İçeriğe atla

Oyuncak Ördek Olayı

1992 yılında meydana gelen kaza sonucunda oyuncak ördeklerin yıllara göre takip ettikleri güzergâh
Curtis Ebbesmeyer plastik oyuncaklarla
Okyanuslardaki ana akıntılar

Oyuncak ördek olayı, özel bir şirket tarafından Hong Kong'dan sipariş edilen plastik oyuncak ördek benzeri banyo oyuncaklarını içeren bir konteynerin Büyük Okyanusa düşmesi sonucu meydana gelen olaydır. Konteynerdeki 28 bin oyuncak okyanus akıntılarını gösterecek şekilde dağılmış ve bilimsel bir araştırma için önemli bir fırsat sunmuştur. Okyanus bilimcisi Curtis Ebbesmeyer, 1992 yılında yaşanan olaydan sonra okyanusa saçılan oyuncakları izleyerek önemli bilimsel çıkarımlarda bulunmuştur.

Kaza

The First Years adlı şirket adına Çin'de üretildikten sonra Hong Kong limanından ABD'nin Washington eyaletindeki Tacoma şehrine gitmek üzere konteyner gemisine yüklenir. 10 Ocak 1992 tarihinde Büyük Okyanus'un kuzey bölgesinde fırtınaya yakalanan gemiden bazı konteynerler kayarak denize düşer. Denize düşen 12 adet 40 feet yük konteynerlerinden birisinde de 28.800 plastik oyuncak bulunmaktadır. Plastik oyuncaklar çoğunlukla oyuncak ördek, kurbağa, kaplumbağa gibi deniz hayvanlarıdır. Kaza sırasında konteyner çarpma sonucu açılınca plastik oyuncaklar okyanusa saçılacaktır. Oyuncaklar çeşitli ambalajlarla sarılmış olsa da yapılan deneyler bu ambalajların belirli bir sürede deforme olduğunu göstermiştir. Üzerlerinde hiçbir delik olmadığı için batma riski bulunmayan oyuncaklar okyanus boyunca sürüklenmeye başlamıştır.

Deney

Olaydan haberdar olan Seattle eyaletinden okyanus bilimcileri Curtis Ebbesmeyer ve James Ingraham okyanus yüzeyi akıntıları ile ilgili bilimsel araştırmaları kapsamında konuyla ilgilenmeye başlarlar. Bir anda on binlerce nesnenin okyanus yüzeyine dağılması bilim adamları için bulunmaz fırsat niteliğindedir.[1][2]

Kazadan yaklaşık on ay sonra oyuncaklardan bazıları Alaska kıyılarına ulaşmaya başlar. İlk keşif 16 Kasım 1992 tarihinde Sitka, Alaska sahillerinde bulunan yaklaşık on adet oyuncak olur. Kaza yerinden 3200 km uzaktaki bu sahilin çevresinde araştırma başlatan Ebbesmeyer ve Ingraham 850 km sahil şeridini kontrol ederler. Süren çalışmalar sonucu 1993 yılı Ağustos ayına kadar Alaska sahillerinde toplam 400 oyuncak bulunur.[3] Oyuncakların bulundukları yerler Ingraham'ın OSCUR[4] bilgisayarlı simülasyon sistemine girilir.

Okyanus bilimciler geliştirdikleri modelleme sayesinde oyuncakların nerelere doğru sürükleneceği tahmin edilebilmiştir. Buna göre bir kısmı batıya doğru Japonya'ya doğru ilerlerken bir kısmının da kuzey yönüne ilerleyerek Bering Boğazı dolaylarında buzulların arasında sıkışacağı öngörülmüştür. Kuzey kutup bölgesinden yavaşça geçeceği ve buzulların erimesiyle beraber Atlantik Okyanusu'nun kuzey kısımlarına ancak beş altı yılda geçecekleri öngörülmüştür. Bu öngörüden hareketle Kanada ve İzlanda bölgelerinde plastik ördek oyuncakları bulanlara ödül vadedilmiştir. 2004 yılında bulunan çok sayıda oyuncak bu teoriyi doğrulamıştır.[5] 2007 yılında İngiltere sahillerinde bulunan plastik oyuncaklar yanlışlıkla bu olayla ilişkilendirilmiştir.[6]

