İçeriğe atla

Osman Tufan

General
Osman Tufan
Kişisel bilgiler
Doğum 1889
Üsküp
Ölüm 1944 (55 yaşında)
İstanbul
Evlilik(ler) Nazmiye Tufan
Çocuk(lar) Gülen Muşkara ve Sevda Postacıoğlu
Askerî hizmeti
Bağlılığı Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu
Türkiye Türkiye
Rütbesi Osmanlı: Mirliva
Türkiye: Tuğgeneral
Çatışma/savaşları Balkan Savaşları
I. Dünya Savaşı
Türk Kurtuluş Savaşı

Osman Nuri Tufan, (Aydınoğlu Tufan; d. 1889-, Üsküp, Osmanlı İmparatorluğu - ö. 1944), İstanbul, Türkiye) Türk Tuğgeneral, Türk Kurtuluş Savaşı boyunca Fransızların işgali altında bulunan Kilikya Cephesi 'ndeki hizmetleri ile bilinir.

Kurtuluş Savaşı Öncesi

Doğum ismi Osman Nuri olmakla birlikte Atatürk’ün kendisine verdiği Aydınoğlu Tufan lakabı ile tanınan ve soyadı kanunundan sonra bu ismi alan Osman Tufan Paşa, 1889 yılında Makedonya'nın Üsküp kentinde doğdu. Manastır Askeri İdadisindeki öğreniminin bitmesine müteakip devam ettiği İstanbul Harbiye Mektebi’nden mezun olduktan sonra ilk olarak Selanik Astsubay Okulu 'nda bölük kumandanlığı yaptı. Balkan Harbi’nde Garp Cephesi Muhafız Bölük Kumandanlığı 'nda bulundu.

Birinci Dünya Savaşı esnasında Irak cephesi’nde muhtelif yerlerde görev yaptı.

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın ardından Irak'tan İstanbul'a çağrıldı. İşgal güçleri Anadolu’ya gelmeye başladığında bir Millî mücadelenin başlatılması fikri kendisinde kuvvetlenmeye başladı. Harbin başında birlikte İran ziyareti yaptıkları Hüseyin Rauf Bey’e bu düşüncelerini aktardıktan sonra İzmir’in de işgal edilmesi üzerine Aydın bölgesine gitmek için İstanbul'dan vapurla yanında Aydın Mebusu Nazmi Topçuoğlu, İzmir Mebusu İbrahim Süreyya, Zonguldak mebusu Recep Zühtü ve birkaç arkadaşı ile birlikte Bandırma’ya çıktı. Aydın’a geçmek için Manisa’ya geldiler. Millî Teşkilatı kurmak için elverişli ortam ve koşulları ararken Ödemiş’e kadar geldiler. Afyon üzerinden Ankara’ya gizlice ulaştıklarında burada da İstanbul hükûmetine bağlı olanların kendilerini tevkif etmeleri endişesi içinde saklanarak yine gizlice Samsun’a ulaştılar.[1]

Amasya Genelgesi öncesinde Mustafa Kemal ile görüşmek üzere İstanbul Hükûmeti'ne haber vermeden Havza’ya hareket eden Ali Fuat Paşa ile birlikte Havza’ya geldiklerinde, Amasya’ya hareket eden Mustafa Kemal’e katılmak üzere Amasya’ya yöneldiler ve buraya ulaştıklarında Osman Tufan Bey Atatürk’ün maiyetine katıldı. Erzurum ve Sivas Kongreleri esnasında Atatürk’ün emrinde hizmet etti.

Sivas’tan Hareket

Sivas Kongresi’nin sona ermesine müteakip Kozan'dan gelen; Fransız ve Ermenilerden çektikleri zulümlerden yakınarak bunları Atatürk’e anlatmak istediklerini kendisine söyleyen üç kişi Hulusi Kurtoğlu, Dava Vekili Emmi Mustafa ve Halil Topaloğlu'nun Sivas Kongre Salonu’nda maksatlarını Atatürk ve Heyet-i Temsiliye’ye izah etmelerinden sonra Atatürk’ün emri ile Adana’da bir millî cephenin açılması için vazifelendirildi. Osman Tufan Bey, Aydınoğlu Tufan lakabı ile Şark-ı Kilikya Kuvva-i Milliye kumandanı; Ali Ratip Bey ise Tekelioğlu Sinan müstear adı ile Garb-ı Kilikya Kuvva-i Milliye kumandanı olarak görevlendirildiler.

