İçeriğe atla

Otumba Muharebesi

Koordinatlar: 19°41′49″N 98°45′17″W / 19.6969°K 98.7547°B / 19.6969; -98.7547
Otumba Muharebesi

17. yüzyılda yapılmış, Otumba Muharebesi'ni konu alan bir resim
Tarih7 Temmuz 1520
Bölge
Otumba (Modern zamanda Meksiko)
Sonuç Kesin İspanyol zaferi[1]
Taraflar
İspanyol İmparatorluğu
Tlaxcala
Aztekler
Komutanlar ve liderler
Hernan Cortes Cuitlahuac[2]
Güçler
5.000'den az ~20.000 - 40.000
Kayıplar
73 ölü 11.000 - 13.000

Otumba Muharebesi, Otumba yakınlarında (Günümüz Meksiko bölgesi) Aztekler ile İspanyollar arasında yapılmış bir savaştır. Sayıca az ama silahları daha üstün olan İspanyol ordusu, kendisinden kat kat yüksek mevcuttaki Aztek Ordusuna ezici bir yenilgi yaşatmıştır.

Savaş öncesi

Mart 1519'da Cortes, az sayıda adamıyla birlikte Kuzey Amerika topraklarına ulaşmıştı ve Küba adasında kontrol sağlanmıştı.[3] Küba ve çevresinde İspanyol sömürgesi kurulması için Diego Velázquez de Cuéllar görevlendirilmişti.[4] Bu sayede Cortes, Azteklere karşı kendisiyle iş birliği yapan Tlaxcala topluluğunu güvenceye aldı ve Azteklerin merkezi olan Tenochtitlan'a doğru ilerleyiş başladı.[5] 1519 yılının Kasım ayında Cortes ve adamları, şehre girdi ve Aztek hükümdarı II. Montezuma tarafından karşılandılar.[6] Başta dostluk kuruldu ve İspanyollar, şehirde bir süre kaldı.[7] Fakat huzursuzluk arttı, İspanyollar imparatorluğun zenginliğini ele geçirmek için II. Montezuma'yı esir aldılar ve büyük bir kargaşa çıktı, sonuçta şehirden ağır kayıp vererek kaçabildiler ama Montezuma öldü.[8] Bu olay, La Noche Triste olarak anılmıştır. İspanyollar, müttefik kabile Tlaxcala'nın yanına geri çekildi. Aztekleri ortadan kaldırma kararı aldılar.[8]

Muharebe

İspanyollar, şehrin geçitlerini tuttu ve Aztekleri açlığa mahkûm etti. Otumba Vadisinde; şehir dışında bulunan kalabalık Aztek Ordusu, İspanyolları imha etmek üzere geldi. Fakat Aztek askerleri, İspanyolların güçlü şövalyelerini ve gelişmiş silahlarını görünce paniğe kapıldı. Savaşın ilk safhalarında, Aztek komutanı öldürüldü. İspanyollar karşısında çok sayıda kayıp veren Aztek Ordusu, henüz İspanyol yandaşı Tlaxcala birlikleri gelmeden dağıldı.[9] En az 20.000 Aztek askeri ölmüş, İspanyol kayıpları ise 73 veya daha az sayıda kalmıştı. Savaşın meydana geldiği yere Aztekler tarafından "Temalacatitlán" denildi.

Dipnotlar

  1. ^ Hewett, s. 312
  2. ^ Meksika Fatihi: Otumba Muharebesi (İngilizce), Congress Kütüphanesi (14 Ağustos 2011 tarihinde görüntülenmiştir)
  3. ^ Robinson III, s. 31
  4. ^ Robinson III, s. 12
  5. ^ Robinson III, s. 35
  6. ^ Robinson III, s. 44
  7. ^ Robinson III, s. 45
  8. ^ a b Robinson III, s. 53
  9. ^ Gruzinski

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Meksika</span> Kuzey Amerika yer alan bir ülke

Meksika, resmî adıyla Birleşik Meksika Devletleri (İspanyolca: Estados Unidos Mexicanos,