Kültürel etkileri

Olayla ilgili çok sayıda eser ve çocuk kitabı yazılmıştır. Ayrıca okyanusta gezdikten sonra bulunan asıl oyuncak ördekler günümüzde koleksiyoncular tarafından aranan nesneler olmuştur. Olay SEAT tarafından bir reklam kampanyasında da kullanılmıştır.[7][8]

Kaynakça

  1. ^ Bilimadamlarının normal şartlarda gerçekleştirdiği benzer deneylerde yaklaşık 500-1000 numune okyanusa bırakılmakta ve genelde %2 oranında geri dönüş olmaktadır
  2. ^ Aynı bilimadamları 1990 yılında benzer bir şekilde okyanusa saçılmış 61 bin Nike ayakkabısını da takip etmekteydiler
  3. ^ %1.4’lik bir bulunma oranına karşılık gelir
  4. ^ Ocean Surface Currents Simulation (Okyanus Yüzey Akıntıları Simülasyonu)
  5. ^ 12 Temmuz 2003 tarihli 12 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. BBC haberi (İngilizce) 29 Haziran 2011 tarihinde erişilmiştir
  6. ^ Yanlış bilgi içeren 14 Temmuz 2007 tarihli 5 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The Sun haberi (İngilizce) 29 Haziran 2011 tarihinde erişilmiştir
  7. ^ İlgili reklam afişi 7 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) 29 Haziran 2011 tarihinde erişilmiştir
  8. ^ İlgili reklam filmi 7 Mart 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İspanyolca) 29 Haziran 2011 tarihinde erişilmiştir

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gelgit</span> Ay ve Güneşin yer yuvarlağı üzerindeki çekim güçleri sebebiyle deniz yüzünde, özellikle ana denizlerde su düzeyinin alçalması, kabarması olayı

Gelgit veya med cezir, bir gök cisminin başka bir gök cismine uyguladığı kütleçekimi nedeniyle her iki cisimde meydana gelen şekil bozulmaları. En çok bilineni, her bir ay gününde Ay ve Güneş'in göreli konumlarındaki değişmeler sonucu kütleçekimlerinde meydana gelen farklılıklar nedeniyle deniz seviyesindeki yükselme ve alçalmalardır.

<span class="mw-page-title-main">Alaska</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Alaska, Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeybatı ucunda yer alan bir eyaletidir. Bir yarı-eksklav olan Alaska, doğuya Kanada'nın British Columbia ve Yukon bölgeleriyle sınırlanmıştır ve batıda Bering Boğazı'ndaki bir deniz sınırını Rusya Federasyonu'nun Chukotka Otonom Okrugu ile paylaşmaktadır. Kuzeyde Arktik Okyanus'un Chukchi ve Beaufort Denizleri, güneyde ve güneybatıda ise Pasifik Okyanusu yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ambalaj</span>

Ambalaj, ürünlerin, tüketiciye ulaştırılması aşamasında, taşınması, korunması, saklanması ve satışa sunulması için kullanılan herhangi bir malzemeden yapılmış ürünlerdir. Paketleme aynı zamanda paket tasarlama, değerlendirme ve üretme sürecini de ifade eder. Paketleme, malları nakliye, depolama, lojistik, satış ve son kullanım için hazırlamanın koordineli bir sistemi olarak tanımlanabilir. Ambalaj ürünü içerir, korur, muhafaza eder, taşır, bilgilendirir ve satar. En yaygın kullanılan ambalajlar paket, kutu, teneke, poşet, çuval, şişe, kap, torba, kasa, kavanoz ve diğerleridir. Ambalaj üretiminde plastik, cam, metal, ahşap, kağıt, karton, lif gibi malzemeler kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Anchorage, Alaska</span>

Anchorage, ABD'de Alaska eyaleti'nin merkezî güneyinde bulunan bir kent ve yerel idare bakımından bir "birleştirilmiş belediye"dir.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey yarımküre</span> Dünyanın ekvatorun kuzeyinde kalan yarısı

Kuzey yarımküre, Dünya'yı ekvator hizasından bölen hayalî bir düzlemin üstünde (kuzeyde) kalan yarısıdır. 0° paraleli ile 90° kuzey paraleli arasında yer alır. Güneyde kalan kısma ise güney yarımküre denir. Dünya'nın kuzey yarımküresi, birçok ülkeyi ve dünya nüfusunun yaklaşık %90'ını kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kellogg Brown & Root</span> Amerikan mühendislik, tedarik ve inşaat şirketi