Kilikya Cephesi

Bundan sonra Kayseri, Develi, Saimbeyli (Haçin), Kozan üzerinden Adana bölgesine ulaşmak üzere Kemal Doğan ile birlikte hareket etti. Develi’de görüşmeler yaptı. Millî cephenin burada da tesisi için çaba gösterdi. Burada bulunan Ermenilerin isyan ve Fransızlara yardım hazırlığı içinde bulunduğunu teşhis etti. Sivas’ta aldığı talimat işgal bölgesi içine girip orada teşkilatlanmak olduğundan Andırın’a ulaşmak üzere buradan ayrıldılar.

Andırın’da Teşkilatlanma

Osman Tufan'ın mezarı

Andırın’lıların oluşturdukları Kuvva-i Milliye güçleri ile ilk önce Nürfet’teki Fransız Karakolunu basarak silahlarını aldılar bu şekilde silahlandılar ve Fransızların burayı terklerini sağladılar. Devam etmekte olan Maraş Harbi’ne destek oldular. Bunu Osmaniye ve Haruniye'den Fransızların çıkarılmaları takip etti. Atatürk’ten çete savaşlarından artık düzenli orduya geçilmesi talimatı gelince Osman Tufan Bey Ankara’ya döndü. Binbaşılığa terfi ederek İstiklal Harbi’ne 2. Fırka 127. Alay kumandanı olarak iştirak etti. İzmir’in kurtuluşunda şehre giren ilk kumandanlardan oldu. Ankara Merkez Kumandanlığı 'na atandı. Atatürk’ün nutku ’nda ismi geçen kişilerden olmuştur. Adana iline bağlı Tufanbeyli ilçesinin adı Osman Tufan Bey 'den gelmektedir.[2]

Kaynakça

  1. ^ Tufan, Osman. Kurtuluş savaşı Hatıraları, (1998) Arma Yayınları, s. 11
  2. ^ "Andırın Ağ Sayfası". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2012. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Recep Peker</span> 6. Türkiye başbakanı

Mehmet Recep Peker, Türk asker ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Türk Kurtuluş Savaşı</span> Mustafa Kemal Paşa önderliğindeki direniş hareketinin işgal kuvvetleri ve iş birlikçilerine karşı verdiği siyasi ve askerî mücadele

Türk Kurtuluş Savaşı, I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Osmanlı İmparatorluğu'nun İtilaf Devletleri'nce işgali sonucunda Mîsâk-ı Millî sınırları içinde ülke bütünlüğünü korumak için 1919-1922 yılları arasında gerçekleştirilen çok cepheli siyasi ve askeri mücadeledir. Batı Anadolu'da İtilaf Devletleri'nin harekete geçirdikleri Yunan ordusuna; güneyde Fransız ordusuna; doğuda Ermenistan'ın kuvvetlerine; İstanbul rejimine sadık milislere, feodal güçlere ve ayrılıkçılara karşı savaşılmıştır. Bu mücadelenin Batı Cephesi Yunan millî belleğine "Küçük Asya Felaketi" adıyla kazınmıştır. Savaş sırasında Yunan ve Ermeni kuvvetleri, bir etnik temizlik harekâtı olarak, Türk halkına karşı katliamlar, yağmalar ve tecavüzler gerçekleştirmiştir. Savaş, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Fevzi Çakmak</span> 2. TSK Genelkurmay Başkanı

Mustafa Fevzi Çakmak, Türk asker, siyasetçi ve devlet adamı. Türkiye'nin Mustafa Kemal Atatürk'ten sonraki ikinci ve son mareşali. İlk Millî Savunma Bakanı ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Cumhuriyet dönemindeki ilk genelkurmay başkanı ve Osmanlı İmparatorluğu'nun 3 Şubat 1920 ile 5 Nisan 1920 tarihleri arasındaki Harbiye Nazırı'dır.

<span class="mw-page-title-main">Ali Çetinkaya</span> Türk asker ve siyasetçi

Ali Çetinkaya , Türk asker, siyasetçi ve devlet adamı. Kel Ali lakabı ile anılır.

