İçeriğe atla

Osmanlı imparatorluğu etnik dağılımı

Osmanlı İmparatorluğunda nüfus sayımları çok geç başladığı ve Müslümanlar milletler ayırt edilmeden birlikte sayıldığı için Osmanlı İmparatorluğunda etnik yapı büyük bir tartışma konusudur. Osmanlı'nın kuruluş döneminde nüfusun tamamını Türkler oluşturmaktaydı. Daha sonra Bizans ile yapılan savaşlar sonrası Osmanlının bünyesine Rumlar, I. Murad döneminde yapılan Balkan fetihleri sonucunda birçok Balkan ulusu Osmanlıya girmiştir. Osmanlı Balkanları Türk-İslamlaştırmak için Anadoludaki Türklerin kimini sürgün yoluyla kimini ekonomik destek yollarıyla iskan etmiş kimi Türklerde gaza ve cihat anlayışı dolayısıyla Balkanlara yerleşmiştir. Fakat bu Türklerin Balkanlara ilk gelişi olmadığından eskiden de Balkanlarda Türkler olduğundan yeni gelenlerle birlikte Türk nüfusu Balkanlarda bir hayli artmıştır.

Devam eden yıllarda Trabzon İmparatorluğu'nun yıkılması ile Karadeniz Bölgesinin tamamını ele geçiren Osmanlı Karadenizi de Türk-İslamlaştırmaya başlamıştır. I. Selim ile Afrikaya kadar sınırlarını genişleterek Mısır'a da Türk Kültürünü götürmüş ve Mısır'a bazı Türk aileler yerleşmiştir. I. Süleyman döneminde önemli denizciler çıkartan Osmanlı Akdenizde de söz sahibi olmuş ve Kuzey Afrika'yı topraklarına katmıştır. Kuzey Afrikaya Türk nüfusun yerleştirilmesi daha çok sürgünler ile olmuştur. Bunun yanında Türk Denizcilerin emekli olduktan sonra Kuzey Afrika'ya yerleşmeleri ve aileler kurmaları ile Kuzey Afrika'da da Türk nüfusu oluşmuş oldu. 1800'lü yılların başlarında Osmanlı'nın nüfusu yaklaşık 25 milyondu ve bu nüfusun %35-40'ını Türkler oluşturmaktaydı. Fakat bu oran Osmanlı İmparatorluğu'nun en geniş sınırlara sahip olduğu 17. yüzyılda daha da düşmektedir. 20. yüzyıla kadar Anadolu'nun kıyı bölgelerinde Rum varlığı devam etmekteydi bu bölgelerden biri Aydın Vilayeti'dir. Aydın Vilayeti'nde 1893 Nüfus Sayımına göre 196.664 Rum yaşamaktaydı. Selanik Vilayetinde ise 1893 Nüfus sayımına göre 447.904 Müslüman,277.237 Rum vardı. Ermenilerin ise en çok nüfusunun bulunduğu yer 149.590 kişi ile İstanbul Vilayetidir. Aynı nüfus sayımına göre 27.481 Müslüman Ege Adalarında yaşamaktaydı. Cumhuriyet'in ilanı sonrasında Nüfus Mübadeleleri ve Ulus Devlet anlayışı ile Anadolu tamamen Türkleşmiştir. Günümüzde hala Bulgaristan'da 588 bin, Yunanistan'da 150 bin, Suriye ve Irakta toplam 4 milyon ve Kuzey Afrika'da yaklaşık 5 milyona yakın Türk vardır.[1]

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Rumeli</span>

Rumeli, Osmanlı İmparatorluğu döneminde 15. yüzyıldan itibaren Balkanlar’ın güneyine verilen addır. Aslı Rum İli olan coğrafik terim zamanla Rum Eli olarak dile otursa da 19. asra kadar evrakta Rum İli olarak yazımı devam etmiştir. Rumeli, sözündeki "Rum" kelimesi "Doğu Roma İmparatorluğu sınırları içinde olan toprak, halklar" anlamıyla kelimenin yapısına katılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Rum</span>