Kellogg Brown & Root (KBR), Houston merkezli ABD kökenli mühendislik, inşaat ve güvenlik şirketi. Halliburton'a bağlı bir M. W. Kellogg Co olarak varlığını sürdüren şirket Brown & Root ile birleşerek KBR adını almıştır. Vietnam Savaşı ve Irak Savaşı sırasında ABD Silahlı Kuvvetlerinin önemli ihalelerini almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Firdevs Meydanı Olayı</span>

Firdevs Meydanı Olayı, 2003 yılındaki Irak’ın işgali sırasında başkent Bağdat'taki Firdevs Meydanındaki Saddam Hüseyin heykelinin ABD Silahlı Kuvvetlerine bağlı askerlerin öncülüğünde sökülmesi ve tahrip edilmesidir. Olayın siyasi ve simgesel önemi büyüktür. Olayın ardında ABD tarafından tezgâhlanan bir siyasi oyun olduğu iddiaları dile getirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">2004 Irak KBR konvoyu pusu olayı</span>

2004 Irak KBR konvoyu pusu olayı, ağırlıklı olarak ABD Silahlı Kuvvetleri tarafından gerçekleştirilen Irak’ın işgalinin ardından 9 Nisan 2004 günü Irak Direnişi mensupları tarafından Bağdat Uluslararası Havaalanı yakınlarındaki ABD kökenli Kellogg Brown & Root (KBR) firmasına ait askerî lojistik konvoyuna düzenlenen saldırıdır.

<span class="mw-page-title-main">I. Felluce Muharebesi</span>

I. Felluce Muharebesi, 2003 yılındaki Irak’ın işgalinin ardından ABD Silahlı Kuvvetlerinin 2004 yılı Nisan ayında Irak Direnişi'nin elinde bulunan Felluce şehrini almaya çalıştığı başarısız askeri girişimdir.

Hayfa Caddesi Olayı, Irak’ın işgal edilerek Saddam Hüseyin rejiminin devrilmesinden sonra 12 Eylül 2004 tarihinde Bağdat'taki Hayfa Caddesinde meydana gelen ve çok sayıda sivilin yanı sıra bir basın mensubunun ABD Silahlı Kuvvetleri tarafından öldürüldüğü olaydır.

Tarık Eyyub Olayı, Irak’ın işgali sırasında 8 Nisan 2003 tarihinde başkent Bağdat’taki El Cezire televizyonu merkezine ABD Hava Kuvvetleri tarafından düzenlenen hava saldırısını anlatır. Saldırı sonucu Filistinli gazeteci Tarık Eyyub hayatını kaybedecektir. El Cezire televizyonunun yeri ABD Silahlı Kuvvetleri tarafından bilinmekte olduğu için olay bir kazadan çok muhalif bir basın kurumuna saldırı olarak tanımlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Konteyner taşımacılığı</span>

Konteyner taşımacılığı, çeşitli konteyner türleri sayesinde yapılan taşımacılığı anlatır. Konteynerler standart ölçülerde üretildikleri için çok çeşitli şekilde yüklenebilir, farklı araçlara aktarılabilir, bu sayede verimli bir taşıma sağlarlar. Konteynerlerin açılmaksızın gemilere, kargo uçaklarına, trenlere veya karayolu taşımasına uygun araçlara yüklenebilmeleri uluslararası alanda yaygın olarak kullanılmalarını sağlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Özgür Suriye Ordusu</span> Suriyede muhalif silahlı örgüt

Özgür Suriye Ordusu Suriye Arap Cumhuriyeti'nde kurulan ve Devlet Başkanı Beşşar Esad'ın temsil ettiği rejimi devirmek için savaşan, silahlı örgüttür. Kuruluş bildirisinde örgütün amacı, "rejimi sona erdirmek olduğu ve rejime destek veren tüm güvenlik birimlerinin hedeflerinde olduğu” biçimde ifade edilmektedir. Suriye İç Savaşı sırasında rejimi yıkmak isteyen, firar eden askerler tarafından, 29 Temmuz 2011 tarihinde Riyad el-Esad liderliğinde kurulmuştur. 2012 yılının başlarına kadar bütünüyle yerli isyancılar tarafından oluşmuştur. Siyasi kanadı Suriye Ulusal Konseyi'dir ve ona bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Uludere Olayı</span> Kürt sivillere karşı yapılan hava saldırısı

