İçeriğe atla

Oymak (biyoloji)

Oymak, familya ile cins arasında yer alan taksonomik grup. Aralarında büyük taksonomik farklar olan veya birçok türün birbirleriyle kesin çizgilerle ayrılmadığı durumlarda sınıflandırmayı kolaylaştırmak için kullanılır. Diğer taksonomik gruplarda olduğu gibi büyük harflerle başlar ve tek kelimeden oluşur ama italik yazılmaz. Eğer grup fazla büyükse alt oymak ve infra oymaklara da ayrılabilir. Oymağın bilimsel adının sonu şöyle belirlenir:[1]

Örneğin köpekgiller (Canidae) familyası Canini ve Vulpini olmak üzere iki oymağa ayrılır.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

Biyolojik sınıflandırmada alt tür, bir türün dağılım alanı içinde farklı bölümlenmelerde yaşayan ve birbirlerinden morfolojik özelliklerinin farklılıkları ile ayrılan iki ya da daha fazla popülasyondan her biri için kullanılan terimdir. Tek bir alt tür kendi başına tanınamaz: Bir türün ya hiç alt türü yoktur ya da soyu tükenmiş dahi olsa en az iki alt türü olabilir. Bilimsel literatürde alt tür için subsp. ya da ssp. kısaltması kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Kültivar</span> İstenilen özelliklere sahip olduğu için seçilmiş bitki veya bitkiler topluluğu

Kültivar ya da kültürvaryete, istenilen bazı özellikleri nedeniyle seçilmiş ve bu özelliklerini çoğaltıldığında koruyan bitkidir. Kültivarların çoğu insan eliyle oluşturulmakla birlikte yabani doğada ortaya çıktıktan sonra seçilip yetiştirilen bazı az sayıda örnek de vardır. Kültivarlarda istenilen özellikler, örneğin süs bitkilerinde güzel renk ya da koku, çeşitli tarım ürünlerinde ürün artışı ya da hastalıklara direnç, ormancılıkta yüksek kereste kalitesi ve verimi olabilir.

<i>Streptopelia</i>

Streptopelia, Columbinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

<i>Apteryx</i>

Kivi ya da Apteryx, Apterygiformes takımında ve Apterygidae familyasında sınıflandırılan Yeni Zelanda'ya endemik uçamayan kuş cinsidir.

Uluslararası Zoolojik Adlandırma Kodu, hayvan olarak kabul edilen organizmaların resmi isimlendirme kurallarını belirleyen ve zoolojide yaygın olarak kabul edilen isimlendirme sistemidir. Kurallar temel olarak şunları düzenler;

  1. Binominal isimlendirme çerçevesinde isimlerin doğru bir şekilde nasıl belirleneceği,
  2. Çeşitli isimler arasındaki çatışmada hangi ismin kullanılacağının seçilmesi,
  3. Bilimsel literatürde hangi isimlerin kullanılacağının belirlenmesi.

Nomen dubium zoolojik bir türe bilimsel adlandırma yaparken bilinmeyen veya şüpheli bir tatbikte kullanılan terimdir. Uluslararası Terminoloji Kanunu; su yosunu, mantarlar ve bitkiler için ve Uluslararası Bakteri Terminolojisi Kanunu sistemlerinde "nomen dubium" yerine eş anlamlısı nomen ambiguum kullanılmaktadır.

İchnotakson dinozorlar listesi, ichnogenera grubunda yer alan dinozorların kapsamlı bir listesidir. Sıralamaya Aves sınıfı ve argo terimler dahil edilmemiştir. Bu listede genel olarak kabul görmüş ichnogenera grubu yer aldığı gibi şimdi geçersiz olan cinsler; şüpheli ya da resmi olarak yayınlanmamış ve genç sinonim isimler de bulunmaktadır.

Nomen nudum zoolojik veya botanik bir türe ait olmayan, kabul edilmemiş adlandırmanın tatbikinde kullanılan terimdir.

Nomen oblitum bazı sebeplerde yaygın olarak kullanılmayan zoolojik isimlendirmede kullanılan teknik bir terimdir.

<i>Torosaurus</i> kuş kalçalı dinozor cinsi

Torosaurus, 66-68 milyon yıl önce yaşamış, Ceratopsidae familyasından bir kuş kalçalı dinozor cinsidir.