Rum, Doğu Roma İmparatorluğu sınırları içinde yaşamış ve Roma yurttaşı haklarına sahip olmuş halk veya kişidir. Bu kimselerin çeşitli etnisiteye sahip bireylerden oluşan bir topluluk olmalarına karşın ilerleyen zamanda bu kimselerin konuştukları Latinceyi bırakarak Yunancayı benimsemeleri ve çoğunluğun Müslümanlardan oluştuğu yerlerde yaşamaları nedeniyle daha sonradan bu kelime, Yunanistan dışında Müslüman ülkelerde oturan Yunan asıllı kimseleri ifade etmek için kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Akçaabat</span> Trabzonun ilçesi

Akçaabat, eski ismiyle Polathane, Trabzon ilinin bir ilçesi olup batısında Çarşıbaşı ve Vakfıkebir, güneyinde Düzköy ve Maçka, doğusunda ise merkez ilçe olan Ortahisar ilçeleri ile çevrilidir. Trabzon'un nüfus bakımından en büyük 2. ilçesi olan Akçaabat, köftesiyle ve horonuyla meşhurdur. İlçede 90'lı yılların sonuna kadar tütün oldukça önemli bir yere sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Balkanlar</span> Avrupanın güneydoğusunda kalan bölge

Balkanlar veya Balkan Yarımadası, Avrupa kıtasının güneydoğu kesiminde, İtalya Yarımadası'nın doğusu, Anadolu'nun batısı ve kuzeybatısında yer alan coğrafi ve kültürel bölgedir. Bölge için bazı yayınlarda Güneydoğu Avrupa terimi de kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Priştine</span> Kosovanın başkenti ve en büyük şehri

Priştine Kosova'nın başkenti ve en büyük şehri.

<span class="mw-page-title-main">Prizren</span> Kosovada kent

Prizren, eskiden Pürzerrin, Kosova'nın güneybatısında bir şehir ve belediye merkezi.

<span class="mw-page-title-main">Nablus</span>

Nablus Batı Şeria Filistin Otoritesinin idaresinde olan büyük bir şehir.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Makedonya Türkleri</span> Kuzey Makedonyada yaşayan Türkler

Kuzey Makedonya Türkleri, Kuzey Makedonya'da yaşayan Türklerdir. Türkler, Asya'dan Makedonya’ya iki yoldan gelmiştir…

<span class="mw-page-title-main">Göbel, Susurluk</span>

Göbel, Balıkesir ilinin Susurluk ilçesine bağlı bir mahalledir. Türkiye'nin en önemli et ve sakatat ticareti merkezlerinden biri olan yerleşimin ekonomisinin belkemiğini, bilhassa Göbel Kokoreci olarak Türkiye çapında bilinen sakatat/kokoreç ürününün üretimi ve ticareti ve et lokantacılığı oluşturmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu baş pehlivanlarından Katrancı Mehmet Pehlivan'ın da memleketi olan yerleşim, her yıl Geleneksel Katrancı Mehmet Pehlivan Yağlı Güreşleri'ne ev sahipliği yaparak yağlı güreş kültürüne katkı sunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kosova Türkleri</span> Kosova’da yaşayan etnik Türk toplumu

Kosova Türkleri, asli olarak Kosova muhitinde, tarihî devirden çağdaş devre kadar yaşayan, bugünse Türkiye'de de büyük bir nüfus oranıyla yaşayan Müslüman Türk grubudur. Kosova Türkleri tabiri, Balkan Türkleri olarak belirtilen Batı Türk kesiminin, özellikle Osmanlı devri idari taksimatında Kosova Vilayeti arazisinde yaşayagelen Türklerin, bugünkü nüfusunu belirtir.

<span class="mw-page-title-main">Evlad-ı Fatihan</span>

Evlad-ı Fatihan, Osmanlı İmparatorluğu’nda Balkanlar’ın fethine katılan beylerin, fatihlerin soyundan gelenlere verilen addır. O dönemden bugüne kadar Balkan Türkleri için bu tabir de kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Kosova Vilayeti</span>

Kosova Vilayeti 1877 yılında kurulan Osmanlı İmparatorluğu vilayeti. Vilayetin merkezi önce Priştine sonra Üsküp olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Balkanlar tarihi</span> Balkanlar Bölgesinin Tarihi

Balkanlar, Avrupa kıtasının güneydoğu kesiminde, İtalya Yarımadası'nın doğusu, Anadolu'nun batısı ve kuzeybatısında yer alan coğrafi ve kültürel bölgedir. Bölge, sarsıntılı ve hareketli bir tarihe sahiptir.