<span class="mw-page-title-main">Hüsrev Gerede</span> Türk asker ve siyasetçi

Hüsrev Gerede, Türk Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet tarihinin önemli isimlerinden olan Türk asker, siyasetçi ve diplomattır.

<span class="mw-page-title-main">Refet Bele</span> Türk asker ve siyasetçi

İbrahim Refet Bele, Türk asker ve siyasetçi. Kurtuluş Savaşı'na katılan ilk beş generalden birisidir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında İçişleri Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı görevlerinde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Andırın</span> Kahramanmaraş ilçesi

Andırın, Kahramanmaraş ilinin bir ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Heyet-i Temsiliye</span> Türk Kurtuluş Savaşı’nın, TBMM öncesi yürütme organı

Heyet-i Temsiliye, Mondros Mütarekesi’nden sonra Anadolu topraklarının İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmesi üzerine başlayan ulusal direniş sırasında, ulusal bir meclisin (TBMM) kuruluşuna dek Millî Mücadelenin yürütme organı olarak görev yapmış kuruldur.

Türk Kurtuluş Savaşı boyunca Anadolu’nun çeşitli yerlerinde birçok ayaklanmalar çıkmıştır. Bu ayaklanmaların bir bölümü, Anadolu topraklarının bir bölümü üzerinde yeni bir devlet kurmayı amaçlayan, diğer bölümü ise, saltanat ve hilâfete geleneksel ve dinsel bakımdan bağlı olanlarca çıkarılmış isyan hareketleridir. Hıyanet, kin ve taassubun yarattığı isyanların amacı; millî hareketi boğmaktır. Atatürk, öncelikle iç isyanların bastırılmasına, ülkede iç güvenliğin sağlanmasına son derece önem vermiştir. Bir yandan vatana ihanet yasası çıkarılırken, öbür yandan da iç isyanları bastırmada kullanılmak üzere Seyyar Jandarma Müfrezeleri kurulmuştur. Ayaklanmalar Millî Mücadele’nin neticelenmesini geciktirmiştir.

Kozan Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti, 7 Mart 1919'da Kozan'ın işgali ile kurulan müdâfaa-i hukuk cemiyeti.

<span class="mw-page-title-main">Ali Fuat Cebesoy</span> 6. Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı

Ali Fuat Cebesoy, Türk asker ve siyasetçi.

Balıkesir Kongresi, 30 Ekim 1918 tarihli Mondros Mütarekesi'nden TBMM'nin kurulduğu 23 Nisan 1920 tarihine kadar geçen süreye "Kongreler Dönemi" denilir. Bu süre içindeki 30 dolayında kongrenin "beşi", 1919 ve 1920 yıllarında toplanan Balıkesir kongreleridir. Bunlardan 1, 4 ve 5. kongreye Karesi (Balıkesir) Mebusu (Milletvekili) Mehmet Vehbi Bolak, 2 ve 3. kongreye, harekete sonradan katılan Balıkesir eski Mutasarrıfı Hacim Muhittin Çarıklı başkanlık etmiştir. Bu kongreler, 15 Mayıs 1919'daki İzmir işgalinin hemen ertesi günlerinde Balıkesirliler'in Mehmet Vehbi Bolak önderliğinde kurdukları direniş teşkilatıyla başlattıkları hareketlerin birer parçasıdır. İçlerinde, sadece üç asker vardır: Miralay (Albay) Kazım Özalp, Askeri Kaymakam (Yarbay) Ali Çetinkaya ve Yüzbaşı Kemal Balıkesir. Balıkesir hareketi Millî Mücadele'nin başarıya ulaşmasında önemli rol oynamış; İzmir'den Anadolu içlerine yürümek isteyen Yunan kuvvetlerini engelleyerek, Millî Ordu'nun hazırlanması için Mustafa Kemal Paşa'ya, her saniyesi altın değerinde on üç ay kazandırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul'un İşgali</span> Mağlup Osmanlı İmparatorluğunun başkentinin İtilaf Devletleri tarafından işgali

