İçeriğe atla

Osmanlı İşaret Dili

Osmanlı İşaret Dili
Ana dili olanlarOsmanlı İmparatorluğu
Bölgeİstanbul
Dönem15. yüzyıldan 20. yüzyılın başına dek
Dil ailesi
Dil kodları
ISO 639-3

Osmanlı İşaret Dili, Saray İşaret Dili ya da Harem İşaret Dili, İstanbul'daki Divan-ı Hümayun'da ve Enderun'da kullanılmış olan bir işaret dilidir. Hakkında doğrudan hiçbir şey bilinmese de herhangi bir çetrefillilikteki fikirleri aktarabildiği ve genç nesle fabllar, tarih anlatıları ve dini külliyet aracılığıyla aktarıldığı ifade edilmiştir.

16. ve 17. yüzyıllarda padişaha hizmet etmesi için sağır uşaklar, kapıcılar ve refakatçiler özellikle tercih edilirdi, hatta sessiz iletişim kurabilme yetenekleri, gizli görüşmelere ve hassas istihbarata kulak misafiri olamamaları ve dışarılıların onlarla iletişim kurma ya da onlara rüşvet verme güçlüğü nedeniyle kıymetliydiler. Divan-ı Hümâyun'da sessizlik çok önemliydi ve bazı sultanlar huzurlarında işaret dilinin kullanılmasını tercih ederdi. Onlarla Türkçeye uygunsuz bir şekilde aşina bir şekilde işaretleşebilirlerdi. II. Osman (hükmü, 1618–1622) herhalde işaret dilini öğrenen ilk padişahtı ve divanındaki işitenlerin de kendisine uymasını emretti. En parlak zamanlarında bir kerede yüzden fazla sağır nedim olurdu. Padişahın tebaasıyla bizzat konuşması, onun karşısında yüksek sesle konuşmak, onu rahatsız etmek veya gizlice fısıldaşmak haysiyetsizce hareketler sayılırdı

Osmanlı İşaret Dili'nin hiçbir işareti kaydedilmemiştir. Bu yüzden onun Türk İşaret Dili'nin atası olup olmadığını bilmek mümkün olamamaktadır.[1] Ancak II. Abdülhamid zamanında İstanbul'da açılan sağırlar okulu göz önüne alınırsa TİD'in en az 120 yıllık bir tarihi vardır.[2]

Kaynakça

  1. ^ Miles, M. (2000). Signing in the Seraglio: Mutes, dwarfs and gestures at the Ottoman Court 1500-1700, Disability & Society, Vol. 15, No. 1, 115-134
  2. ^ Zeshan, U. (2002). Sign Language in Turkey: The story of a hidden language. Turkic Languages, 6(2), 229-274.

Dış bağlantılar

Bibliyografya

  • Nicholas Mirzoeff, 1995, "Framed: the deaf in the harem". In Terry, Jennifer, and Jacqueline Urla, Deviant bodies: critical perspectives on difference in science and popular culture. Indiana University Press, p. 49–77.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Handan Sultan</span> III.Mehmed Hanın Hasekisi ve I.Ahmed Hanın validesi. Valide Sultan (1603 - 1605)

Handan Sultan, Osmanlı padişahı Sultan III. Mehmet'in eşlerinden ve padişah Sultan I. Ahmet'in annesi, Valide Sultan'dır.

<span class="mw-page-title-main">Saliha Dilaşub Sultan</span> Sultan İbrahimin Hasekisi ve II.Süleymanın validesi. Valide Sultan (1687 - 1689)

Saliha Dilâşub Sultan Osmanlı İmparatorluğu'nun Valide Sultanı, padişah II. Süleyman'ın annesi ve Sultan İbrahim'in eşiydi.

<span class="mw-page-title-main">Rabia Şermi Kadınefendi</span> III. Ahmedin eşi ve I. Abdülhamidin annesi

Râbi'â Şerm-î Kadınefendi, Osmanlı padişahı I. Abdülhamit'in annesi ve Sultan III. Ahmet'in eşi.

Türk İşaret Dili ya da TİD, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'indeki işitme engelliler tarafından kullanılan dildir. Diğer işaret dilleri gibi Türk İşaret Dili de Türkçenin gramer yapısından farklı olarak kendine özgü bir gramer yapısına sahiptir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun verilerine göre Türkiye'de 89.043 kişi işitme engelli, 55.480 kişi de konuşma engellidir. 16. ve 17. yüzyıllardan itibaren Osmanlı Devleti'nde sarayda, hamamlarda ve hatta mahkemelerde işaret dilinin kullanıldığına dair kayıtlar mevcuttur. Günümüzde kullanılan Türk İşaret Dilinin Osmanlı'daki işaret dilinin devamı olup olmadığı henüz kanıtlanmış değildir. Ancak II. Abdülhamit zamanında İstanbul'da açılan sağırlar okulu göz önüne alınırsa TİD'in en az 120 yıllık bir tarihi vardır.

