İçeriğe atla

Osman Öcalan

Osman Öcalan
Doğum1958
Halfeti, Şanlıurfa, Türkiye
Ölüm15 Kasım 2021 (63 yaşında)
Erbil, Kürdistan Bölgesel Yönetimi, Irak
Ölüm sebebiCOVID-19
Etnik kökenKürt
Etkin yıllar1978-2004
OrganizasyonPKK
Ebeveyn(ler)Ömer Öcalan
Üveyş Öcalan
Akraba(lar)Dilek Öcalan (yeğeni)
Ömer Öcalan (yeğeni)
AileAbdullah Öcalan (ağabeyi)

Osman Öcalan (1958, Şanlıurfa - 15 Kasım 2021, Erbil), Kürt politikacı ve PKK'nın eski liderlerindendir.

Hayatı

Abdullah Öcalan'ın kardeşi olan Osman Öcalan, 1978 yılında kurulan PKK'ya katılmadan önce iki sene Libya'da yaşadı ve öğretmen eğitim kolejinde eğitim gördü.

PKK

1986'da PKK'nın merkez komitesine, 1990'larda ise PKK'nın üst düzey komitesine katılarak örgütün fiilen kumandan muavini oldu. Ancak 1992'de iki ana Iraklı Kürt partisiyle (KDP ve KYB) ateşkes anlaşması imzalandıktan sonra gözden düştü ve PKK tarafından hapsedildi. PKK örgütündeki kod adı Ferhat'tır.

Öcalan, Orta Doğu Dergisine verdiği bir röportajda şöyle konuştu: "Haziran 1993'te, tüm yetkilerimi elimden aldılar. Üç ay boyunca bir hücreye hapsedildim ve Şubat 1995'teki yargılanmamdan önce 52 gün boyunca sorguya çekildim. Duruşma sadece bir gün sürdü. Fikirlerimi savunmaya devam edersem idam edileceğime dair uyarıldım. Etmezsem affedilecektim. Avukat mı? Söz konusu bile değil. Duruşma dağ kanununa göre yapıldı".[1]

1994 yılında, militanlar arasındaki ilişkiler yasaklandığı için, bir PKK üyesi ile evlenmek için örgütten ayrıldı. Daha sonra tekrar katıldı.[2]

Mart 2003'te, Batılı gazetecilere Kandil Dağlarındaki sığınağından verdiği röportajda "Kürt meselesi çözülmediği sürece silahlarımızı asla bırakmayacağız"[3] demiştir.

PKK'dan ayrılışı

Ağustos 2004'te, Murat Karayılan'a meydan okumak amacıyla Yurtsever Demokrat Parti'yi (PWD) kurmak için Hikmet Fidan ile birlikte PKK'dan ayrıldı.[4] Ancak parti kısa ömürlü oldu ve Fidan'ın 2005'te Diyarbakır'da suikasta uğramasından sonra Demokratik Halk Partisi (DEHAP) ile birleşti.

Kasım 2007'de Erbil'de verdiği bir röportajda, PKK'nın Irak'tan İran'a çekildiğini iddia etti. PKK gerillalarının toplam gücünün 7.000'in biraz altında olduğunu tahmin ediyor. Türkiye'de 2 bin 750 savaşçı var" dedi. "2500 kişi daha Irak sınır bölgelerinde ve 1.500 kişi İran'da... Son altı ayda PKK İran'a savaş açtı". Irak Kürdistanı'ndaki Koya'daki evinden konuşurken, Türkiye'nin kardeşi Abdullah Öcalan'ın tıbbi tedavisini reddettiğini iddia etti ve kardeşinin cezaevinde ölmesi halinde intihar bombacılarının Türk şehirlerini vuracağı konusunda uyardı. Today's Zaman'a kendisini "eski PKK lideri" olarak nitelendirerek "20 yıl mücadelenin içindeydim ama ideolojik farklılıklar nedeniyle çekildim. Şimdi ise kendini savunan silahlı savaşçıların yanındayım ama PKK'ya karşıyım" dedi.

