İçeriğe atla

Orbis Pictus

“Orbis Pictus”un 18. yüzyılın sonlarına ait bir yeniden baskısı, Pressburg/Pozsony, Macaristan Krallığı. Bu basım dört dilde mevcuttur: Latince, Macarca, Almanca ve Çekçe)

Orbis Pictus veya Orbis Sensualium Pictus (Resimlerde Görünür Dünya), Çek eğitimci John Amos Comenius tarafından yazılan ve 1658'de yayımlanan, çocuklara yönelik bir ders kitabıdır. İlk olarak Latince ve Almanca yayımlanan ve daha sonra resimlerle yaygın olarak kullanılan bu ilk çocuk ders kitabı, daha sonra birçok Avrupa dilinde yeniden yayımlandı.[1] Devrimci kitap,[2] hızla Avrupa'ya yayıldı ve yüzyıllar boyunca çocukların tanımlayıcı ders kitabı oldu.

İçindekiler

Kitap, ekli metinde açıklanan bakır levha baskılarla gösterilen bölümlere ayrılmıştır. Çoğu baskıda, metin hem Latince hem de çocuğun ana dilinde verilmiştir. Kitap 150 bölümden oluşmakta ve çok çeşitli konuları kapsamaktadır:

Tarihi

Levoča'da Orbis Pictus'un yayımlanmasını anan plaket

İlk olarak 1658'de Nürnberg'de Latince ve Almanca olarak yayımlanan kitap kısa süre sonra Almanya ve diğer ülkelerdeki okullara yayıldı. İlk İngilizce baskısı 1659'da yayımlandı. Latince, Almanca, İtalyanca ve Fransızca dillerindeki versiyonu dört dilli ilk baskısı 1666'da yayımlandı. Levoča'daki "Breuer Yayınevi" ilk Çekçe çevirisi 1685'in dört dilli baskısında Latince, Almanca ve Macarca ile birlikte yayımlandı. 1670 ile 1780 yılları arasında, çeşitli dillerde yeni baskılar yayımlandı ve kitabın hem resim hem de metin içeriği arttırıldı.

Orbis Pictus, çocukların eğitimi üzerinde uzun süreli bir etkiye sahipti. Dil öğreniminde hem görsel-işitsel tekniklerin hem de sözcüksel yaklaşımın öncüsü olarak kabul edilmekteydi.[3]

1930'da Otto Neurath, Gesellschaft und Wirtschaft'taki görüntülerin yeni bir Orbis Pictus oluşturduğunu iddia etti.[4]

Kaynakça

  1. ^ Epstein, Connie C. (1991). The Art of Writing for Children. Archon Books. s. 2. ISBN 0-208-02297-X. 
  2. ^ "Orbis Sensualium Pictus Lecture". 8 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2021. 
  3. ^ "Learning from Comenius - the pedagogical underpinnings of the Orbis Pictus". 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Neurath, Otto (1930). Gesellschaft und Wirtschaft. Viyana: Gesellschafts- und Wirtschaftsmuseum. s. 101. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Oscar Wilde</span> 19. yüzyıl İrlandalı şair, oyun yazarı ve estet

Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde, İrlandalı oyun yazarı, romancı, kısa öykücü ve şair.

<span class="mw-page-title-main">Barok</span>

Barok, Avrupa'da yaygınlaşan sanatta bir anlatım biçimidir. Barok kelimesi, Portekizce düzensiz inci anlamına gelen barroco sözcüğünden türemiştir. Barok sözcüğü, birbirinden ayrı iki şeyi tanımlar; sanat tarihinde, Rönesans ile klasikçilik arasında kalan bir dönemi ve bütün çağlarda verilmiş bazı eserlerin tarzını, başlangıcı ve bitişi için kesin bir tarih verilememekle birlikte 14. ve 18. yüzyıllar arasında oluşup şeklini almış bir dönemdir. Mimarlık, müzik, resim ve heykelin etkileyici temalar altında birleştirilmesi amacını güder. Abartılı hareket duygusu ve net gözüken detayları ile dönemin müzik ve edebiyatında da kendini gösterir. Yoğun bir etki bırakan bu anlatım biçimi, kendi alanında fazla eser verildiğinden dolayı bir dönem adı olarak anılmaya başlanmıştır. 1699'da İtalya'da kilise etkisinde doğmuş ve tüm Avrupa'ya yayılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Jan Amos Comenius</span> Çek öğretmen, bilim insanı, eğitimci ve yazar (1592-1670)

Jan Amos Comenius, Çek öğretmen, bilim insanı, eğitimci ve yazardır. Brethren Birliği/Moravya piskoposu, dinî mülteci ve evrensel eğitimin ilk savunucularındandır, Didactica magna kitabında bunun kavramı açıklanmıştır. Cominius ulusların öğretmeni ya da modern eğitimin babası olarak bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Latin dilleri</span>