<span class="mw-page-title-main">İşaret dili</span> anlamı iletmek için el ile iletişimi ve beden dilini kullanan dil

İşaret dilleri anlamı karşı tarafa iletmek için görsel kanalı kullanan dillere verilen addır. El işaretlerinin (manual) yanında el dışı işaretler (non-manual) ile ifade edilirler. İşaret dilleri kendilerine ait kelime dağarcığı ve dilbilgisel yapısı olan doğal dillerdir. Evrensel olmamakla beraber, işaret dilleri arasında çarpıcı benzerlikler de bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Mahidevran Sultan</span> Osmanlı padişahı l. Süleymanın eşi

Mahidevran Sultan, Osmanlı Padişahı I. Süleyman'ın eşi, Şehzade Mustafa'nın annesidir.

<span class="mw-page-title-main">Temporal lob</span> İnsanların beyninde bulunan dört lobdan biri

Temporal lob, memelilerin beynindeki serebral korteksin dört ana lobundan biridir. Temporal lob, memeli beyninin her iki serebral hemisferindeki lateral fissürün altındadır.

<span class="mw-page-title-main">Kadınlar saltanatı</span>

Kadınlar saltanatı, Osmanlı İmparatorluğu'nda haseki sultanların veya valide sultanların veya hanım sultanların devlet yönetimine müdahale etmeleri, zaman zaman bizzat devleti yönettikleri döneme verilmiş olan bir addır. Kanuni Sultan Süleyman, döneminde başlamış olup 1656 yılında Köprülü Mehmet Paşa'nın sadrazam oluşuna kadar devam etmiştir.

Sağırlığın bir kişinin odyolojik bir durum olan konuşulan dili anlamasını engelleyen işitme kaybıdır.

Şehzade Abdullah, Osmanlı Padişahı I. Süleyman'ın Hürrem Sultan'dan olan ikinci oğlu.

Günsel Renda, Türk sanat tarihçisidir. Koç Üniversitesi'nde halen sanat tarihi dersleri vermeye devam etmektedir. Anne tarafından ayrıca Orgeneral İzzettin Çalışlar'ın torunudur.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı İmparatorluğu'nda diller</span>

Osmanlı İmparatorluğu'nda devlet işlerinde ve sarayda kullanılan dil Osmanlı Türkçesi olmasına karşın imparatorluğun hâkimiyeti altındaki bölgelerde diğer diller de kullanılmaktaydı. Ekalliyet kendi cemaatleri içinde kendi dillerini kullanmak konusunda serbest idi ancak hükûmet ile resmî konularda devletin resmî dili olan Osmanlı Türkçesini kullanmak zorundaydı.

<span class="mw-page-title-main">Amerikan İşaret Dili</span>

Amerikan İşaret Dili veya ASL, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'daki sağır topluluklarının kullandığı doğal bir işaret dilidir. Lehçeleri ve ASL'den türemiş kreyollar ile birlikte Batı Afrika ve Güneydoğu Asya'daki topluluklarca da kullanılmaktadır. Fransızca işaret dilinin bir kreyolu olduğu düşünülen ASL, Amerika Birleşik Devletleri'nın batısındaki Connecticut'ta yer alan American School for the Deaf adlı sağırlar okulunda dil ilişkisi sonucunda gelişmiştir.

Nükhetsezâ Hanım (نگہت سزا خانم) I. Abdülhamid'in On Dōrdüncü eşi ve Osmanlı Padişahı IV. Mustafa'nın öz annesi olduğu bazı kaynaklarda iddia edilir ancak bu bilgi yanlış olarak gösterilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fatma Sultan (III. Murad'ın kızı)</span> Hanedan üyesi

Fatma Sultan, III. Murad ile Safiye Sultan'ın kızı, III. Mehmed'in kardeşi.

Kore İşaret Dili Güney Kore'nin duyma engelli işaret dilidir. Genellikle basitçe 수화 olarak adlandırılır; 手 話; Suhwa, genel olarak imza anlamına gelir. KİD şu anda Korece dışında Güney Kore'deki resmi dillerden biridir.

Odizm, sağırlara ve işitme engellilere yönelik ayrımcılıktır. Terim 1975'te Tom L. Humphries tarafından doktora tezinde ortaya atılmış ve yaygın kullanımı Harlan Lane ile birlikte olmuştur. Humphries başta bireysel tutum ve uygulamalar için bu ifadeyi kullandı. Lane ise sağır ve işitme engellilerin ezilmesi şeklinde genişletti.

Deanne Bray, Amerikalı aktris.

Azerbaycan İşaret Dili veya AİD Azerbaycan'da sağır topluluklarının kullandığı bir işaret dilidir.

Japon İşaret Dili, Japonya'da duyma engelliler tarafından konuşulan bir işaret dilidir. Japonya Sağırlar Federasyonu tarafından düzenlenmektedir.