İçeriğe atla

Ortabatı eyaletleri

Ortabatı eyaletleri (İngilizce: Midwestern United States veya kısaca Midwest) ABD'nin orta-kuzey bölgesinde bulunan bir grup eyaleti anlatmak için kullanılan deyim. Bu bölgedeki toprakların eyalet statüsünü kazandığı 19. yüzyılın ilk yarısında bu eyaletler, Büyük Okyanusu kıyısında kalan batı eyaletlerine oranla daha yakın oldukları için bu şekilde adlandırılırlar. Hangi eyaletlerin bu gruba girdiği deyimi kullanan kişiden kişiye değişiklik gösterse de, şu eyaletler her zaman için bu gruba dahil edilirler: Ohio, Michigan, İndiana, İllinois, Wisconsin, Minnesota, Iowa; şu eyaletler de zaman zaman kısmen veya tamamen bu gruba dahil edilebilirler: Batı Virginia, Kentucky, Missouri, Kansas, Nebraska, Güney Dakota, Kuzey Dakota. Bölgenin önemli şehirlerinin bazıları ise şunlardır: Chicago, Cleveland, Columbus, Indianapolis, Detroit.

Yerleşim

18. yüzyılın sonunda, ABD bağımsızlık savaşının hemen ardından Avrupalılarca yerleşilmeye başlanan bölge, mısır ve buğday üretimine uygun toprağıyla pek çok yerleşimciyi kendine çekmiştir. Daha sonraları 19. yüzyılda nehir ve göl taşımacılığı sayesinde gelişmiş, bunu demiryolları ve sanayileşme izlemiştir. Sanayileşmenin getirdiği refah da 20. yüzyılda güneyli zenci nüfusun Ortabatı eyaletlerine göçüne neden olmuştur. ABD'nin kuruluşu aşamasında köleci ve köleci olmayan eyaletler arasında varılan bir anlaşma uyarınca köleliğin hiçbir zaman olmadığı bu bölge, bu göç nedeniyle bugün çok önemli oranda bir zenci nüfus barındırır.

Kültür

Çoğunlukla Almanya, İsveç, Hollanda gibi kuzey ve batı Avrupa ülkelerinden gelen göçmenlerin torunları olan Ortabatılılar, ülke genelinde dindarlıkları, arkadaş canlısı olmaları ve inatçılıklarıyla tanınırlar. Bunun yanında standart Amerikan İngilizcesinin Ortabatı eyaletlerinde konuşulan İngilizce olduğu görüşü ülke çapında yaygındır. Bu nedenle ABD'de pek çok televizyon spikeri Ortabatı kökenlidir.[] Belki de bölge kültüründe çok önemli bir yeri olan Protestanlık'ın ve Kalvinizm'in eğitime verdiği önemin bir sonucu olarak[] bölge dünyaca tanınan pek çok üniversiteye ev sahipliği yapmaktadır. Bunlardan Chicago Üniversitesi, Cambridge Üniversitesi'nin ardından dünyada en çok Nobel Ödülü çıkaran ikinci üniversitedir.

Siyasi kültür açısından ise bölge büyük farklar gösterir. Bölge Cumhuriyetçi Parti'nin doğduğu yer olmasına ve Indiana gibi yıllardır hep Cumhuriyetçi adayları destekleyen eyaletlerin mevcudiyetine rağmen Demokrat Parti de bu bölgenin çeşitli kesimlerinde büyük oranda oy toplayabilmektedir. Şikago ve Cleveland gibi büyük şehirlerdeki Demokrat Parti etkinliğinin yanı sıra, özellikle Iowa, Wisconsin, Illinois ve Minnesota'dan oluşan yukarı Ortabatı bölgesinin kırsal kesimleri de Demokrat Parti taraftarlıklarıyla öne çıkarlar.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Minnesota</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Minnesota, Amerika Birleşik Devletleri'nin Ortabatı eyaletlerinden biridir. Ortabatı'nın en büyük eyaleti olan Minnesota, 5 milyon nüfusu ile ABD'deki en kalabalık 21. eyalettir. Eyalet nüfusunun yarıdan fazlası, bölgenin siyasi, ekonomik ve kültürel merkezi olan Twin Cities olarak da anılan Minneapolis-St. Paul bölgesinde yaşar. Eyalette yaşayanların çoğu Kuzey Avrupa'dan göçen Beyazlar olsa da, son yıllarda Afrika'dan gelen Afrika kökenli halkın nüfusu da hızla artmaktadır. Minnesota ABD'deki en iyi sağlık hizmetlerine sahip olan, eğitim ve okur yazarlık oranı en yüksek eyaletlerden biridir. Eyaletteki en büyük eğitim kurumları The University of Minnesota ve Minnesota State Colleges and Universities grubuna bağlı okullardır.