Latin veya Romen dilleri, kökeni Roma İmparatorluğu'nda konuşulmuş Latince lehçelerine dayanan, Hint-Avrupa dil ailesinin İtalik koluna mensup bir dil grubudur. Dünya çapında Latin dillerini anadil olarak konuşan 600 milyondan fazladır. Dil grubunun modern dağılımı Amerika, Avrupa ve Afrika kıtalarında yoğunlaşmakla birlikte, genel olarak dünyada geniş bir yayılıma sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Etnografya</span> İnsanın toplumsal varlığını niteliksel ve niceliksel olarak inceleyen bilim dalı

Etnografya, kavimleri karşılaştırarak inceleyen, kültür oluşumlarını araştıran, kültür bilimidir. İnsanın toplumsal varlığını niteliksel ve niceliksel olarak inceler. Bu incelemeleri alan çalışmasına göre gerçekleştirir. Bütünlükçü bir yöntem tercih eder. Bu yönteme göre insan-toplum ilişkisi birbirinden ayrı ögeler olarak anlaşılamaz. Geleneği gezi yazıları ve sömürgecilik dönemi raporlarına da dayanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tekin Gönenç</span>

Tekin Gönenç, Türk şair ve yazardır.

ORDO, Jahrbuch für die Ordnung von Wirtschaft und Gesellschaft, ilk kez Alman ekonomist Walter Eucken ve Franz Böhm tarafından 1948 yılında yayımlanmış eş-denetimli akademik dergi. Dergi modern toplumu yönlendiren ekonomik ve politik kurumlar üzerine odaklanır. Misyonu, ekonomi, hukuk, siyasal bilim, sosyoloji ve felsefe gibi çeşitli disiplinlerden bilim insanları için bir tartışma alanı tertip etmektir. Terim olarak "Ordoliberalizm" derginin başlığını niteler. ORDO yıllık yayınlanır ve Alman politik ve kurumsal ekonomistleri için bir nevi afiş görevi görür. Makaleler Almanca ve İngilizce olarak yayınlanır. Her sayı yaklaşık 450 sayfadan meydana gelir. Ortalama makale uzunluğu 17 sayfadır. ORDO aynı zamanda kitap eleştirileri de içerir. Kısaltmalar çevrimiçi bulunabilir. Ordoliberalizm, tahsis etkinliğini garantilemek hususunda, devlete olan gereksinimi vurgulayan bir liberalizm okuludur.

<i>Tanrılar, Mezarlar ve Bilginler</i>

Tanrılar, Mezarlar ve Bilginler, C. W. Ceram'ın 1949 yılında yazdığı popüler arkeoloji kitabıdır. Özgün adı Götter, Gräber und Gelehrte olan kitap İngilizce konuşulan ülkelerde Gods, Graves and Scholars adıyla yayımlanmıştır. Kitabın alt başlığı "Arkeolojinin Romanı" dır.

Yayımcılık ya da yayıncılık, basılı medya yoluyla bilgi ve edebiyat yayma işi. Yayımlanan bilgi umuma açık olmalıdır. Bazen yazarlar yayımcılığı da üslenir.

<i>Felsefenin Temel İlkeleri</i> Georges Politzer tarafından yazılan felsefe kitabı

Felsefenin Temel İlkeleri, Macar asıllı Fransız felsefeci ve Marksist teorisyen Georges Politzer'in 1936'da yazdığı, ölümünden sonra, 1945 yılında yayımlanan kitabı. Türkiye'de de geniş bir okuyucu kitlesi bulmuş; ama 1980 yılındaki 12 Eylül Darbesi sırasında yasaklanmıştır. Ayrıca bu kitap 12 Eylül Darbesi sırasında Türkiye'de yasaklanan ilk kitap olma ünvanını taşıyor. Kitabın orijinal adı, "Principes Élémentaires de Philosophie" idi.

<span class="mw-page-title-main">Unua Libro</span> Uluslararası dil Esperantoyu tarif eden ilk yayındır

Unua Libro uluslararası dil Esperanto'yu tarif eden ilk yayındır. Esperanto'nun yaratıcısı Dr. L.L. Zamenhof tarafından hazırlanıp Temmuz 26, 1887 tarihinde Varşova 'da ilk kez olarak Rusça dilinde yayımlanmıştır. Sonraki beş yıl içinde Rusça, İbranice, Lehçe, Fransızca, Almanca ve İngilizce dillerinde kopyaları yayımlanmıştır. Bu kitapçık içinde Lord's Prayer duası, bazı İncil sureleri, bir mektup, şiir, dilin gramerinin temel 16 kuralı ve 900 kelimeden meydana gelen temel vokabüleri içermekteydi. Zamenhof kitabında, "uluslararası bir dil, ulusal dil gibi, ortak bir değerdir" ilanında bulunarak dili kamuya mal etmiştir. Zamenhof eserini "Doktoro Esperanto" takma adı ile imzalamıştır. Bu yeni dili öğrenmeye başlayanlar dile doktorun bu takma adından "Esperanto" demeye başlayınca kısa zamanda bu isim dilin resmi adı haline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yuhanna cümleciği</span>

Comma Johanneum ya da Yuhanna cümleciği Eski Yunan edebiyatında toplam sekiz heceden uzun olmayan ibarelere κόμμα denirdi. Komma, özne ve yüklemden oluşan kısa bir cümledir. Comma Johanneum 1. Yuhanna Mektubu'nda bulunan sahte bir pasajdır.