İstanbul'un İşgali, Osmanlı İmparatorluğu ve İtilaf Devletleri arasında imzalanan Mondros Bırakışması ile Birinci Dünya Savaşı'nın bu ülkeler arasında sona erdiğinin ilan edilmesinin ardından gerçekleşmiştir. Osmanlı başkenti İstanbul, önce 13 Kasım 1918, sonra 16 Mart 1920'de olmak üzere iki kez işgal edildi. İlk işgalde, İstanbul'un önemli ve stratejik noktaları kontrol altına alındı ancak idareye el konulmadı; ikinci işgal ile idareye el konuldu. Eylül 1922'ye gelindiğinde, İzmir'in Kurtuluşu'ndan sonra, Mustafa Kemal Paşa İstanbul'u kurtarmak için Türk birliklerine İngiliz ve Fransız işgalindeki Çanakkale'ye hareket etmeleri emrini verdi. Bu emir üzerine Çanakkale Krizi patlak verdi. Türkler Kurtuluş Savaşı verdiği sırada İrlanda sorunuyla uğraşan Birleşik Krallık, Ankara Hükûmeti ile savaşın eşiğine geldi. Liberal Başbakan David Lloyd George Mustafa Kemal'in birliklerine karşı taarruza geçilmesini istediyse de müttefiklerinin desteğini alamadı ve ülkesindeki savaş karşıtı muhalefet ile dominyonların güçlü direnişiyle karşılaştı. Lloyd George'u gereksiz bir savaş başlatmaya çabalamakla itham eden Muhafazakâr Parti'nin 19 Ekim 1922'de Carlton Club deklarasyonu ile koalisyondan ayrılması sonucu Lloyd George hükûmeti düştü. İlerleyen süreçte diplomatik olaylar Türklerin lehine gelişti. İşgal, son İtilaf birliklerinin 4 Ekim 1923'te şehri terk etmesinden sonra, Şükrü Naili Paşa komutasındaki 3. Kolordu birliklerinin 6 Ekim 1923'te tören eşliğinde şehre girmesiyle sona erdi.

Müdâfaa-i hukuk cemiyetleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun 30 Ekim 1918'de Mondros Mütarekesi'ni imzalayarak İtilaf Devletleri'ne teslim olması üzerine Osmanlı Türkiyesi'nin çeşitli kent ve kasabalarında oluşturulan ve Millî Mücadele'nin ilk örgütsel çekirdeğini oluşturan sivil kuruluşlara verilen ad.

<span class="mw-page-title-main">Kemal Doğan</span> Türk asker ve siyasetçi

Kemal Doğan, Türk asker ve siyasetçi.

Şükrü Oğuz Alpkaya, Kurtuluş Savaşı'nda Yörük Ali Efe'nin Yaveri olarak görev yapan, Yörük Ali Efe ile birlikte Aydın cephesinde düşman kuvvetleriyle yapılan savaşlara katılan Türk subayı.

<span class="mw-page-title-main">Ali Galip Olayı</span> Sadrazam Damat Ferit Paşa hükûmetinin gerçekleştirdiği girişim

Ali Galip Olayı, Sadrazam Damat Ferit Paşa hükûmetinin, Elazığ Valisi Ali Galip Bey'in önderliğinde Sivas Kongresi'nin yapılmasını engellemeye ve Mustafa Kemal Paşa'yı ortadan kaldırmaya, Heyet-i Temsiliye ve Millî Mücadeleyi durdurmaya çalıştığı girişim.

Rasim Bey, Türk asker. Türk Jandarması'nın ilk Jandarma Genel Komutanı. Mekteb-i Erkân-ı Harbiye mezunu olan Rasim Bey, 1917-1918 yılları arasında Jandarma Genel Komutanlığı yapmış, 31 Mart Vakası'nda muhafız komutanı olarak bulunmuş ve Balkan Harbi'nde görev almış ve Türk Kurtuluş Savaşı'na katılmıştır. 31 Mart Vakası'nın akabinde meclis Abdülhamit'in yerine kardeşi Veliaht V. Mehmed'i padişahlığa getirmiş, Rasim Bey Jandarma Genel Komutanlığı görevine Mehmet Reşat döneminde atanmıştır.

Balıkesir'in Kurtuluşu, Türk ordusunun Balıkesir'e girmesi ile 6 Eylül 1922 tarihinde, Balıkesir'in Yunan işgalinden kurtulması olayıdır.

Gizzik Duran, Çukurova yöresindeki Kuvayi Milliye hareketine katılarak Adana, Kayseri ve Kahramanmaraş yörelerinin düşman işgalinden kurtuluşunda katkı göstermiş bir direnişçi.