<span class="mw-page-title-main">Meksiko</span> Meksikanın başkenti

Meksiko, Meksika'nın 32 federal yapılanmasından biri, ülkenin başkenti ve nüfus bakımından en büyük şehri. "Alfa" bir küresel şehir olup, Amerika kıtasının en önemli finansal merkezlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Aztekler</span>

Aztekler, Mezoamerika'da bugünkü orta Meksika bölgesinde 14. ve 16. yüzyıllar arasında yaşamış bir Orta Amerika halkıdır. Zengin bir mitoloji ve kültürel mirasa sahip Azteklerin başkenti, günümüzde Meksiko'nun bulunduğu Texcoco Gölü'nün ortasında yer alan Tenochtitlan kentiydi. Aztekler, büyük bir uygarlık kurmuşlardı.

<span class="mw-page-title-main">Hernán Cortés</span>

Hernán Cortés, İspanya adına Meksika'yı işgal eden denizcidir. Hernando veya Fernando olarak da bilinir, ancak tüm mektuplarını Hernán Cortés ismiyle imzalamıştır.

<span class="mw-page-title-main">II. Montezuma</span>

II. Montezuma ya da II. Moktezuma, 1502'den 1520'ye kadar Tenoktitlan'ı yöneten Aztek kralı.

Cuauhtémoc, 1520'den 1521 yılına kadar Aztek başkenti Tenoştitlan hükümdarı (tlatoani) olarak görev yapmış, son Aztek hükümdarı. Cuauhtemōc ismi "kartal gibi inen" anlamına gelir; bu, bir kartalın kanatlarını kapatıp avına saldırmak üzere hızla aşağıya daldığı anı belirterek, saldırganlık ve kararlılığı ima etmektedir.

<i>Age of Empires II: The Conquerors</i> 2000 video oyunu

Age of Empires II: The Conquerors Age of Empires II: The Age of Kings'in genişleme paketi ve Age of Empires Serisi'nin dördüncüsü olan gerçek zamanlı strateji oyunu.

<span class="mw-page-title-main">İspanyol İmparatorluğu</span> Beş kıtada toprağı olan, dünyanın ilk küresel imparatorluğu

İspanyol İmparatorluğu, beş kıtada toprağı olan, dünyanın ilk küresel imparatorluğudur. İspanyol İmparatorluğu, İspanya veya İspanya hükümdarları tarafından fethedilen, miras kalan veya el konan arazileri kapsar. Bu arazilere Kuzey ve Güney Amerika'nın geniş kesimleri de dahildir. Hak iddia edilen ancak hiç ele geçirilemeyen topraklar da mevcuttur. Toplam arazilerin yüzölçümü 18. yüzyılın sonunda 18 milyon kilometre kare civarındadır. 16. ve 17. yüzyıllardaki kıtalararası yapısına rağmen koloni imparatorluğu deyimi 1768 yılı itibarıyla kullanılmaya başlanmıştır. 19. yüzyılda ise devlet yapısı tamamen kolonisel bir yapıya dönüşmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Aztek İmparatorluğu</span> Tenochtitlan, Texcoco ve Tlacopan şehirlerinin ittifağı

Aztek Üçlü İttifakı veya Aztek İmparatorluğu, üç Aztek şehrinin ittifakıdır: Tenochtitlan, Texcoco ve Tlacopan. Bu şehir devletleri Meksika'da 1428 yılından 1521 yılına kadar İspanyol konkistador Hernán Cortés önderliğindeki İspanyollar ve yerel müttefikleri tarafından yenilinceye kadar hüküm sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">La Malinche</span>

La Malinche Malintzin, Malinali veya Doña Marina, Meksika Körfezi bölgesinden Nahualı kadın, Meksika'nın İspanyol konkistadorlar tarafından ele geçirilmesi sürecinde önemli rol oynamış ve Hernán Cortés'ın çevirmeni, danışmanı ve nikahsız karısı olacaktır. Cortés'den doğan çocuğu Avrupalı ve yerel halkların karışımı olan Mestizoların ilk temsilcisi sayılır. Bugün Meksika'da La Malinche hala çok zıt özellikleriyle gündemde yer alır. Çoğunlukla halkına ihanet eden bir hain olarak değerlendirilse de yeni Meksika ulusunun sembolik anası olarak da değerlendirilmektedir. İsminden türetilen malinchista Meksika'da hain anlamında kullanılmaktadır.