Ergenekon iddiaları

Ağustos 2009'da, Abdullah Öcalan'ın, kardeşi Osman'ın Ergenekon ile olan bağlantılarının araştırılmasını önerdiği, 125 sayfalık bir dilekçe verdiği yönünde Hürriyet gazetesinde bir haber yayınlandı.[5]

TRT Kurdî röportajı

Abisi Abdullah Öcalan'ın yerel seçimlerde HDP'ye tarafsız kalma çağrısı yapmasından sonra 2019 İstanbul ara yerel seçimini TRT Kurdî'de değerlendiren Öcalan, "Ekrem İmamoğlu ciddi bir mesaj vermedi Kürtler için. Elinden geldiğince Kürtlerden kaçtı ve kendini onlardan bağımsız tutmaya çalıştı. Kürtler için CHP'nin hiçbir projesi yoktur" ve "CHP Kürtlere yakın olmadı. Kürtleri ciddiye almadılar ve hesaba dahi katmadılar" şeklinde açıklamalarda bulunarak, Kürtlerin Abdullah Öcalan'ın çağrısını dinleyeceklerini beyan etmiştir.[6] Röportajdan sonra Öcalan'ın Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı ve Interpol tarafından kırmızı bültenle arandığına dair iddialar ortaya atılmış ancak arandığına dair bir bilgiye rastlanılmamıştır.[7] Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, röportajla ilgili olarak "Osman Öcalan'ın kırmızı bültenle arandığını bilmiyorum" şeklinde bir açıklamada bulunmuştur.[8]

Ölüm

Osman Öcalan, koronavirüs sebebiyle 15 Kasım 2021 tarihinde Irak'a bağlı özerk Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin başkenti Erbil şehrinde 63 yaşında öldü.[9] Cenazesi Erbil'in Pirmam kasabasında defnedildi.[10]

Kaynakça

  1. ^ "Kurdistan Turkey: PKK dissidents accuse Abdullah Ocalan". Middle East Magazine. Temmuz 2005. 2 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2009. 
  2. ^ Huggler, Justin (23 Mayıs 2000). "Turkey is accused of 'ignoring ill' Ocalan". The Independent. Londra. 28 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2009. 
  3. ^ Strauss, Julius (8 Mart 2003). "Kurdish rebels ready to fight to the death for their cause". The Daily Telegraph. Londra. 17 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2009. 
  4. ^ "Can the PKK renounce violence?". Middle East Quarterly. 2007. 17 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2009. 
  5. ^ "Öcalan's unofficial Ergenekon testimony". Hurriyet. 7 Ağustos 2009. 7 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2009. 
  6. ^ "TRT, teröristbaşı Öcalan'ın kardeşi ile röportaj yaptı". sozcu.com.tr. 22 Haziran 2019. 17 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2019. 
  7. ^ "Osman Öcalan, Emniyet'in 'arananlar listesi'nde yok, kırmızı bülten ise muğlak". Diken (İngilizce). 3 Temmuz 2019. 6 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2021. 
  8. ^ "Erdoğan'dan TRT'de konuşan Osman Öcalan'a ilişkin açıklama: Kırmızı bültenle arandığını bilmiyorum". t24.com.tr. 26 Haziran 2019. 17 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2019. 
  9. ^ "Arşivlenmiş kopya". www.rudaw.net. 15 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2021. 
  10. ^ "Osman Öcalan, Erbil-Pirmam'da toprağa verildi". Rûdaw. 15 Kasım 2021. 25 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">PKK</span> Kürt milliyetçisi ayrılıkçı silahlı örgüt

PKK veya tam adı ile Partiya Karkerên Kurdistanê, Türkiye'nin doğu ve güneydoğusu, Irak'ın kuzeyi, Suriye'nin kuzeydoğusu ve İran'ın kuzeybatısını kapsayan bölgede öz yönetim kurmayı amaçlayan ve bu amaçla söz konusu topraklara sahip olabilmek için askerî hedeflere, köy korucularına ve sivillere karşı saldırılar düzenleyen yasa dışı ayrılıkçı silahlı örgüt. PKK; Avrupa Birliği ülkeleri, NATO, Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Japonya, Kanada, Kazakistan ve bölgedeki Türkiye, Suriye, Irak ve İran'ın da aralarında bulunduğu çeşitli ülke ve uluslararası kuruluşlar tarafından terör örgütü olarak tanınmaktadır. Rusya, Çin, Hindistan, İsviçre, Mısır, İsrail, Tunus, Suudi Arabistan, Ukrayna, Birleşik Arap Emirlikleri ise PKK'yı terör örgütü olarak kabul etmeyen ülkelerden bazılarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Abdullah Öcalan</span> PKKnın kurucu lideri (1978–1999)

Abdullah Öcalan veya zaman zaman kullanılan kısa adıyla Apo, yasa dışı ayrılıkçı silahlı örgüt PKK'nın kurucu lideridir.