Uludere Olayı, Roboski Katliamı, Uludere Katliamı veya Uludere Operasyonu, 28 Aralık 2011 gecesi, Şırnak'ın Uludere ilçesine bağlı Ortasu köyünde Türk Hava Kuvvetlerinin F-16 savaş uçaklarıyla yaptığı bombardıman sonucunda 34 sivil kişinin ölmesi olayı. Olayda ölenlerin 28'i Encü ailesine mensuptu, Servet Encü yaralı olarak kurtuldu. Türk resmî makamları, ölenlerin Irak'tan Türkiye'ye mazot ve sigara getiren Kürt vatandaşların oluşturduğu bir kaçakçı kafilesi olduğunu açıkladı.

<span class="mw-page-title-main">Olympic Yarımadası</span> Washingtonda yarımada, Amerikan Birleşik Devletleri

Olympic Yarımadası, Kuzeybatı ABD'de Washington eyaletinin batısında bulunan ve bu eyaletin en büyük metropoliten şehri olan Seattle ile arasında Puget Boğazı bulunan bir büyük yarımada şeklinde arazidir. Bu yarımadanın batısında Büyük Okyanus, kuzeyinde Juan le Fuca Boğazı, doğusunda Hood Kanalı bulunur. ABD topraklarının birbirine bağlı eyaletleri için en batı kara noktası Alava Burnu ve en kuzeydoğuda bulunan kara noktası olan Flattery Burnu bu yarımada üzerindedir. ABD'nin birbirine bağlı eyaletletleri toprakları içinde en son olarak keşfi yapılmış arazilerin çoğu da Olympic Yarımadasında bulunmaktaydı. 1898 ile 1900 arasinda Arthur Dodwell ve Theodore Rixon bu yarımadanın topoğrafisini ve kerestecilik kaynaklarını gösteren haritaları hazırlamadan önce bu yarımada arazisinin kesin haritası bulunmamaktaydı.

Kanlı Pazar veya Bogside katliamı, 30 Ocak 1972 tarihinde Kuzey İrlanda'nın Derry kentinin Bogside bölgesinde, 26 silahsız sivil haklar protestocusunun ve çevredekilerin Britanya Ordusu askerleri tarafından vurularak öldürülmesi olayıdır. Aralarında yedi gencin bulunduğu 13 erkek olay sırasında veya hemen ardından öldü, bir kişi ise o gün aldığı yaralardan dolayı dört buçuk ay sonra öldü. İki protestocu, üzerlerine sürülen askeri araçların altında kalarak yaralandı. Yaralılardan beş kişi arkasından vuruldu. Olay, Kuzey İrlanda Sivil Haklar Derneği'nin düzenlediği bir yürüyüş sırasında meydana geldi. Katliama katılan askerler Paraşüt Alayı Birinci Tabur üyeleriydi.

<span class="mw-page-title-main">Çeken akıntı</span> Kırılan dalgaların ters yönünde akan belirli bir su akımı türü

Rip akıntısı, olarak adlandırılan bir rip akımı, dalgaların kırıldığı plajların yakınında meydana gelebilen, kırılan dalgaların ters yönünde akan belirli bir su akımı türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Henderson Adası (Pitcairn Adaları)</span>

Henderson Adası, güney Pasifik Okyanusundaki ıssız bir adadır. Okyanustan tektonik hareketler sonucu yukarı çıkmak suretiyle oluşmuş mercan atolleri içinde en son ortaya çıkmış olanıdır. 51 çiçekli bitkisinin on tanesi, dört kara kuşu ve tespit edilen böceklerin ve gastropodaların yaklaşık üçte biri endemiktir - adanın büyüklüğü göz önüne alındığında göze çarpan bir çeşitliliktir.

<span class="mw-page-title-main">Amcor</span>

Amcor, küresel bir ambalaj şirketidir. Esnek ambalajlar, sert kaplar, özel kartonlar, yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz, ev ve kişisel bakım ve diğer ürünler için kapaklar ve servisler geliştirmekte ve üretmektedir.

<span class="mw-page-title-main">San Francisco 49ers</span> Amerikan futbolu takımı

San Francisco 49ers ABD'nin San Francisco eyaletindeki bir Amerikan futbolu takımıdır. Takım National Footbal League (NFL) NFC Konferansı Batı grubundadır.