<span class="mw-page-title-main">Indiana</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Indiana, ABD'nin Ortbatı bölgesinde yer alan bir eyaletidir. Başkenti Indianapolis şehridir. Adı, Kızılderililerin yurdu anlamına gelir. Milattan önceki dönemlerden itibaren yerleşilmiş olsa da, bilinen tarihi ancak 17. yüzyılda Avrupalıların bölgeye ulaşmasından sonrasını içerir. Önceleri Fransızların etki alanında olan bölge daha sonra İngilizlerin kontrolüne bırakılmış, ABD'nin bağımsızlığını kazanmasından sonra da bu ülkenin bir parçası olmuştur. Eyalet statüsünü ise 1816 yılında kazanmıştır, ABD'nin 19. eyaletidir. Kuzeyde Michigan Gölü ve Michigan eyaleti, doğuda Ohio eyaleti, güneyde Kentucky eyaleti, batıda ise Illinois eyaleti ile komşudur. Ayrıca Indiana'da bulunan Gary şehri şarkıcı Michael Jackson'ın doğum yeri olması sebebi ile tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Maine</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Maine, Amerika Birleşik Devletleri'nin en kuzeydoğusunda bulunan New England bölgesindeki bir eyalettir.

<span class="mw-page-title-main">Theodore Roosevelt</span> 26. Amerika Birleşik Devletleri başkanı (1901–1909)

Theodore "Teddy" Roosevelt, ABD'nin 26. Başkanı. 14 Eylül 1901 yılında henüz 42 yaşında iken başkanlığa geldi ve Amerikan tarihinin o döneme kadarki en genç devlet başkanı oldu. 1906'da Nobel Barış Ödülü'nü aldı. Cumhuriyetçi Parti'nin üyesi idi ve ikinci kez seçildiği bu görevden 1908 yılının sonunda kendi isteği ile ayrıldı. Sonrasında ise William H. Taft göreve geldi.

<span class="mw-page-title-main">Illinois</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Illinois, Amerika Birleşik Devletleri'nin Ortabatı eyaletlerinden birisi. Başkenti Springfield'dır. En büyük kenti Şikago'dur. Illinois, ABD'nin en kalabalık beşinci, en büyük yirmi beşinci eyaletidir. Michigan Gölü'nün batısında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Cumhuriyetçi Parti (Amerika Birleşik Devletleri)</span> Amerikada iki büyük siyasi partiden biri

Cumhuriyetçi Parti, kısaltması ile GOP, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki iki büyük çağdaş siyasi partiden biridir. Demokrat Parti'nin ana siyasi rakibi olarak 1850'lerin ortalarında ortaya çıktı.

<span class="mw-page-title-main">Demokrat Parti (Amerika Birleşik Devletleri)</span> Amerikada iki büyük siyasi partiden biri

Demokratik Parti, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki iki büyük partiden biri. Diğeri Cumhuriyetçi Partidir. Demokratlar, ABD'de "modern liberalizm" olarak bilinen sosyal liberal ideolojinin temsilcisidir; bu ideoloji sivil özgürlük ve sosyal eşitlik kavramlarını karma bir liberal ekonomi desteğiyle harmanlar.

<span class="mw-page-title-main">Batı Almanya</span> Almanya Federal Cumhuriyeti (1949–1990)

Batı Almanya, Federal Almanya ya da resmî adıyla Almanya Federal Cumhuriyeti, II. Dünya Savaşı'ndan sonra Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Fransa kontrolü altındaki bölgede kurulmuş devlet. "Batı Almanya", 15. yüzyıldan beridir Almanya diye adlandırılan ülkenin, II. Dünya Savaşı'ndan sonra politik ve coğrafi olarak ikiye ayrılması sonucu oluşmuştur ve bu ad, 1949'dan 1990'a kadar ABD ve Birleşik Krallık'ın sebebiyet verdiği politik arenada kullanılan bir ad olarak kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">2008 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri</span> ABDnin 44. başkanını belirleyen seçim

2008 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri 4 Kasım 2008 tarihinde yapılmış, Demokratik Parti'nin adayı Illinois senatörü Barack Obama ABD'nin 44. devlet başkanı seçilmiştir. 4 yılda bir yapılan Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerinin sonucu seçiciler kurulu esasına göre belirlenmektedir. Bu sisteme göre ABD'nin her eyaleti başkanlık seçimlerinde nüfuslarıyla orantılı bir temsil hakkına sahiptir. 2008 yılındaki bu seçimlerde Obama Cumhuriyetçi Parti'nin adayı olan Arizona senatörü John McCain'yle yarışmış, seçiciler kurulundaki 538 üyeden 365'ini kazanarak başkan seçilmiştir. Seçimi kazanan Barack Obama 20 Ocak 2009 tarihinde yemin ederek göreve başladı.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri</span> Dört yılda bir yapılan Amerikan Hükümetini yönetecek kişinin seçimi