Filogenetik adlandırma sistemi kısaltılmış adıyla Filogenetik adlandırma veya genellikle kullanılan adıyla kladistik adlandırma, takson adları için filogenetik tanımları kullanan, biyolojide takson için isimlendirmenin bir yöntemidir.

Incertae sedis ilişkileri bilinmeyen ya da tanımlanmamış olan bir taksonomik grubu tanımlamak için kullanılan kavram. Bu tür gruplar sıkça "gizemli takson" olarak da adlandırılır. Belli taksonomik seviyelerdeki belirsizlikler için incertae familiae, incerti subordinis, incerti ordinis ve benzer kavramlar kullanılır.

<i>Systema Naturae</i> Carolus Linnaeusun başlıca eseri

Systema Naturae (Latince) İsveçli botanikçi, zoolog ve doktor Carolus Linnaeus'un (1707–1778) en önemli eserlerinden biridir ve Linnaeus Taksonomisini öne sürer. Günümüzde ikili adlandırma olarak bilinen bu sistem aslında Linnaeus'tan 200 yıl önce Gaspard ve Johann Bauhin kardeşler tarafından kısmen geliştirilmiş olsa da Linnaeus kitabında bu sistemi tutarlı olarak kullanan ilk kişidir. Kitabın ilk basımı 1735 yılında yapılmıştır. En önemli baskı sayılan kitabın 1758 yılında yapılan 10. baskısının tam adı Latince Systema naturæ per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locistir ve Türkçeye şöyle çevrilir: "Sınıflara, takımlara, cinslere ve türlere göre; mizaçları, farklılıkları, sinonimleri ve yerleri ile birlikte; doğanın üç âlemi içinde doğanın sistematiği".

<span class="mw-page-title-main">Tip tür</span>

Tip tür, zoolojik adlandırmada, ait olduğu cinsin sınıflandırmada gözlemlenen önemli, belirleyici özelliklerin atfedilen türde birebir gözlemlenmesi durumudur. Benzer bir kavram, tip cins adı verilen suprajenerik gruplar için kullanılır.

Biyolojik sınıflandırma sisteminde taksonomik seviye takson adı verilen bir grup canlının taksonomik hiyerarşi için göreceli olarak bulundukları sıradır. Taksonomik seviyeye örnek olarak tür, cins, familya, takım, sınıf, şube, âlem ve üst âlem verilebilir.

Zooloji terminolojisinde, bir taksonun geçerli adı, Uluslararası Zooloji Nomenklatürü Kanunu (ICZN) kurallarına göre o takson için kullanılacak olan zoolojik isimdir. Başka bir deyişle: geçerli bir ad, bir taksonun doğru zoolojik adıdır.

<i>Anthophoridae</i>

Anthophoridae, Hymenoptera takımına bağlı bir böcek familyasıdır.

<i>Amazona festiva</i>

Festival papağanı olarak bilinen Festival amazonu, Psittacidae ailesinden bir papağan türüdür. Brezilya, Kolombiya, Ekvador, Bolivya, Guyana, Peru ve Venezuela'da bulunur. Büyük nehirlerin yakınında büyüyen orman ve ormanlık alanlarla ilişkilidir. Yerel olarak, kıyıdaki mangrovlarda da bulunur. İki alt türü vardır; A. f. festiva ve A. f. bodini.

<i>Parvipsitta</i>

Parvipsitta, Psittaculidae familyasından bir papağan cinsidir. Avustralya'ya endemiktir. Eskiden Glossopsitta cinsi altında listelenmekteydi.

<span class="mw-page-title-main">International Commission on Zoological Nomenclature</span>

International Commission on Zoological Nomenclature (ICZN) ya da Türkçe çevirisiyle Uluslararası Zooloji İsimlendirme Komisyonu hayvanların düzenli bir şekilde bilimsel adlandırılması için kurulmuş uluslararası bir organizasyondur. 1895 yılında kurulmuş komisyon 18 ülkeden 24 komisyon üyesi tarafından yönetilmektedir. Uluslararası Zoolojik Adlandırma Kodu olarak adlandırılan isimlendirme sistemini düzenler.