<span class="mw-page-title-main">Kürdistan bayrağı</span> Kürtlerin ulusal bayrağı

Kürdistan bayrağı, Kürdistan'ı temsil eden bayrak. Irak'a bağlı Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin resmi bayrağı olarak kanunlaşmıştır. Kürtler tarafından ulusal bayrak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kesire Yıldırım</span>

Kesire Yıldırım, PKK üyesi, örgütün kurucusu ve lideri Abdullah Öcalan'ın 1978'de evlendiği eşi. 10 yıl süren beraberlik, Yıldırım'ın 1988'de Öcalan'la yollarını ayırarak onu "diktatör" olmakla suçlamasıyla noktalandı. Çiftin resmî olarak boşanmadığı iddia edilir.

<span class="mw-page-title-main">Peşmerge</span> Irak Kürdistanının askerî gücü

Peşmerge, Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin askerî gücüdür. Irak Anayasası'na göre Peşmerge, güvenlik yan kuruluşlarıyla birlikte Kürdistan Bölgesi'nin güvenliğinden sorumludur. Peşmerge'ye bağlı kuruluşlar arasında Asayiş, Parastin u Zanyarî ve Zeravani bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Mesud Barzani</span> Kürt siyasetçi ve KDP genel başkanı

Mesud Barzani, Kürt siyasetçi. 2005-2017 yılları arası Kürdistan Bölgesel Yönetimi başkanı olarak görev aldı. 1 Nisan-30 Nisan 2004 tarihleri arasında Irak Başbakanlığı görevinde bulunan Barzani, Kürdistan Demokratik Partisi'nin 1979 yılından beri başkanlık görevini sürdürmektedir.

Nurettin Demirtaş, Zaza kökenli Türk siyasetçi ve PKK üyesi. 2007-2008 yılları arasında Demokratik Toplum Partisi eş genel başkanı olarak görev aldı. Hâlen PKK'nın "eğitim komitesi üyesi" olarak örgüt kadrosunda yer almaktadır. Demirtaş, Halkların Demokratik Partisi'nin eski eş genel başkanı Selahattin Demirtaş'ın ağabeyidir. 2018 yılından beri Türkiye İçişleri Bakanlığı'nın “en çok aranan teröristler” listesinde yer alan Nurettin Demirtaş, örgütün yayın organlarında PKK yanlısı birçok yazı kaleme aldı.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye-PKK çatışması</span> PKK ve TSK arasında 1984ten beri süren savaş

Türkiye-PKK çatışması, PKK ve Türk Silahlı Kuvvetleri arasında örgütün 1978'de yılında kurulması ile beraber başlayan ve hâlen devam eden çatışmaları kapsamaktadır. 1984 yılına kadar küçük ölçekli silahlı çatışmalar yaşanmışsa da Türk güvenlik güçleri ve PKK mensupları arasındaki topyekün silahlı mücadele 1984 yılında PKK'nın gerçekleştirdiği Eruh ve Şemdinli saldırıları ile başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Selahattin Demirtaş</span> kürt siyasetçi ve avukat

Selahattin Demirtaş, Türk avukat, siyasetçi ve yazardır. 22 Haziran 2014'te seçildiği Halkların Demokratik Partisi eş genel başkanlığı görevini 11 Şubat 2018'e kadar yürütmüştür. 4 Kasım 2016'dan beri Edirne F Tipi Cezaevi'nde tutukludur.

<span class="mw-page-title-main">PYD</span> Suriye Kürtleri tarafından kurulmuş  Siyasi parti

PYD tam adı ile Demokratik Birlik Partisi, 2003 yılında Kürtler tarafından Suriye'nin kuzeyinde kurulmuş bir siyasi partidir. Günümüzde hâlâ faaliyet göstermektedir. Partinin eş başkanlık görevini Haziran 2022'den beri Salih Müslim ve Asya Abdullah yürütmektedir. Askerî kolu yaklaşık 85 binden fazla militana sahip YPG'dir.

<span class="mw-page-title-main">Salih Müslim</span>

Salih Müslim Muhammed,, Kürt siyasetçi ve mühendis. PYD'nin eş başkanıdır.

