İçeriğe atla

Orhun (il)

Orhun ili
Орхон аймаг
Orhun ili
Orhun ili bayrağı
Bayrak
Orhun ili arması
Arma
Orhun ilinin Moğolistan'daki konumu
Orhun ilinin Moğolistan'daki konumu
Ülke Moğolistan
Kuruluş1994
Yüzölçümü
 • Toplam844 km²
Nüfus
 (2011)
 • Toplam90.700
 • Yoğunluk110/km²
Zaman dilimiUTC+08.00 (UTC+8)
ISO 3166 koduMN-035

Orhun ili (MoğolcaОрхон аймаг), Moğolistan'ın 21 ilinden biridir. İl, ülkenin kuzeyinde yer almaktadır. Adını Orhun Nehri'nden almakta olup 1994 yılında Bulgan ilinin bir kısmından ayrılarak il olmuştur. Yüzölçümü 76,133.38 km² olan ilin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 90,700'tir. İlin merkezi Erdenet şehridir.

İdari bölümler

Orhun ilinin ilçeleri

Orhun ili iki ilçeye (сум, sum) ayrılmaktadır.[1][2]

Sum MoğolcaNüfus (2009)
Bayan-UndurБаян-Өндөр88,046
JargalantЖаргалант3,166

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Şubat 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2016. 
  2. ^ "Statistical Report 2009". 22 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2016. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Orhun Yazıtları</span> 8. yüzyıla tarihlenen Göktürk yazıtları

Orhun Yazıtları, Göktürk Yazıtları ya da Köktürk Yazıtları, Eski Türkçe (𐰆𐰺𐰴𐰣∶𐰖𐰔𐱃𐰞𐰺𐰃) olan, Türklerin bilinen ilk alfabesi olan Orhun alfabesi ile II. Köktürk Kağanlığı döneminde Göktürkler tarafından yazılmış yapıtlardır. Birçok kişi ilk Türkçe yapıt olarak bilse de ilk Türkçe yapıt Çoyr Yazıtıdır. Orhun yazıtları Türkçenin tarihsel süreçteki gramer yapısı ve bu yapının değişimiyle ilgili bilgiler verdiği gibi Türklerin devlet anlayışı ile yönetimi, kültürel ögeleri, komşuları ile soydaşlarıyla olan ilişkileri ve sosyal yaşantısıyla ilgili önemli bilgiler içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Eski Türk yazısı</span> Türk dillerinin yazılması için kullanılmış ilk yazı düzeni

Orhun, Göktürk ya da Köktürk alfabesi, Göktürkler ve diğer erken dönem Türk kağanlıkları tarafından kullanılmış, Türk dillerinin yazılması için kullanılmış ilk yazı sistemlerinden biridir. Alfabe, 4'ü ünlü olmak üzere 38 damga (harf) içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Orhun Ene</span> Orhun Ene, eski Türk basketbolcu ve antrenör

Orhun Ene, eski Türk basketbolcu ve antrenör.

Ötüken, Ötügen veya Ötüken Ormanı, ; Türklerin Orta Asya'daki kutsal başkentidir ve Moğollar tarafından da kutsal kabul edilir. Ormanlarla kaplı bir dağ olan "Ötüken Dağı" da eski Türkler tarafından kutsal kabul edilir. Çince kaynaklarda U-te-kien şeklinde geçtiği ve Çin kaynaklarında dağ ismi olarak geçen Tu-kin, Yü-tü-kiün ile ilişkili olabileceği belirtilmektedir. Ötügen (Ötüken) Türklerin yeryüzünde ilk var olduğu ve oradan Dünya’ya dağıldığı yerin adı olarak da kabul edilmektedir. Teoman tarafından kurulan Büyük Hun Devleti'nin başkenti de Ötüken idi. Ayrıca Orhun Nehri kaynaklarını bu bölgeden alır ve Göktürk Kağanlığı’nın da başkenti yine bu yörede kurulmuştur. İnanca göre bütün büyük devletlerin başkenti burada kurulmalı idi. Gerçekten de pek çok Türk ve Moğol Devleti biraz genişledikten sonra başkentlerini bu bölgeye taşımışlardır. Ötüken dağının Nama adında bir koruyucu ruhu vardı.

<span class="mw-page-title-main">Orhun Vadisi</span> Vadi

Orhun Vadisi Moğolistan’ın göbeğinde, başkent Ulan Batur’dan 370 km uzaklıkta Orhun Nehrinin etrafında bulunmaktadır. Orhun Vadisi 2004 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine alınmıştır. Orhun Vadisinin tarih açısından büyük önemi vardır. Uygur Kağanlığı ve bir zamanlar dünyanın en büyük imparatorluğu olan Moğol İmparatorluğu'nun başkentleri Orhun Vadisi’ndedir. Bu yüzden Orhun Vadisi Hun İmparatorluğu, Göktürk Kağanlığı, Uygur Kağanlığı ve Moğol İmparatorluğu’na ait arkeolojik kalıntılar, eski kent ve yerleşim merkezlerinin enkazları, yazılı ve dikil taşlar, mezarlar ve Budist tapınaklarının bulunduğu, çok sayıda tarihi bilgi içeren kültürel bir miras olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kül Tigin Yazıtı</span> 8. yy.da yazılmış Göktürk Yazıtlarının bir bölüm

Kül Tigin Yazıtı veya Kül Tigin Kitabesi, Bilge Kağan'ın kardeşi, İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı'nın yöneticisi Kül Tigin'in ölümü üzerine MS 732'de Orhun Vadisinde diktirilmiş yazıt.

