fiziksel olarak caydırmaya yarar.

<i>Echinopsis</i>

Echinopsis, bazen kirpi kaktüsü, deniz kestanesi kaktüsü veya Paskalya zambak kaktüsü olarak bilinen Güney Amerika'ya özgü kaktüslerin bir cinsidir. Küçük bir tür olan E. chamaecereus, fıstık kaktüsü olarak bilinir. 128 tür, ağaç benzeri büyük türlerden küçük küresel kaktüslere kadar uzanır. Adı, echinos kirpi veya deniz kestanesinden ve bu bitkilerin yoğun diken kaplamalarına atıfta bulunan opsis görünümünden türemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Trichocereinae</span>

Trichocereinae, Güney Amerika'ya özgü bir kaktüs alt-oymağıdır. Bu alt-oymakta 28 tane tanımlanmış cins bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Tinaja</span>

Tinaja, şelalelerin altında oluşan, kaynak suyun akışı veya sızıntı tarafından oyulmuş veya aralıklı akarsularda (arroyolar) kum ve çakıl aşınması sonucu oluşan, temel kayada oluşan bir yüzey çöküntü cebidir. Tinajalar kurak ortamlarda önemli bir yüzey suyu depolama kaynağıdır.