ABD başkanlık seçimleri Amerika Birleşik Devletleri'nin başkan ve başkan yardımcısını seçmek amacıyla her 4 yılda bir Kasım ayının ilk pazartesi gününü izleyen salı gününde yapılır. Bu formüle göre seçimlerin günü yıllara göre 2 Kasım ile 8 Kasım günleri arasında değişir. ABD'nin en son başkanlık seçimi 3 Kasım 2020 tarihinde yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Dakota</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Kuzey Dakota, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kanada sınırı boyunca uzanan, ülkenin Ortabatı eyaletlerilerinden birisidir. Eyaletin komşuları kuzeyde Kanada, doğuda Minnesota, güneyde Güney Dakota ve batıda Montana eyaletleridir. Kuzey Dakota Birleşik Devletler'in büyüklük açısından 19. Eyaleti olmasına rağmen en az nüfusa sahip 3. eyaletidir. Kuzey Dakota, Dakota bölgesinin Kuzey bölgesinden oluşturulmuş bir eyalettir ve 2 Kasım 1889 tarihinde ABD'ye kabul edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Dakota</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Güney Dakota, Amerika Birleşik Devletleri'nin Ortabatı eyaletlerinden birisidir. Yüzölçümü 199.731 km², nüfusu 814.180'dir. Eyaletin batısında Black Hills doğusunda ise Badlands Ulusal Parkı yer alır. En büyük şehri Sioux Falls, başkenti ise Pierre'dir. Güney Dakota çok sayıda Kızılderili rezervasyonuna, özellikle de Lakotalara ev sahipliği yapar. Eyalet Alaska, Oklahoma, New Mexico'dan sonra en çok Kızılderili nüfusu barındıran dördüncü eyalettir.

<span class="mw-page-title-main">1996 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri</span> ABDnin başkanını belirleyen seçim

1996 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri Demokrat Parti adayı Amerika Birleşik Devletleri başkanı Bill Clinton ve ABD Başkan Yardımcısı Al Gore ile Cumhuriyetçi Parti adayı eski Senatör Bob Dole ve eski ABD Kongresi üyesi ve Kabine Sözcülerinden Jack Kemp arasında ABD Başkanlığı ve Başkan Yardımcılığı için yapılan seçimlerdir. Clinton 1990'ların başındaki ekonomik durgunluğun sona ermesinden ve dünyada göreceli olarak istikrarlı bir politik ortamının varlığından yararlanarak, yeniden Başkanlığa seçilmeyi ülke çapında seçim gecesinde garantilemiştir.

<span class="mw-page-title-main">UTC-05.00</span>

UTC−05:00, UTC'den 5 saat geri zaman dilimi.

<span class="mw-page-title-main">UTC-06.00</span>

UTC−06:00, UTC'den 6 saat geri zaman dilimi.

Bu listede Amerika Birleşik Devletleri'nin şehir, kasaba ve köylerinin listelerine bağlantılar bulunmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri'nde pek çok yerleşim yerine Avrupa'dan isimler verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">1936 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri</span>

1936 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri, 3 Kasım 1936 tarihinde Mevcut Demokrat Başkan Franklin D. Roosevelt ile Cumhuriyetçi aday Alf Landon arasında gerçekleşti. Seçimleri, Mevcut Demokrat Başkan Franklin D. Roosevelt büyük bir zaferle kazanarak yeniden Başkan oldu. Franklin D. Roosevelt'in 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'ndan sonra uyguladığı ekonomi politikaları zaferde başrolü oynadı.

<span class="mw-page-title-main">Dissected Till Plains</span>

Dissected Till Plains, Central Lowlands eyaletinin fizyografik bölümleri olup, Amerika Birleşik Devletleri'nin güney ve batı Iowa, kuzeydoğu Kansas, Minnesota'nın güneybatı köşesi, kuzey Missouri, doğu Nebraska'da bulunan İç Ovalar ve güneydoğu Güney Dakota'nın fizyografik bölümünün bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mavi duvar</span>

Mavi duvar, Amerika Birleşik Devletleri'nde Demokrat Parti'ye oy verme alışkanlığı edinmiş 18 eyalet ve Washington, DC bölgesini ifade eden bir kavramdır. Demokrat Parti'nin adayları, bu eyaletler sayesinde 1992'den 2012'ye kadarki seçimleri kazandılar. Bunun bir istisnası bu eyaletlerden hiçbirini alamayarak seçimi 2000 ve 2004'te kazanan George W. Bush'tur.

<span class="mw-page-title-main">ABD eyaletlerinin ve bölgelerinin bayrakları</span> Vikimedya liste maddesi

Bu madde, Amerika Birleşik Devletleri'nin elli eyaletinin ve sınır dışı topraklarının bayraklarının bir listesi hakkındadır.