İçeriğe atla

Otuz Dokuz Basamak

Otuz Dokuz Basamak
The Thirty-nine Steps
John Buchan'ın Otuz Dokuz Basamak (The Thirty-nine Steps) romanının 2003'te "Bilge Kültür Sanat Yayınları" ndan çıkan Türkçe baskısının kapağı.
YazarJohn Buchan
ÇevirmenSaliha Engin
Ülkeİskoçya
Dilİngilizce
KonularGerilim, casusluk, macera
TürRoman
Yayım2003 (özgün)
1915 (Türkçe)
YayımcıBilge Kültür Sanat Yayınları
Medya türüKarton kapak, 2. hamur kâğıt, ciltsiz
Sayfa110
ISBN9758509942
Çocuklar İçin Dünya Klasikleri Dizisi serisi
Otuz Dokuz BasamakGreenmantle (1916) (Doğudaki Sır)

Otuz Dokuz Basamak, İskoçyalı yazar John Buchan'ın 1915 yılında yayımladığı gerilim casusluk romanının adıdır. Özgün adı The Thirty-nine Steps olan kitap, Türkiye'de 2003 yılında Saliha Engin'in çevirisiyle Bilge Kültür Sanat Yayınları'ndan çıkmıştır.[1](ISBN 975-8509-94-2)

John Buchan'ın bu romanı 1935 yılında Alfred Hitchcock tarafından aynı adla sinemaya aktarıldıktan sonra daha da ünlenmiş ve bugüne kadar sürekli yeni baskılar yapmak suretiyle ilk basıldığı 1915 yılından bu yana hiçbir zaman kitap raflarından eksilmemiştir.[2] Roman ABD'de kamu malı durumundadır, Gutenberg.org11 Şubat 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. veya benzeri bir siteden yasal olarak indirilip okunabilir.

Otuz Dokuz Basamak, romanın baş karakteri olan Gizli Ajan Hannay'in ilk macerasıdır. Yazar John Buchan, Ajan Hannay karakterini bundan sonra yazacağı birkaç romanında daha kullanacaktır. Bu romanlar Greenmantle (1916), Mr Standfast (1919), The Three Hostages (1924), The Courts of the Morning (1929) ve The Island of Sheep (1936)'tir. Bunlardan Greenmantle'ın konusu İstanbul'da geçer ve Türkiye'de Doğudaki Sır adıyla yayımlanmıştır.[3]

Konusu

1914 yılında Avrupa savaşın eşiğindedir ve her yerde casuslar cirit atmaktadır. Rodezya'dan Londra'ya yeni bir hayat kurmak üzere gelen Richard Hannay, Franklin P. Scudder adlı bir İngiliz ajanının yardım talebiyle karşılaşır. Ajana göre, Almanlar Yunan Başbakanına bir süikast düzenledikten sonra İngiltere'ye ait bazı belgeleri çalıp Avrupa'da savaşı başlatmayı planlamaktadırlar ve İngiltere'deki bu Alman casusluk şebekesinin adı "Kara Taş" tır ve ortada "Otuz Dokuz Basamak" olarak adlandırılan bir sır dolaşmaktadır.

Birkaç gün sonra apartman dairesine gelen Richard Hannay, İngiliz ajanının öldürülmüş olduğunu görür. Polisin cinayet için ilk başta kendisinden şüpheleneceğinden korkan Hannay olayın sırrını açığa çıkarmak üzere İskoçya'ya doğru yola çıkar. Peşinde artık hem polis hem de Alman casusları vardır.

Sinema uyarlaması

John Buchan'ın 1915 yılında yayımladığı bu roman 1935 yılında Alfred Hitchcock tarafından The 39 Steps adıyla sinemaya uyarlandı. İngiliz asıllı ünlü yönetmenin henüz İngiltere'deyken çektiği bu filmin başrollerinde Robert Donat ve Madeleine Carroll oynamışlardı. Film Hitchcock'un sinemadaki 24. filmi olmakla beraber onun karakteristik tarzını yakaladığı ve ustalığının zirvesine ulaştığı filmi olmuştur. 39 Basamak Hitchcock'un bundan sonraki filmlerinde sıklıkla başvuracağı 'suçsuzluğunu kanıtlamaya çalışan, başı tesadüfen belaya girmiş adam' temasını işlediği ilk filmidir.

Roman ve filmin farkları

  • Romanda olaylar I. Dünya Savaşı'nın hemen öncesinde, 1914 yılında geçerken, Alfred Hitchcock filmde olayları 1930'lu yıllara, yani II. Dünya Savaşı'nın öncesine taşımıştır.
  • Ayrıca romanda Hanney'den yardım isteyen İngiliz ajanı Franklin P. Scudder bir erkektir. Oysa filmde Hitchcock daha ilgi çekici olması için bu ajanı kadın yapmıştır. Filmde kod adı Miss Smith olan Annabella adlı ajanı Lucie Mannheim canlandırıyordu.