Şemdin Sakık, kod adı ile Parmaksız Zeki, eski üst düzey PKK militanı. 1993 Bingöl saldırısı olmak üzere PKK'nın gerçekleştirdiği çeşitli eylemleri planlamış ve yönetmiştir. Ergenekon davasında ise ''Deniz'' kod adı ile gizli tanıklık yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çözüm Süreci</span>

Çözüm süreci, açılım süreci, demokratik açılım veya Kürt açılımı, uzun yıllardır süren Türkiye-PKK çatışmasını çözmeye yönelik olarak Adalet ve Kalkınma Partisi Hükûmeti tarafından başlatılan sürecin adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Demokratik konfederalizm</span> ideoloji ve hükûmet yapısı

Kürt komünalizmi veya Apoculuk olarak da bilinen demokratik konfederalizm, İmralı Cezaevi'nde PKK lideri Abdullah Öcalan tarafından teorize edilen ve devletsiz bir topluma dayanan siyasi paradigmadır. Özerklik, doğrudan demokrasi, siyasi ekoloji, feminizm, çok kültürlülük, öz savunma, öz yönetim kooperatif ekonomisi unsurlarına dayanan konfederasyon özelliklerine sahip bir demokratik öz örgütlenme sistemine ilişkin siyasi bir kavramdır. Toplumsal ekoloji, özgürlükçü belediyecilik, Orta Doğu tarihi ve genel devlet teorisinden etkilenen Öcalan, bu konsepti Kürt ulusal özlemlerinin yanı sıra sınıflı topluma kök salmış bölge ülkelerindeki diğer temel sorunlara siyasi bir çözüm ve dünyanın dört bir yanındaki halklar için özgürlük ve demokratikleşmeye giden bir yol olarak sunmaktadır.

<i>Serhildan</i>

Serhildan, Kürt siyasi hareketi kapsamında 1990'dan beri Türkiye'de meydana gelen Kürt siyasi isyanlarını tanımlayan politik terim.

<span class="mw-page-title-main">Pençe operasyonları</span> Kuzey Irakta Türk askeri operasyonları

Pençe operasyonları, Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) Irak'a bağlı Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nde PKK'ya karşı başlattığı sınır ötesi harekât olan Kararlılık Harekâtı'nın devamı olan operasyonlardır. Pençe Operasyonu, Pençe-2 Operasyonu, Pençe-3 Operasyonu ve Pençe-Kaplan Operasyonu olarak dört aşamada devam etmiştir. Pençe-Kartal Operasyonu ile Mahmur'un ve Sincar'ın da vurulduğu bir hava taarruzu düzenlenmiştir. Operasyonlar süresince TSK Kuzey Irak'ta Hakurk, Sinat-Haftanin bölgelerine askerî üs kurarak ilerlemekte ve bölgeye yerleşmektedir. Türk yapımı balistik füze olan Bora da ilk kez bu operasyonlar süresinde denenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi</span> Suriyede de facto özerk bölge

Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi (KDSÖY) Suriye'nin kuzeydoğu kesimindeki Suriye Kürdistanı'nda Arap, Çerkes, Kürt, Süryani ve Türkmenlerin yaşadığı, Ekim 2019 itibarıyla de facto özerk olan yönetim alanı. PYD tarafından bölgede önce özerk kantonlar, sonrasında federasyon ilan edilmiş; fakat hiçbiri Suriye hükûmeti veya diğer ülkeler tarafından tanınmamıştır. İsviçre'de ve birçok Avrupa ülkesinde temsilcilikleri vardır.

Öcalan Davası; Türkiye Cumhuriyeti'ne karşı 1984'ten beri isyan eden ve Avrupa Birliği, NATO, ABD ile Türkiye gibi çeşitli devlet ve kuruluşlar tarafından bir terör örgütü olarak kabul edilen yasa dışı ayrılıkçı silahlı örgüt PKK'nın kurucu Abdullah Öcalan'ın, "silahlı terör örgütü kurmak ve yönetmek" suçuyla Ankara 2 No'lu Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından idama mahkûm edilmesiyle sonuçlanan yargı sürecidir.

Abdullah Öcalan, 1999 yılının Şubat ayından bu yana Marmara Denizi'ndeki İmralı Adası'nda, Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesini ihlal suçundan müebbet hapis cezasını çekiyor. Başlangıçta ölüm cezasına çarptırıldı, ancak mahkûmiyeti Ekim 2002'de ömür boyu hapis cezasına çevrildi. Abdullah Öcalan'ın tutukluluk koşulları, Türk-Kürt siyasetinde sürekli sıkıntılara neden olan ve Türkiye ile uluslararası kuruluşlar arasındaki ilişkileri de etkileyen bir konudur.

PÇDK tam adı ile Kürdistan Demokratik Çözüm Partisi, 2002 yılında kurulan Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nde faaliyet gösteren bir siyasi partidir. PKK ile birlikte Kürdistan Topluluklar Birliği'nin (KCK) bir parçasıdır.