<span class="mw-page-title-main">Bilge Kağan Yazıtı</span> 8. yy.da yazılmış Göktürk Yazıtlarının bir bölüm

Bilge Kağan Yazıtı veya Bilge Kağan Kitabesi, Türk dilinin en eski yazıtlarındandır. Orhun Yazıtları olarak bilinen yazıtlardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Tonyukuk Yazıtı</span> 8. yy’da yazılmış Göktürk Yazıtları’nın bir parçası

Tonyukuk Yazıtları ya da uluslararası literatürdeki adıyla bulunduğu yere nisbetleBain Tsokto Yazıtları, Orhun Irmağı vadisinde 8. yüzyılda yazılıp dikilmiş olan Göktürk Yazıtlarından birisidir. Moğolistan'ın başkenti Ulan Bator'un ilçesi Nalayh'ta Bayan Tsokto adlı yerde bulunmuştur.

GökTürkçe, Göktürk Türkçesi, Köktürk Türkçesi veya KökTürkçe, Türkçenin bilinen ve yazılı metinleri ele geçirilebilen en eski dönemine verilen isimdir. Eski Türkçe adlı dönemin ilk kısmını oluşturur. Devamında Eski Uygur dönemi yaşanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı</span> 7. ve 8. yyde hüküm sürmüş Türk devleti

İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı, Çin egemenliğine giren Göktürkler Kutluk Kağan zamanında yeniden bağımsızlığına kavuştu. Bu yüzden bu devlete "Kutluk Devleti" de denir.

<span class="mw-page-title-main">Övörhangay</span>

Uvurhangay ili, Moğolistan'ın 21 ilinden biridir. İl, ülkenin güneyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 62,895.33 km² olan ilin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 101,314'tür. İlin merkezi Arvayker şehridir.

İstanbul Kadınlar Voleybol Ligi ya da İstanbul Kızlar Voleybol Ligi, bayan voleybolda İstanbul'un en büyüğünü ve Türkiye Şampiyonası'na katılacak takımları belirlemek amacıyla 1955-1984 arasında düzenlenen spor organizasyonu.

<span class="mw-page-title-main">Tes-Hem (il)</span>

Tes Hem İli — Tuva Cumhuriyetinde 17 idari bölgeden biridir. Bölgenin yönetim merkezi — Samagaltay.

Mersin milletvekilleri, 23 Nisan 1920 - 27 Mayıs 1933 tarihleri arasında Mersin, 27 Mayıs 1933 - 28 Haziran 2002 tarihleri arası İçel, 28 Haziran 2002 tarihinden beri Mersin milletvekillerini içeren listedir. 23 Nisan 1920 ile 27 Mayıs 1933 tarihleri arasındaki İçel milletvekilleri Silifke milletvekilleri listesinde yer almaktadır.

  1. Mersin ili, 27 Mayıs 1933 tarih ve 2411 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 20 Mayıs 1933 tarih ve 2197 sayılı Kanunla merkez ve Mersin olmak üzere, İçel ili ile birleştirilmiştir.
  2. İçel adı, 28 Haziran 2002 tarih ve 24799 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 4764 sayılı Kanun ile Mersin olarak değiştirilmiştir.
<span class="mw-page-title-main">Bulqiza</span>

Bulqiza, Arnavutluk'un Debre ilinde bulunan bir şehir ve belediyedir. Şehir ülkenin doğusunda yer almaktadır. Yüzölçümü 678.51 km² olan belediyenin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 31,210 olup merkez nüfusu ise 8,177'dir.

<span class="mw-page-title-main">Ergiri</span>

Ergir veya Ergirikasrı, Arnavutluk'un Ergiri ilinin merkezi olan şehir ve belediyedir. Şehir, Gjere Dağları ile Drino Nehri arasındaki bir vadide yer almaktadır. Yüzölçümü 469.25 km² olan belediyenin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 25,301 olup merkez nüfusu ise 19,836'dır.

<span class="mw-page-title-main">Hovd (il)</span>

Hovd ili, Moğolistan'ın 21 ilinden biridir. İl, ülkenin batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 76,133.38 km² olan ilin nüfusu 2015 yılı itibarı ile 81,479'dur. Adını Hovd Nehri'nden almaktadır. İlin merkezi Hovd şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Gobi-Altay (il)</span>

Gobi-Altay ili, Moğolistan'ın 21 ilinden biridir. İl, ülkenin batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 141,447.67 km² olan ilin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 53,590'dır. İlin merkezi Altay şehridir.

Öök Tarlag Yazıtı veya E1 sayılı Uyuk-Tarlık Yazıtı 8.-9. yüzyıllardan kaldığı tahmin edilen, Tıva Cumhuriyeti Tarlag akarsuyu boyundaki ıjın-bulak dağının sırtında bulunmuş olan yazıttır. Orhun Yazıtları’ndan sonra yazıldığı düşünülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Türk Dünyası Kültür Mahallesi</span>

Türk Dünyası Kültür Mahallesi veya Topkapı Türk Dünyası, 2009 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından açılmış bir açık hava müzesidir. Müzedeki her bir ev Türkî ülkelerin kendi kültürlerine göre dekore edilmiştir. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Tataristan, Başkurdistan ve Ebu Nasr El Farabi kültür evleri müzede yer almaktadır. Kültür evlerinin yanı sıra, Kazak ve Kırgız yurtları, aslına uygun olarak hazırlanan Orhun Yazıtları, Bakü Kız Kulesi ve Kırgızistan'daki Burana Kulesi maketleri de müze bahçesinde yer almaktadır.