Osmanlı padişahlarının nikâhlanması
Kuruluş Dönemi'nde Nikâh
Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıllarında nikâh geleneği vardı. Orhan Gazi, I. Murat, I. Bayezid gibi bazı padişahlar siyasi nedenlerle bir tekfurun, Bizans İmparatoru'nun ya da Anadolu'dan bir beyin kızıyla evlilik yapmıştır. I. Bayezid, 1402 yılında Ankara Savaşı'nda Timur'a esir düşmüştür.[] Timur'un I. Bayezid'in eşine hizmetçilik yaptırdığı rivayet edilir. Osmanlı padişahları, bir daha böyle bir lekeyle karşılaşmamak için I. Süleyman'a kadar eşlerine nikâh kıymaktan kaçınmıştır.[]
1402'den sonra ilk Nikâh
Osmanlı padişahlarının, Ankara Savaşı'ndan sonra eşleriyle nikâh kıymama geleneği 1531 yılında I. Süleyman tarafından bozulmuştur. Kanuni, çok sevdiği ve 5 çocuğunun annesi olan eşi Haseki Hürrem Sultan'a nikâh kıymıştır. [] Hürrem Sultan, cariyelikten gelip bir Osmanlı padişahıyla nikâhlanan ilk hanım sultandır. Bu nikâh vesilesiyle haseki sultanlar büyük bir güç elde etmişlerdir.[]
Kanuni'den sonraki Dönemde Osmanlı Padişahları ve Nikâh

I. Süleyman'dan sonra II. Selim eşi Nurbanu Sultan'a nikâh kıymıştır. III. Murad çok sevdiği eşi Safiye Sultan'a nikâh kıymak istediği ancak bunu Nurbanu Sultan'ın engellediği düşünülür. I. Ahmed'in çok sevdiği ve 13 çocuğunun annesi olan Kösem Sultan'a nikâh kıydığı düşünülmektedir. Henüz kanıtlanmamış olsa da, bir tasavvuf ehli olan I. Ahmet'in Allah'ın isteğini yerine getirmek istemesi, Kösem Sultan'ın çok çocuk sahibi olması ve Topkapı Sarayı arşivlerinde bulunan Kösem Sultan ve I. Ahmet arasındaki küçük mektuplaşmaların aşklarının büyük olduğunun bir kanıtı olması nedeniyle I. Ahmet'in Kösem Sultan'a nikâh kıydığı düşünülür. II. Osman, Şeyhülislam Esad Efendi'nin kızı Akile Rukiyye Hanım ile evlenmiştir. Bundan başka Osmanlı Padişahı İbrahim, eşi Hüma Şah Sultan'a nikâh kıymıştır. Abdülmecid, eşi Bezmara Kadın Efendi'ye nikâh kıymıştır.