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ http://www.kitapambari.com/ambar/product.php?productid=35989 []
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2009. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2009. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Alfred Hitchcock</span> İngiliz film yönetmeni (1899 – 1980)

Sir Alfred Joseph Hitchcock CBE, Birleşik Krallık doğumlu Amerikalı gerilim filmleri yönetmenidir. Londra'da dünyaya gelen ve mühendislik eğitimi gören Hitchcock; Psycho, North by Northwest, Vertigo, Rear Window ve The Birds gibi klasikleşmiş filmleriyle tanınır. Tüm zamanların en iyi yönetmenlerinden biri olarak kabul edilir. Gerilim ve cinayet filmleri ustasının 70'e yakın filmi mevcuttur.

007 kod numarasıyla bilinen James Bond, İngiliz gazeteci ve roman yazarı Ian Fleming'in 1953'te yaratılan hayalî bir İngiliz ajan karakteridir. Romanları, filmleri, çizgi romanları ve video oyunlarını kapsayan James Bond serisinin baş karakteridir. Fleming, 1964 yılında ölünceye dek on iki Bond romanı ve iki öykü kitabı yazmıştır. Karakterin adının basit ve akılda kalıcı olması gerektiğini düşünen Fleming, bir kuş bilimcinin Birds of the West Indies kitabının yazarın adından esinlenmiştir. Fleming'in ölümünün ardından Kingley Amis, John Pearson, John Gardner, Raymond Benson ve Charlie Higson da James Bond romanları yazmıştır. Christopher Wood da eski romanları kullanarak iki senaryo yazmıştır.

<i>Rebecca</i> (film)

Rebecca, 1940 yılı yapımı Oscar ödüllü bir psikolojik gerilim filmidir. Alfred Hitchcock tarafından yönetilmiştir. İngiliz yazar Daphne du Maurier'in 1938 tarihli romanı Rebecca'dan uyarlanmıştır.

<i>Panama Terzisi</i> (film)

Panama Terzisi, 2001 ABD-İrlanda ortak yapımı politik komedi filmidir. Özgün adı The Tailor of Panama olan film, ilk gösteriminin üzerinden yaklaşık 11 ay geçtikten sonra 30 Kasım 2001 tarihinde Türkiye'de de vizyona girmiştir.

<i>Topaz</i> (film)

Topaz, yönetmenliğini Alfred Hitchcock'un yaptığı 1969 yapımı bir filmdir. Leon Uris'in aynı adlı kitabından sinemaya aktarılan ve Soğuk Savaş esnasındaki casus hikâyelerine dayanan filmde, pek çok karakterin hikâyesi aynı anda işlenir.

<i>Aşktan da Üstün</i> (film, 1946)

Aşktan da Üstün, 1946 ABD yapımı gerilim filmidir. Özgün adı Notorious olan filmi Alfred Hitchcock yönetmiş, başrollerini Ingrid Bergman ve Cary Grant paylaşmışlardır.

<i>Kelepçeli Aşık</i> (film, 1955) 1955 yapımlı film

Kelepçeli Aşık, 1955 yapımı bir Alfred Hitchcock filmidir. David F. Dodge'in romanından uyarlanarak sinemaya aktarılan filmin başrollerinde Grace Kelly ve Cary Grant vardır. Özgün adı "To Catch a Thief" olan film 1957 yılında Türkiye'de sinemalarda "Kelepçeli Aşık" adıyla gösterildi. İleriki yıllarda bazı televizyon kanallarında "Hırsızlar Kralı" adıyla da yayına verildi.

<i>39 Basamak</i> (film, 1935)

39 Basamak 1935 İngiliz yapımı gerilim filmdir. Özgün adı The 39 Steps tir.

Şu anlamlara gelebilir:

<i>Panama Terzisi</i>

Panama Terzisi, İngiliz casus romanları yazarı John le Carré'ın 1996 tarihinde yayımladığı 16. romanıdır. John le Carré da bu romanını yazarken başka bir İngiliz romancı Graham Greene'in "Our Man in Havana" adlı romanından esinlenmiştir. Özgün adı The Tailor of Panama olan roman Türkiye'de 1998 tarihinde İnkılâp Kitabevi tarafından Mehmet Harmancı'nın Türkçe çevirisiyle yayımlandı.(ISBN 975-10-1310-0) Roman Türkiye'de yayımlandığında henüz sinemaya aktarılmamıştı. İnkılâp'ın kapağı, kitabın İngiltere'deki ilk baskısını yapan Hodder & Stoughton'ın kapağıyla neredeyse tamamen aynıdır.

<i>Ani Tehlike</i> (film)

Ani Tehlike, 1965 İngiltere yapımı casus gerilim filmdir. Özgün adı The Ipcress File olan ve zihin kontrolüyle ilgili bu filmin özgün adı Ipcress dosyası anlamına gelmektedir. Buradaki IPCRESS kelimesinin açılımı "Induction of Psycho-neuroses by Conditioned Reflex under strESS" tir ve Baskı Altında Şartlı Refleksle Psikonevrozların Tetiklenmesi olarak Türkçeye çevrilebilir. Bu, filmde gösterilen bir psikiyatri kitabının adıdır.

