İçeriğe atla

Oytun Turfanda

Oytun Turfanda
Doğum1947
Kırkağaç, Manisa
Ölüm2001 (53-54 yaşlarında)
İstanbul
Vatandaşlık Türkiye
EğitimAnkara Devlet Konservatuvarı
Meslekbalet ve bale koreografı

Oytun Turfanda (d. 1947, Kırkağaç, Manisa - ö. 2001, İstanbul) Türk balet ve bale koreografı.

1966-1979 yılları arasında Ankara Devlet Opera ve Balesi’nin başdansçı ve başkoreografı olarak görev yapmıştır.

Yaşamı

1947’de Kırkağaç’ta dünyaya geldi. Ailesi 1957 yılında Ankara'ya taşındı.[1] Bale eğitimini Ankara Devlet Konservatuvarı'nda aldı. Dokuz yıllık konservatuvar eğitimin ardından Ankara Devlet Opera ve Balesi'nde dansçı olarak göreve başladı. İlk defa 1966-1967 sezonunda, sakatlanan Ferit Akın 'ın yerine Giselle Balesi 'nde Albercth rolünü oynadı.[1] Ardından başdansçı olarak pek çok klasik balede rol aldı.

1967-1978 arasında her sene bale sezonu dışında kalan dönemlerde Ninette de Valois'nın davetiyle İngiltere'ye giderek Kraliyet Balesi'yle (the Royal Ballet) çalışmalar yaptı. Aynı dönemde Varna Bale Yarışması için Mehmet Balkan'ı çalıştırarak, Türkiye'ye ilk bronz madalyayı kazandırdı.[2]

İlk koreografi denemesini Ninette de Valois'nın ısrarıyla 1972'de 1. Uluslararası İstanbul Festivali için Pembe Kadın Balesi ile yaptı.[3] Koreografileri İsveç, Bulgaristan, İngiltere, Japonya, Norveç ve Danimarka'da sahnelendi.

1976 yılında Bolşoy Balesi’nin 200. yıl kutlamaları için konuk olarak SSCB'ye gitti. Aynı yıl Japonya'da “Don Kişot” balesinde, Polonya'da koreografisini yaptığı Türk yapıtlarından oluşan bir programda dansetti.

1976 yılında kurulan Kültür Bakanlığı Halk Dansları Topluluğu'nda da dans denemeleri yaptı.[4]

1979-1983 arasında İstanbul Devlet Balesi'nde Sanat Yönetmeni olarak görev aldı.

Son eseri Piano'yu sağlık sorunları nedeniyle tamamlayamayan[4] Turfanda, 2001 yılında hayatını kaybetti.

Eserleri

Koreografileri

  • 1973- Pembe Kadın; Necil Kazım Akses (Ankara Devlet Opera ve Balesi)
  • 1975- Yoz Döngü; Güray Taptık - Cengiz Tanç (Ankara Devlet Opera ve Balesi)
  • 1975- Güzelleme; Nevit Kodallı (Ankara Devlet Opera ve Balesi)
  • 1976- İkili; N. Kodallı (Ankara Devlet Opera ve Balesi)
  • 1976- Telli Turna; N. Kodallı (Ankara Devlet Opera ve Balesi)
  • 1977- Hürrem Sultan; N. Kodallı (Ankara Devlet Opera ve Balesi)
  • 1982- İnsan Yalnız; Franz Liszt (Özgün Yapım / Yönetim ) (İstanbul Devlet Opera ve Balesi)
  • 1982- Bebek; Jean Sibelius (Özgün Yapım / Yönetim ) (İstanbul Devlet Opera ve Balesi)
  • 1983- Doğa Pas De Deux; J . Sibelius Londra Festival Hall ve İstanbul Festivali (İstanbul Devlet Opera ve Balesi)
  • 1986- Hüzünlü Vals; J. Sibelius (İstanbul Devlet Opera ve Balesi)
  • 1987- Kamelyalı Kadın; Giuseppe Verdi - Babür Tongur (İstanbul Devlet Opera ve Balesi)
  • 1988- İnsanın Yükselişi; C. Tanç (İstanbul Devlet Opera ve Balesi)
  • 1989- Niçin; Kara Karayev (İstanbul Devlet Opera ve Balesi)
  • 1992- Hayal Yolcuları; Levent Çoker (İstanbul Devlet Opera ve Balesi)
  • 2001- Piano; F. Liszt (Sağlık nedenlerinden dolayı son bölümünü tamamlayamadı )

Sahne uyarlamaları

  • Giselle
  • Don Kişot
  • La Bayadere
  • Paquita (Kuğu Gölü ' Vals' Koreografisi 1974 )

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

Meriç Sümen, Türk balerin, koreograf.

Tan Sağtürk ; Türk balet, dizi oyuncusu, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürü.

<span class="mw-page-title-main">Fındıkkıran (bale)</span> bale

Fındıkkıran, Rus besteci Çaykovski'nin 1891 yılında bestelediği son balesidir.

<span class="mw-page-title-main">Ninette de Valois</span>

Dame Ninette de Valois,, İrlanda doğumlu İngiliz dansçı, koreograf.

Selçuk Borak, Türk koreograf ve oyuncu.

Sait Sökmen, Gine asıllı Türk balet.

Mehmet Balkan Türk balet, koreograf.

Hürrem Sultan, müziği Nevit Kodallı'ya, koreografisi Oytun Turfanda'ya ait olan 1976 tarihli bale eseridir. Türkiye'de yazılan ilk büyük bale eseridir.

Beyhan Ayşe Murphy, Türk sanat yönetmeni, koreograf, eğitmen ve sanat aktivistidir.

<span class="mw-page-title-main">Gülcan Tunççekiç</span> Türk balerin

Gülcan Tunççekiç Kıraner, Türk balerindir.

Tanju Tuzer, Türk balet.

Engin Akaoğlu, Türk balet.

Ümran Ürey, Türk balerin.

Hatice Duygu Aykal, Türk balerin ve koreograf.

<span class="mw-page-title-main">Don Kişot (bale)</span>

Don Kişot balesi, Cervantes'in Don Kişot adlı romanından uyarlanmış bir bale eseridir.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Devlet Opera ve Balesi</span> Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı olarak faaliyet gösteren bir sanat topluluğu

Ankara Devlet Opera ve Balesi veya kısaca Ankara DOB; Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı olarak faaliyet gösteren bir sanat topluluğudur. Repertuvar kapsamında yıl boyunca çeşitli konser, opera, bale ve modern dans etkinlikleri gerçekleştirir. Devlet Opera ve Balesi bünyesindeki il müdürlükleri arasında bir sezonda en çok temsil veren ve en çok izleyici sayısına ulaşan topluluktur.

Hülya Aksular, Türk balerin, koreograf.

Türkiye'de bale eğitimi resmî olarak, 1948'de İngiliz balerin Ninette de Valois'nin Yeşilköy Bale Okulu'nu İstanbul'da kurması ile başlamıştır; ancak ülkedeki bale sanatının geçmişi Osmanlı İmparatorluğu döneminde 16. yüzyılda İstanbul'da Venedik Balyosu'nun evinde düzenlenen bale gösterisine kadar gider.

Beatrice Appleyard Fenmen, İngiliz asıllı Türk balerin ve koreograf.

Çeşmebaşı balesi, müziğini Ferit Tüzün'ün, ilk koreografisini Ninette de Valois'nın yaptığı altı bölümlük fantastik bale eseridir.