<i>De Administrando Imperio</i>

De Administrando Imperio, 10. yüzyıl, Bizans İmparatoru VII. Konstantinos (905-959) tarafından yazılmış eserin Latince başlığı. Çalışmanın Grekçe orijinal adı Grekçe: Πρὸς τὸν ἴδιον υἱὸν Ρωμανόν, Pros ton idion yion Romanon. Bu eser Konstantinos'un oğlu ve halefi, II. Romanos için yazılmış bir iç ve dış politika kılavuzudur. Eserin bulunan en eski el yazması geç 11. asırdan kalmadır. Kitabın şimdiki Latince başlığı ilk defa Hollandalı bilgin Johannes Meursius tarafından 1611'de eserin tercümesinde kullanılmıştır ve sonradan eserin evrensel adı olmuştur.

<i>Eğri Yıldızları</i>

Eğri Yıldızları Macar yazar Géza Gárdonyi'in ilk kez 1899'da tefrika edilen ve 1901 yılında kitap olarak yayımlanan çocuk romanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Karl Mannheim</span>

Karl Mannheim, 20. yüzyılın ilk yarısında çalışmalarını yürütmüş Macar-Alman sosyolog ve düşünür. Bilgi sosyolojisinin kurucularından biri olduğu kadar klasik sosyolojide de kilit bir figürdür. Mannheim en çok, kısmî ve toplam ideolojileri birbirinden ayırdığı, belirli sosyal gruplara özgü kapsamlı dünya görüşlerini ve ayrıca mevcut sosyal düzenlemeler için modası geçmiş destek sağlayan ideolojileri temsil ettiği Ideology and Utopia (1929-1936) adlı kitabıyla tanınır.

<span class="mw-page-title-main">21. yüzyıl sosyalizmi</span>

21. yüzyıl sosyalizmi, ilk kez Heinz Dieterich'in 1996 yılında dile getirdiği ve ardından Latin Amerika liderleri olan Hugo Chávez, Rafael Correa ve Evo Morales gibi liderler tarafından benimsenip uygulamaya konulan sosyalizm fikrini tanımlayan terim.

<i>Systema Naturae</i>nin 10. baskısı

Systema Naturae'nin 10. baskısı, Carl Linnaeus tarafından yazılan ve 1758 ila 1759 yıllarında yayımlanan, zoolojik sınıflandırmanın başlangıç noktası olarak kabul edilen bir kitaptır. Bu kitapta Linnaeus hayvanlar için ikili adlandırma yöntemini sunmaktadır. Linnaeus bitkiler için sınıflandırma yöntemini 1753 yılında yayımladığı Species Plantarum adlı eserinde yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Deda Ena</span>

Deda Ena, Gürcü dilinde ilköğretimde başlangıç sınıflarında okutulan ders kitabıdır. Gürcü eğitimci ve yazar İakob Gogebaşvili tarafından ilk kez 1876 yılında hazırlanmıştır. "Deda ena", Gürcü dilinde "anadili" anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Friedrich Konrad Beilstein</span>

Friedrich Konrad Beilstein, Rus kimyacı ve ünlü Handbuch der organischen Chemie'nin yazarıdır. 1881'de yayımlanan bu çalışmanın ilk baskısı, 2.200 sayfada 1.500 bileşiği kapsıyordu. Bu el kitabı şu an Beilstein veritabanı olarak biliniyor.

<span class="mw-page-title-main">Luther Kutsal Kitabı</span> Almancaya ilk çevirilen Kutsal Kitap nüshası

Luther Kutsal Kitabı veya Luther Kitâb-ı Mukaddesi Protestan reformcu Martin Luther'in Almanca Kutsal Kitap çevirisidir. Luther Yeni Ahit çevirisi ilk olarak Eylül 1522'de yayınlandı ve 1534'te Apokrif ile Eski ve Yeni Ahit'in bir çevirisini içeren tamamlanmış Kutsal Kitap yayımlandı. Luther, 1545 yılına kadar metinde iyileştirmeler yapmaya devam etti. Sadece Latince Vulgate çevirilerini değil ayrıca Yunanca metinleri de kullanan Kutsal Kitap'ın Almancaya ilk tam çevirisidir.