<i>Ani Tehlike</i> (roman)

Ani Tehlike, İngiliz romancı, askeri tarihçi ve yemek yazarı Len Deighton'ın 1962 yılında yayımladığı ilk ve en ünlü romanıdır. Bu çok satan romanın özgün adı The IPCRESS File dır. Beyin yıkama ve zihin kontrolüyle ilgili bu romanın özgün adı Ipcress dosyası anlamına gelmektedir. Buradaki IPCRESS kelimesinin açılımı "Induction of Psycho-neuroses by Conditioned Reflex under strESS" tir ve Baskı Altında Şartlı Refleksle Psikonevrozların Başlatılması olarak Türkçeye çevrilebilir.

<i>Sabotör</i>

Sabotör, Alfred Hitchcock'un yönettiği 1942 ABD yapımı filmdir. Özgün adı Saboteur olan film Nisan 1999'da 18. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde, "Hitchcock 100 Yaşında" adlı özel bir toplu gösteri kapsamında diğer on beş Hitchcock filmiyle birlikte Türkiye'de de gösterildi.

<i>39 Basamak</i> (oyun)

39 Basamak, John Buchan'ın aynı adlı romanından uyarlanan tiyatro oyunu. İlk versiyonu Simon Corble ve Nobby Dimon tarafından yazılan oyun, 2005 yılında İngiliz oyun yazarı ve yönetmen Patrick Barlow tarafından yeniden kaleme alınır. Oyunun bu versiyonunun içeriği 1935 yılında çekilen, Alfred Hitchcock'un yönettiği 39 Basamak filmini temel almıştır. 39 ülkede sahnelenen oyunu 3 milyon kişinin izlediği tahmin edilmektedir.

John Philips Marquand, Amerikalı yazar.

<span class="mw-page-title-main">Cengel Operasyonu</span>

Cengel Operasyonu, istihbarat ve direniş ajanlarının Polonya'ya ve Baltık ülkelerine gizlice sokulması için Soğuk Savaş'ın (1948-1955) başında İngiliz Gizli İstihbarat Servisi'nin (MI6) yürüttüğü gizli programın adı. Ajanların çoğu, İngiltere ve İsveç'te özel olarak eğitilen; Polonyalı, Estonyalı, Leton ve Litvanyalı sürgünlerden oluşuyordu. Bu ajanlar sızdıkları ülkelerde, Lanetli askerler ya da Orman Kardeşleri gibi Sovyet karşıtı gruplarla bağlantı kuruyorlardı. Operasyonun deniz ayağı Royal Navy ve Alman Mayın Tarama Yönetimi'ne bağlı askerlerdi. Amerikan destekli Gehlen Organizasyonu da Doğu Avrupa'dan ajan teminine dahil oldu. KGB bu casusluk ağına sızdı; ajanların çoğunu yakalayarak veya taraf değiştirmelerini sağlayarak, operasyonu çökertti.

N veya M İngiliz dedektif romanları yazarı Agatha Christie'nin 1941 yılında yazmış olduğu bir romandır. Agatha Christie dedektif romanları yazarı olarak bilinse bile bazı romanları daha çok casus romanı niteliğindedir. II. Dünya Savaşı yıllarında yazılmış olan N veya M de bu tür romanlardandır. Roman kahramanları da Agatha Christie'nın nispeten az tanınan kahramanları olan Tom ve Tuppence çiftidir.

<i>The Spy Who Came In from the Cold</i> (film)

The Spy Who Came In from the Cold, John le Carré'nin 1963 tarihli aynı adlı romanından uyarlanan 1965 Birleşik Krallık yapımı Soğuk Savaş casus filmidir. Filmde Richard Burton, Claire Bloom ve Oskar Werner rol alır. Film, Martin Ritt tarafından yönetildi ve senaryo Paul Dehn ve Guy Trosper tarafından yazıldı.

The Spy Who Came in from the Cold, İngiliz yazar John le Carré'nin 1963 tarihli bir Soğuk Savaş casus romanıdır. Bir İngiliz ajanı olan Alec Leamas'ın, güçlü bir Doğu Alman istihbarat subayı hakkında dezenformasyon bilgi yaymak için Doğu Almanya'ya sahte bir sığınmacı olarak gönderilmesini anlatır. Le Carré'nin hayali İngiliz istihbarat örgütü "The Circus" ve ajanları George Smiley ve Peter Guillam'ın da yer aldığı Call for the Dead ve A Murder of Quality adlı önceki romanlarının devamı niteliğindedir.

<span class="mw-page-title-main">Casus filmi</span> film türü

Casus filmi türü, casusluk konusunu kurgusal anlamda ya gerçekçi bir şekilde ya da bir fanteziyi temel alarak ele alır. John Buchan, le Carré, Ian Fleming (Bond) ve Len Deighton gibi yazarların eserleri de dahil olmak üzere casus kurgu türündeki birçok roman, film olarak uyarlandı. Alfred Hitchcock ve Carol Reed gibi önde gelen İngiliz yönetmenlerin kayda değer katkılarda bulunmaları ve İngiliz Gizli Servisi'nde geçen birçok film ile bu tür İngiliz sinemasının önemli koludur.