Bu madde Osmanlı İmparatorluğu'nun; nüfus yoğunluğunu, etnik gruplarını, eğitim seviyesini, dinsel bağlarını ve nüfusun diğer yönlerini içeren demografisidir.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı Rumları</span>

Osmanlı Rumları Osmanlı Devletinde yaşayan Rumlara verilen isimdir. Kuruluşundan itibaren pek çok Rum topluluğu Osmanlı sınırları içindeki İç Anadolu (Kapadokya), Ege ve Karadeniz bölgelerinde yaşamıştır ve devletin son dönemlerine kadar önemli rol oynamışlardır. Bugün büyük çoğunluğu Rum Kırımı ve Mübadele'den dolayı Yunanistan'da yaşamaktadır.

Osmanlı döneminde Bulgaristan tarihi, Osmanlı İmparatorluğu'nun, 14. yüzyılın sonlarında İkinci Bulgar İmparatorluğu'nun dağılmasıyla birlikte ortaya çıkan daha küçük krallıkların fethinden başlayıp, 1878'de Bulgaristan'ın bağımsızlığına kadar yaklaşık 500 yıllık bir zamanı kapsamaktadır. 93 Harbi'nin sonuçları ile beraber, işlevsel olarak bağımsızlığını kazanan yarı bağımsız bir Bulgaristan Prensliği kurulmuştur. 1885'te Doğu Rumeli'yi içerisine alan özerk Bulgaristan Prensliği, 1908 senesinde bağımsızlığını ilan etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı döneminde Makedonya</span>

14. yüzyıl ile beraber Türkler, Makedonya'nın kontrolünü ele geçirmeye başlamışlardır. 23 Eylül 1371 tarihinde Osmanlı Türklerinin Çirmen'de Haçlı ordusunu yenilgiye uğratması Doğu Roma'nın korkusunu arttırdı. Osmanlı İmparatorluğu'nun Makedonya'daki fethi devam etti ve 1373'te Makedonya'nın fethi büyük ölçüde rayına oturdu. 1382 tarihinde Manastır, 1385 tarihinde Pirlepe ve Ohri, 1386 tarihinde Niş alındı. II. Kosova Savaşı ile 1448 yılında Makedonya kesin olarak Osmanlı İmparatorluğu sınırları içine girdi.

<span class="mw-page-title-main">Vıçıtırın</span> Kosovada kent

Vıçıtırın Kosova'nın kuzeyinde, Mitroviça’nın hemen güneyinde bir şehir ve belediye merkezi.

<span class="mw-page-title-main">Tuna Vilayeti</span>

Tuna Vilayeti 1864 yılında kurulan Osmanlı Imparatorluğu'nun bir vilayeti. 1864 yılında kurulmuştur. 19. yüzyılın sonlarında 34.120 mil karelik bir alana sahipti. Vilayet, Silistre Eyaleti'nin Tuna Nehri boyunca uzanan kuzey kesimlerinden ve Niş, Vidin ve Silistre gözlerinden oluşturuldu.

<span class="mw-page-title-main">Yunan diasporası</span>

Omogenia olarak da bilinen Yunan diasporası, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi dışında yaşayan Rum topluluklarıdır. Bu yerler Arnavutluk, Kuzey Makedonya, Balkanlar'ın bazı bölümleri, güney Rusya, Ukrayna, Anadolu, Doğu Karadeniz bölgesi, Doğu Anadolu, Gürcistan, Güney Kafkasya, Mısır, güney İtalya ve Korsika'daki Cargèse'dir. Terim aynı zamanda bu geleneksel alanların dışında Yunan göçüyle Avustralya, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri'nde kurulan topluluklara da atıfta bulunur.