Tlaşkala Kolomb öncesi Amerika’da Orta Meksika bölgesinde yer alan uygarlıktır. Tlaxcala esas olarak dört ayrı şehir devletinin konfederasyonudur. Bu şehirler; Ocotelolco, Quiahuiztlan, Tepeticpac ve Tizatlan şehirleridir. Şehirler sırayla tüm Tlaşkala yönetimini alırlar.

<i>Sharpes Gold</i>

Sharpe's Honour, Bernard Cornwell’in aynı adlı roman dizisinden televizyona uyarlanan Sharpe adlı film dizisinin altıncı bölümüdür. İngiliz ITV kanalında ilk olarak 1995 yılında gösterilen filmde Sean Bean ve Daragh O'Malley başrollerdedir. Diğer bölümlerden farklı olarak konusu Bernard Cornwell tarafından yazılan hiçbir romana dayanmamaktadır.

La Noche Triste, Kolomb öncesi dönemde Meksika bölgesini elinde bulunduran Aztekler ile bölgeyi ele geçirmek için saldıran İspanyol Hernan Cortes önderliğindeki konkistadorlar arasında 30 Haziran 1520 tarihinde yaşanan muharebeyi anlatır. Bu muharebede Aztek başkenti Tenochtitlan'da Aztek imparatoru II. Montezuma'yı rehine tutan İspanyolların imparatoru öldürmesi üzerine ayaklanan Aztekler İspanyollara saldırmış, Cortes önderliğindeki konkistadorlar ve ağırlıklı olarak Tlaxcalalılardan oluşan yerli müttefikleri büyük kayıplar vererek şehri terk etmek zorunda kalmıştır. Muharebenin adı Cortes ve diğerlerinin geride bıraktıkları ganimetler ve kaybettikleri silah arkadaşları için duydukları üzüntüyü tariflemek için kullandıkları tanımdan gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Meksika'ya Fransız müdahalesi</span> 19. yüzyılda Fransanın Meksikayı işgal etme süreci

Meksika'ya Fransız müdahalesi, 19. yüzyılda İkinci Fransız İmparatorluğu tarafından Meksika'nın işgal edilmesi sürecini anlatır. İşgal harekâtı ilk başlarda Birleşik Krallık ve İspanya tarafından desteklenmiştir. İşgal kararı Meksika Devlet Başkanı Benito Juárez'in 17 Temmuz 1861 tarihinde aldığı dış borçların faizlerini ödemeyi reddeden karar üzerine alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Tarasca devleti</span>

Tarasca devleti, Kolomb öncesi Amerika'da Orta Meksika bölgesindeki devlettir. Devlet yaklaşık olarak bugünkü Meksika'nın Michoacán eyaleti sınırlarına karşılık gelir. İspanyol istilası döneminde Mezoamerika bölgesinde Azteklerden sonra en büyük ikinci devletti.

<span class="mw-page-title-main">Tapınak Katliamı</span>

Tapınak katliamı, 20 Mayıs 1520 tarihinde Aztek başkenti Tenochtitlan'da İspanyol konkistadorlar tarafından yapılan katliamdır.

<span class="mw-page-title-main">Bernal Díaz del Castillo</span>

Bernal Díaz del Castillo, İspanyol konkistador ve sonraki dönem Guatemala sömürge valisi. Dönemi özellikle sıradan askerin gözünden çok iyi anlatan Historia Verdadera de la Conquista de la Nueva España adlı eserin yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tenoştitlan Kuşatması</span>

Tenoştitlan Kuşatması, Aztek İmparatorluğu'nun başkenti Tenoştitlan'ın, İspanyol İmparatorluğu ile müttefikleri tarafından yapılan kuşatmadır. 26 Mayıs-31 Ağustos 1521 tarihleri arasında gerçekleşen kuşatma sonrasında şehir İspanyolların egemenliğine girmiş ve Aztek İmparatorluğu yıkılarak topraklarının İspanyollarca fethi tamamlanmıştır.